Maandag 29/11/2021

Vluchtelingencrisis

EU dreigt Athene af te grendelen van Schengen

Griekse reddingswerkers brengen een rubberbootje vol vluchtelingen aan land. Beeld photo_news
Griekse reddingswerkers brengen een rubberbootje vol vluchtelingen aan land.Beeld photo_news

De Europese Unie dreigt Griekenland af te grendelen van de Schengenzone als het niet binnen enkele maanden de vluchtelingenstroom indamt. De Griekse minister van migratie Yiannis Mouzalas sprak maandag schande van de nieuwe druk op zijn land en betichtte de andere lidstaten van 'leugens'.

De Europese ministers van justitie en migratie gingen niettemin akkoord met het initiatief van de Europese Commissie om Macedonië te helpen zijn grens met Griekenland beter te bewaken. Dat moet de aantallen migranten op doorreis naar Duitsland en andere EU-landen beperken maar verandert Griekenland volgens Mouzalas in een valstrik voor vluchtelingen.

De ministers verplichtten Griekenland verder een actieplan op te stellen om de huidige gaten in zijn grenzen te dichten. Lukt dat niet, dan krijgen Duitsland, Oostenrijk, Zweden en Denemarken toestemming hun grenscontroles met maximaal anderhalf jaar te verlengen. Ook deze maatregel - die de Commissie snel uitwerkt - dwingt Athene tot stappen die het tot nog toe niet wil of kan nemen.

Het gebeurt vrijwel nooit dat tijdens een informele ministersbijeenkomst één lidstaat onder vuur wordt genomen. Het getalm van Athene en de aanhoudende vluchtelingenstroom hebben de verhoudingen binnen de EU echter op scherp gezet. Vorige week eisten de Nederlandse premier Mark Rutte en EU-president Donald Tusk dat het aantal vluchtelingen dat naar Europa komt binnen twee maanden substantieel daalt. Griekenland speelt een cruciale rol daarin omdat veel migranten via de Griekse eilanden arriveren.

Mouzalas hekelde de lidstaten - hij weigerde namen te noemen - die zijn land met 'leugens' zwart maken. "De vluchtelingen zijn een Europees probleem, geen Grieks probleem. Griekenland is geen open deur, het is het eerste stuk van de gang." Mouzalas beschuldigde de andere lidstaten van een totaal gebrek aan hulp. EU-diplomaten noemden deze aantijging 'kolder'.

Afspraken nakomen

Dat de Commissie Frontex (het EU-agentschap voor de Europese buitengrenzen) vraagt Macedonië te helpen met de grensbewaking, is volgens Athene 'illegaal'. "Frontex moet ons helpen, niet landen die geen lid zijn van de EU." Tot voor kort weigerde Athene de hulp van Frontex in te roepen.

Tusk en Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker waarschuwen dat de Schengenzone (waarin zonder grenscontroles gereisd kan worden) uit elkaar valt, als de aantallen vluchtelingen blijven stijgen. Dat brengt vervolgens de interne markt en de euro in gevaar. De Justitieministers riepen alle landen - en Griekenland in het bijzonder - op eerdere afspraken na te komen: de registratie van asielzoekers, de beloofde spreiding ervan over de lidstaten, geld overmaken voor de opvang in Turkije, Jordanië en Libanon en het terugsturen van economische vluchtelingen.

In een interview met de Nederlandse openbare omroep NOS zei Europees Commissaris Frans Timmermans maandag dat 60 procent van de migranten nu niet vlucht voor oorlog en geen recht heeft op asiel. De ministers willen dat zij in gesloten centra blijven tot ze teruggestuurd kunnen worden.

De bewindslieden van Justitie gaan akkoord met het voorstel Frontex op te tuigen tot een Europees grensagentschap. Dat krijgt de beschikking over minimaal 1.500 grenswachten die ingezet worden waar de Europese buitengrenzen in gevaar zijn, desnoods tegen de zin van een lidstaat in. Geen enkele lidstaat zou die aanpak blokkeren. Wel uitten Polen, Spanje, Griekenland, Italië en Malta hun zorg over het verlies van soevereiniteit.

Frans Timmermans. Beeld Photo News
Frans Timmermans.Beeld Photo News
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234