Zondag 20/10/2019

Postuum

Etienne Vermeersch, onze bekendste Vlaamse denker, overleden

Etienne Vermeersch. Beeld Eric de Mildt

Etienne Vermeersch, onze bekendste Vlaamse denker, is vorige vrijdag overleden na een lange ziekte. Vandaag is afscheid van hem genomen in beperkte kring. Vermeersch zou in mei 85 jaar geworden zijn, maar koos voor euthanasie.

“Wie in God gelooft, hoeft niet bang te zijn en wie niet in God gelooft hoeft helemaal niet bang te zijn.” Het is maar één van de citaten die Etienne Vermeersch helemaal typeren.

Hij studeerde Klassieke Filologie en Wijsbegeerte aan de toen nog Rijksuniversiteit Gent, werd in 1967 aan zijn alma mater benoemd tot gewoon hoogleraar. Van 1993 tot 1997 was hij er ook vice-rector. Hij fixeerde zich niet alleen op het gebied van de bio-ethiek, milieu- en cultuurfilosofie, maar ook op algemene maatschappelijke problemen. 

Meer lezen

Het nooit eerder gepubliceerde interview met Etienne Vermeersch: “Ik wil wie mij graag zag bedanken”

Joël De Ceulaer neemt afscheid van Etienne Vermeersch: “De zelfbeschikking stond voor hem boven alles”

Reacties
op overlijden Etienne Vermeersch: “Een zachtaardige man die bijzonder geliefd was”

Etienne Vermeersch
over leven en dood“De euthanasiewet is een van de beste dingen die ik in mijn leven heb gedaan”

Herlees het interview dat
De Morgen in 2017 met Vermeersch had: “Iedereen heeft het recht om over zijn leven en dood te beschikken”
   

Dat laatste is eigen aan de ‘Gentse moraalschool’. Zowel Leo Apostel, Jaap Kruithof als Etienne Vermeersch eisten belangrijke posities op in het publieke debat. In hun spoor volgden nog een aantal invloedrijke intellectuelen, zoals Koenraad Raes, Ronald Commers en later Johan Braeckman. Toen zijn pupil, Koenraad Raes, in 2011 na een slepende ziekte overleed, reageerde Vermeersch erg aangedaan. 

Opiniemaker

Zijn verdiensten in het publieke debat kunnen ook nauwelijks overschat worden. Hij was als filosoof betrokken bij zowat elke belangrijke maatschappelijke discussie die in ons land werd gevoerd. Vanaf de jaren 80 werd hij in de Belgische media een belangrijke opiniemaker. Hij leverde vooral een niet geringe bijdrage tot de legalisering van abortus en was één van de grondleggers van de euthanasiewet in ons land.

Bij het grote publiek werd hij vooral bekend door de naar hem genoemde parlementaire commissie na de dood van Semira Adamu. De Nigeriaanse asielzoekster liet het leven bij haar gedwongen uitwijzing in 1998. De Commissie Vermeersch moest nieuwe regels opstellen voor gedwongen uitwijzingen. Een job die hem door velen, niet in het minst de collega’s van zijn eigen universiteit, niet in dank werd afgenomen. Achteraf verklaarde hij ook zelf dat die commissie de meest ondankbare taak was die hij ooit had ondernomen.

Hij was rad van tong en had altijd een uitgesproken, vaak controversiële mening klaar en nooit te beroerd om die ook te uiten. Kritiek was dus ook wel vaker zijn deel. Die kwam er nadat hij in een interview in Zeno, de weekendbijlage van De Morgen, de boerka als religieus symbool erger had genoemd dan de swastika. Een uitspraak waar hij zich nadien wel voor verontschuldigde.

Doodsbedreigingen

Ook zijn aanhoudende kritiek op zowel christendom als later ook de islam leverde hem veel boze reacties op. In 2006 kreeg hij zelfs politiebescherming omdat hij doodsbedreigingen had ontvangen van islamisten. 

Zijn stokpaardje was de overbevolking, volgens hem het grootste probleem van de mensheid. De mens beseft niet voldoende dat hij zichzelf aan het kapotmaken is, meende hij.  Zelf bleef hij dan ook gewild kinderloos.

Als een van de meest vooraanstaande sceptici stampte hij  mee SKEPP, de Studiekring voor Kristische Evaluatie van Pseudowetenschap en het Paranormale, uit de grond. “Geloof mij niet, denk zelf na”, was ook een veelgehoord citaat van hem.

Gezondheidsproblemen hielden hem het voorbije jaar al uit het publieke debat. Hij overleed afgelopen vrijdag in het UZ Gent. Hij was een zeer geleerde, erudiete en intelligente, maar ook warme en humoristische man. Zijn gedachten, die hij steevast glashelder formuleerde, kwamen niet in afzonderlijke noten, maar in akkoorden", laat Johan Braeckman weten in een reactie.

Er is op de website van Etienne Vermeersch ook een rouwregister geopend. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234