Woensdag 25/05/2022

EU beschermt jobs in rijke lidstaten

Het Europees Parlement heeft het licht op groen gezet voor een beperkte liberalisering van de Europese dienstenmarkt. Het oorspronkelijke voorstel werd flink bijgeschroefd om jobs in de rijke EU-lidstaten te beschermen.

Straatsburg / Brussel

Eigen berichtgeving

Johan Corthouts

Het Europees Parlement keurde gisteren met 391 tegen 213 stemmen de omstreden dienstenrichtlijn goed. Om de richtlijn aangenomen te krijgen werd het oorspronkelijke voorstel van de voormalige Europese commissaris Frits Bolkestein fors verwaterd. Het aantal sectoren waarvoor de richtlijn geldt, is beperkt en er is een clausule geschrapt die bepaalde dat bedrijven in het buitenland aan de slag konden op basis van de regels die in hun thuisland gelden.

De zogeheten Bolkesteinrichtlijn is dan ook bijzonder omstreden. Het verzet tegen de plannen om de dienstenrichtlijn te liberaliseren lag mede aan de basis van het non tegen de Europese grondwet in Frankrijk in mei vorig jaar, waardoor Europa in een zware crisis terechtkwam. De tegenstanders vreesden dat de sociale verworvenheden van werknemers in West-Europa op de tocht zouden komen te staan.

Ondanks de heibel verdween de richtlijn niet in de prullenmand. Wel schroefde het Europees Parlement het werkstuk van Bolkestein fors terug. De richtlijn is niet van toepassing op gezondheidszorg, audiovisuele diensten, de transport-, veiligheid- en uitzendsector, de havendiensten, de kansspelen en een aantal vrije beroepen zoals advocaten, notarissen, deurwaarders en apothekers. De diensten van algemeen belang, zoals de levering van gas en elektriciteit, staan nog wel in de richtlijn, maar zij krijgen een apart statuut.

De bijgestuurde tekst is het resultaat van een compromis tussen conservatieven en sociaaldemocraten, de twee sterkste fracties in het Europees Parlement. Om voldoende steun voor de richtlijn te verkrijgen werd ook het omstreden 'oorsprongslandbeginsel' geschrapt. Als de tekst van het parlement overeind blijft, zal een bedrijf dat in een andere lidstaat aan de slag gaat, de regels van dat land moeten respecteren. En ook het land waar de diensten worden gepresteerd, mag voortaan controles uitoefenen op de gepresteerde diensten. Het oorspronkelijk idee om de controles exclusief toe te wijzen aan het thuisland van het bedrijf sneuvelde.

"Het land waar de dienst wordt geleverd behoudt nog altijd enige controle over de dienstverlener. De overheden van zowel het land van bestemming als land van oorsprong moeten elkaar helpen bij het toezicht," zegt Marianne Thyssen (CD&V). "Met deze aanpassingen is er geen enkele reden meer om te vrezen dat de dienstenrichtlijn ons sociaal systeem zal aantasten."

De vakbonden, die dinsdag nog massaal betoogden in Straatsburg, zijn tevreden over de stemming in het parlement. Zo blijft de arbeidswetgeving buiten schot. Bijvoorbeeld een Pools bedrijf dat in België komt werken, zal de Belgische loon- en arbeidsvoorwaarden moeten respecteren. België zal de eigen sociale en consumentenbescherming mogen afdwingen.

Voorstanders van de oorspronkelijke richtlijn zijn ontgoocheld over de wijzigingen. De Europese werkgeversorganisatie Unice vindt dat het Europees Parlement de dienstenrichtlijn heeft uitgekleed. Het grensoverschrijdend dienstenverkeer wordt aan banden gelegd. Lidstaten krijgen nog te veel macht om de dienstverlening van een buitenlands bedrijf te weigeren op basis van regels op het vlak van volksgezondheid, openbare orde en veiligheid en leefmilieu. Dat zet de deur open voor protectionisme. De oorspronkelijke richtlijn zou 600.000 tot 800.000 nieuwe jobs kunnen scheppen. Unice vreest dat van dat plan weinig in huis komt. Een echte interne markt voor diensten komt er voorlopig niet.

Toch gaat de compromistekst voor een pak parlementsleden niet ver genoeg. Onder meer Groen! en sp.a stemden tegen. "Er zitten nog veel onzekerheden in de tekst. Vallen alle postdiensten wel buiten de toepassing van de richtlijn? En sociale dumping mag wel op papier vermeden zijn, in de praktijk moet er nog veel meer controle afgedwongen worden," zegt Mia De Vits (sp.a).

De stemming in het Europees Parlement is de eerste stap in een proces dat nog minstens maanden zal duren. Politiek is het nu uitkijken naar de top van staats- en regeringsleiders op 23 en 24 maart.

is fors verwaterde versie van voorstel Frits Bolkestein

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234