Maandag 19/04/2021

EU heeft kopzorgen over AI

Erg bang moet je vandaag niet zijn dat je robotstofzuiger je te slim af is. Maar in de toekomst krijgen we sowieso te maken met intelligentere varianten. De EU stemt vandaag een wettelijk kader dat ons daar op moet voorbereiden.

Volgens meesterbreinen Elon Musk, superondernemer van Tesla en Space X, en natuurkundige Stephen Hawking komen zulke initiatieven niets te vroeg. Ze wijzen er al een tijd op dat we voorzichtig moeten omspringen met onze zielloze, maar slimme robotvrienden.

Het doembeeld is in zulke berichten nooit ver weg: als we niet opletten, worden we binnenkort gedomineerd door robots. Meer zelfs, volgens Musk kunnen we onszelf niet snel genoeg upgraden tot cyborgs om relevant te blijven.

Twee jaar lang boog de commissie van juridische zaken van het Europees Parlement zich over de rol die robots zullen spelen in onze samenleving. Het is een lijvig rapport geworden waarover de parlementariërs vandaag stemmen.

Wie is er aansprakelijk wanneer een autonome robot schade veroorzaakt? Welke ethische codes moeten programmeurs naleven? Hoe zorg je voor een goed evenwicht tussen experimentele innovatie en duidelijke regels?

De bedoeling is vooral om de conversatie op te starten, vertelt EU-rapporteur Mady Delvaux. "Het duurt niet lang meer of robots en artificieel intelligente systemen nemen een belangrijke plaats in ons leven in. We kunnen het debat niet overlaten aan wetenschappers, ook politici en burgers staan voor belangrijke beslissingen."

Toch moeten we volgens Danny De Schreye, gespecialiseerd in artificiële intelligentie, niet te hard van stapel lopen. "Het singulariteitsprobleem waar Musk voor vreest, is nog heel ver weg. Al kan het geen kwaad om je daar stelselmatig op voor te bereiden." De oplaaiende commentaren verrassen hem niet. "We ondervinden allemaal aan den lijve dat de computersnelheid exponentieel toeneemt." Maar dat is nog geen reden om ongerust te worden. De toepassingen van artificiële intelligentie stellen nog niet veel voor.

Is zo'n wettelijk kader voor artificiële intelligentie en robotica dan overbodig? "Helemaal niet", weet Herman Bruyninckx, hoogleraar robotica (KU Leuven). "Robots staan al een tiental jaar op de agenda van de Europese Unie."

Hij verwijst naar de auto-industrie en de hype rond zelfrijdende auto's - ook een belangrijk hoofdstuk in het Europees ontwerp. "De prototypes waarmee Google experimenteerde, zaten vol met Europese technologie. Mercedes was twintig jaar geleden al proeven aan het doen met wagens die je vandaag zelfrijdend zou noemen."

Je kunt je de vraag stellen waarom Elon Musk er zo graag een wij-tegen-zij-verhaal van maakt. "Uiteindelijk is Tesla een voorbeeld van hoe je niet omgaat met artificiële intelligentie", legt Bruyninckx uit. "De software en algoritmes waarop Tesla's wagens draaien zijn black boxes." Technologie moet voorspelbaar zijn. "We willen niet in een situatie terechtkomen waarbij algoritmes zo goed werken dat we niet meer weten hoe de software tot bepaalde beslissingen is gekomen", vult Delvaux aan.

Boeman

Europarlementariër Tom Vandenkendelaere (CD&V) ziet een kans voor Europa om te tonen dat het de waan van de dag overstijgt. "We denken niet aan morgen, maar aan overmorgen."

Bovendien wil de Europese Unie op die manier haar lidstaten te snel af zijn. "Wanneer we wachten om na te denken over een wettelijk kader voor robots en artificiële intelligentie, zullen lidstaten er zelf een bedenken. De kans dat je op die manier in een wettelijk kluwen verzeilt waar Europa opnieuw als boeman optreedt, is te vermijden."

Daar kan Tommy Deblieck van Zora Robotics zich wel in vinden: "Vandaag worden we al geconfronteerd met verschillen in wetgeving over welke software al dan niet is toegestaan." Hij is te vinden voor een ethische commissie die een kader schept, maar het mag niet de bedoeling zijn om innovatie tegen te werken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234