Vrijdag 07/08/2020

Coronacrisis

EU komt met noodfonds tegen corona

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.Beeld EPA

De Europese Unie zet ‘alle beschikbare middelen’ in om te voorkomen dat de corona-epidemie leidt tot een EU-wijde economische crisis. In een speciale videoconferentie besloten de regeringsleiders dinsdagavond tot het optuigen van een nieuw ‘coronafonds’ van 25 miljard euro om bedrijven en de zorgsector te helpen en investeringen op peil te houden.

“We gebruiken alle beschikbare middelen om zeker te zijn dat de Europese economieën deze storm doorstaan”, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie na afloop van het overleg. Het was voor het eerst in de geschiedenis van de EU dat de regeringsleiders , inclusief Von der Leyen, EU-president Charles Michel en ECB-voorzitter Christine Lagarde, per videoconferentie vergaderden. Volgens diplomaten tekent dat niet alleen de ernst van de epidemie maar ook de gevreesde economische schade.

Von der Leyen waarschuwde voor ‘een potentieel zware dreun’ voor de economieën. Bij de kredietcrisis (2008-2009) en de daaropvolgende eurocrisis (2010-2014) werd de EU verweten te laat en te weinig te hebben gedaan om de groei op peil te houden. Het spoedberaad dinsdag van de leiders is bedoeld om deze fout te voorkomen.

Bestaand budget

Het nieuwe coronafonds wordt volgens Von der Leyen gevuld uit het bestaande EU-budget. Een deel (7,5 miljard euro) komt op korte termijn beschikbaar. “Het is tijd voor actie”, aldus Von der Leyen. Naast dit fonds gingen de leiders akkoord met het oprekken van de begrotingsregels voor de eurolanden (Stabiliteitspact). Die regels bieden landen de ruimte meer uit te geven dan wettelijk toegestaan in tijden van crisis. Volgens de leiders en de Commissie is dit nu het geval.

De Italiaanse regering had al een beroep gedaan op de budgettaire souplesse. Het land zit inmiddels vrijwel op slot wat ernstige gevolgen heeft voor bedrijven, transport en het toerisme. Italië kampt al decennia met een veel te hoge staatsschuld, wat het extra kwetsbaar maakt bij elke economische crises.

De leiders gaan ook akkoord met meer flexibiliteit bij het verstrekken van staatssteun om bedrijven overeind te houden. Dat kan in de vorm van lagere btw en latere betalingen en aflossingen. Von der Leyen beloofde eind deze week ‘gedetailleerde richtlijnen’ over de toegestane flexibiliteit, die worden volgende week door de Europese ministers van Financiën besproken.

Bondskanselier Angela Merkel en andere leiders benadrukten de rol van de Europese Centrale Bank bij het bevorderen van investeringen. De ECB kan gewone banken goedkoop krediet verstrekken zodat die dat tegen gunstiger tarieven lenen aan bedrijven. Lagarde stelde zich volgens betrokkenen positief op maar maande de leiders dat zij zelf ook met nationale hulpprogramma’s moeten komen. De ECB vergadert donderdag.

Dagelijks overleg

Om de verspreiding van het coronavirus in te dammen, komt er dagelijks overleg tussen de Europese ministers van Volksgezondheid of hun collega’s van Binnenlandse Zaken. Zorg is een nationale bevoegdheid, maar de epidemie vraagt om afstemming en coördinatie. De Commissie zet verder een team van virologen en zorgexperts op om de lidstaten te adviseren.

De Commissie gaat verder met de gezamenlijke inkoop van medisch materiaal als mondkapjes, beademingsapparatuur en ontsmettingszeep. Een eerste reeks offertes van bedrijven wordt momenteel onderzocht. Verder heeft de Commissie 140 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van een vaccin tegen corona.

Michel en Von der Leyen spraken zich uit tegen het verbod in sommige landen (Duitsland, Tsjechië, Frankrijk) van de export van mondkapjes. De Commissie wil een dagelijks overzicht van de voorraden zodat die kunnen worden ingezet waar ze het meest nodig zijn.

Eerder dinsdag besloot de Europese Commissie dat luchtvaartmaatschappijen voorlopig niet meer hoeven te vliegen met halflege toestellen. Ze mogen tijdelijk minder vluchten uitvoeren zonder hun vliegrechten kwijt te raken.  

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234