Zaterdag 26/09/2020

Economie

EU-Commissie bijt in het zand in miljardenzaak tegen Apple

Tijdens een persconferentie in de zomer van 2016 kwam Europees commissaris Margrethe Vestager met een monsterboete voor Apple op de proppen. Beeld AP

De Ierse fiscus moet de 13 miljard euro aan belastingvoordelen die Apple in Ierland genoot niet terugeisen. Dat oordeelt het Europees Gerecht. Volgens de Europese Commissie ging het om onterechte staatssteun. Toenmalig eurocommissaris Margrethe Vestager haalt bakzeil. 

Sinds een aantal jaar richt de Europese Commissie het vizier op de zogenaamde belastingrulings die lidstaten aan bedrijven verlenen. Ze zijn op zich niet illegaal, maar die rulings worden aanzien als onrechtmatige staatssteun wanneer concurrerende bedrijven er niet van kunnen profiteren. 

Nooit was er evenwel meer aandacht voor die campagne dan toen Eurocommissaris Margrethe Vestager Ierland in 2016 beval om 13 miljard euro aan onrechtmatige belastingvoordelen op te vorderen bij Apple. De techreus uit de Verenigde Staten heeft zijn Europese zetel in dat land. De beslissing was symbolisch voor de kruistocht die Vestager voerde tegen de almacht van multinationals. 

Vestager voerde twee jaar onderzoek naar de belastingafspraken of ‘tax rulings’ die de Ierse belastingdienst had met de in Ierland gevestigde bedrijven, Apple Sales International en Apple Operations Europe. Volgens de Commissie ging het om een vorm van illegale staatssteun, omdat Apple jarenlang minder belastingen moest betalen dan andere in Ierland gevestigde bedrijven. Bovenop de slordige 13 miljard euro moest ook nog strafrente, op de onbetaalde belastingen, worden opgehoest. Inmiddels is die rente op zich al  goed voor zo’n 1,3 miljard euro. Het geld werd op een zogeheten derdenrekening geparkeerd in afwachting. 

Ierland én Apple trokken daarop naar het Europees Hof met de vraag om de beslissing van de Europese Commissie te vernietigen: volgens de advocaten van Apple moesten de winsten belast worden in de Verenigde Staten, waar het bedrijf naar eigen zeggen de toegevoegde waarde creëert.  

Het Europees Gerecht geeft Apple en Ierland nu gelijk. De Commissie stelde foutief dat de Ierse Apple-vestigingen een selectief economisch voordeel en bij uitbreiding staatssteun genoten, klinkt het in de uitspraak. Dat de Ierse fiscus niet alle winsten die Apple buiten Noord- en Zuid-Amerika boekte toeschreef aan de Ierse takken van het bedrijf, betekent nog niet dat het bedrijf onterechte voordelen kreeg: de Commissie heeft onvoldoende aangetoond dat al die winsten effectief het gevolg waren van de activiteiten van die Ierse takken, en niet van strategische beslissingen die buiten Ierland werden genomen en geïmplementeerd, geeft het Gerecht aan. 

Daarnaast is de Commissie er niet in geslaagd om voldoende ernstige fouten aan te tonen in de tax rulings tussen Apple en de Ierse belastingdienst. “Hoewel het Gerecht de incomplete en soms inconsistente aard van de betwiste tax rulings betreurt, zijn de fouten die de Commissie identificeert op zichzelf niet voldoende om aan te tonen dat er een onterecht voordeel is geweest”, klinkt het. Tot slot heeft de Europese Commissie niet bewezen dat de Ierse Apple-takken een selectief voordeel kregen van de Ierse fiscus, en dus voorgetrokken werden op andere bedrijven.

‘Symbooldossier’

Dublin reageerde al tevreden. “We zijn blij met de beslissing van het Europees Hof”, laat het Ierse minister van Financiën weten in een persbericht. “Er is nooit sprake geweest van een speciale behandeling” voor Apple. Ook Apple zelf reageert tevreden. De Europese Commissie kan evenwel nog in cassatieberoep gaan, maar geeft aan eerst het arrest te willen bestuderen. 

De uitspraak is in ieder geval een stevige domper voor toenmalig Eurocommissaris Margrethe Vestager, intussen gepromoveerd tot vicevoorzitter. De Apple-zaak kreeg door zijn omvang een groot symboolgehalte in Europa. De 13 miljard euro aan niet-betaald belastinggeld is met voorsprong het hoogste boetebedrag ooit voor verdoken staatssteun in Europa. De zaak moest tevens als voorbeeld dienen van de Europese strijd tegen fiscale ontduiking en het officiële startschot van een Europese campagne voor een rechtvaardigere belasting van techbedrijven. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234