Vrijdag 18/06/2021

NieuwsCovidvaccins

EU geeft geen gehoor aan oproep van Biden om patenten vaccins op te schorten

De Portugese premier Antonio Costa (links) praat met Ursula von der Leyen en Charles Michel. Beeld EPA
De Portugese premier Antonio Costa (links) praat met Ursula von der Leyen en Charles Michel.Beeld EPA

De EU geeft vooralsnog geen gehoor aan de oproep van de Verenigde Staten om patenten op coronavaccins op te schorten. Als Washington echt wil dat armere landen meer vaccindoses krijgen, moet het zijn exportverbod op vaccins opheffen, vindt de EU.

De Europese regeringsleiders toonden zich op een informele EU-top in Porto redelijk eensgezind in hun oordeel: patenten zijn niet de oorzaak van de huidige schaarste aan vaccins in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Om de armere landen op korte termijn te helpen, moet het rijke Westen een groter deel van zijn vaccins afstaan. “Het vrijgeven van patenten is niet het wondermiddel”, zei EU-president Charles Michel zaterdag na afloop van de EU-top.

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen beklemtoonde dat de EU de grootste vaccinexporteur van de wereld is. Van de 400 miljoen doses die in Europa gemaakt zijn, ging de helft naar negentig landen buiten de EU. De VS daarentegen verbieden de export van vaccins die in Amerika geproduceerd worden, ook het Verenigd Koninkrijk levert niets. “De EU is de apotheek van de wereld”, zei Von der Leyen. “Waar zijn de Angelsaksen?”, mokte de Franse president Macron.

De oproep van Washington om de patenten vrij te geven, overviel de EU. Duits bondskanselier Angela Merkel keerde zich onmiddellijk tegen het voorstel, Duitsland is het thuisland van onder meer de succesvolle vaccinfabrikant BioNTech. De EU-leiders zien de Amerikaanse oproep als een publicitaire actie om de aandacht af te leiden van het eigen exportverbod. Alleen Spanje en (in mindere mate) Italië staan er welwillend tegenover.

Wegnemen van exportblokkades

De EU zal Washington vragen wat het nu precies wil met de patenten. Coronavaccins zijn hightech producten met ruim tweehonderd ingrediënten. Met alleen het patent kan een nieuwe fabrikant weinig: nodig is ook de kennis voor de fabricage, hoogopgeleid personeel en bovenal productiecapaciteit. Alle potentiële vestigingen zijn volgens de EU in gebruik. Daarom legden de leiders de nadruk op het wegnemen van exportblokkades, het doneren van vaccindoses aan arme landen en het uitbreiden van bestaande fabrieken.

Ze zijn bezorgd dat het vrijgeven van de patenten op de succesvolle mRNA-vaccins (BioNTech/Pfizer, Moderna) China in de kaart speelt. De mRNA-techniek is grotendeels ontwikkeld in Europa en veelbelovend op vele terreinen, ook bij kankeronderzoek. Dat die voorsprong weggegeven zou worden aan China, stuit niet alleen de farmabedrijven maar ook de Europese leiders tegen de borst.

Megabestelling

Von der Leyen informeerde de leiders dat de onderhandelingen met BioNTech/Pfizer over een megabestelling van 1,8 miljard doses, zijn afgerond. De doses worden in 2022-2023 geleverd en zijn bedoeld voor het inenten van jongeren, voor herhalingsprikken en als voorraad tegen nieuwe varianten.

De voorwaarden aan de nieuwe bestelling zijn scherper dan in het reeds gesloten contract met BioNTech/Pfizer over de levering van 600 miljoen doses dit jaar. Zo is de levering nu per maand vastgelegd (in plaats van per kwartaal) om meer zekerheid te geven aan de lidstaten. Daarnaast zijn er strengere sancties opgenomen voor het geval het bedrijf zijn verplichtingen niet nakomt. Tot nog toe levert BioNTech/Pfizer op tijd, in tegenstelling tot het Brits-Zweedse AstraZeneca.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234