Zondag 20/06/2021

Ethisch beleggen niet alleen een kwestie van principes

Opbrengst én principes combineren: de argumenten pro ethisch beleggen gelden net zo goed voor wie aan private banking doet. Alleen: hoe overtuigend zijn die argumenten vandaag nog? 'Bij het publiek leeft ten onrechte het idee dat ethische beleggingen minder opbrengen.'

Heeft ethisch bankieren de wind in het zeil? Een mens zou er haast al zijn spaarcenten op verwedden, als je de cijfers bekijkt van gespecialiseerde banken. Zo mocht de duurzame bank Triodos zich de jongste jaren alleen maar tevreden in de handen wrijven telkens als ze cijfers over het aantal nieuwe klanten onder ogen krijgt. Vorig jaar telde de bank 57.000 klanten, 14 procent meer dan het jaar daarvoor, en in de eerste helft van dit jaar steeg het aantal opnieuw met 7 procent.

En Triodos maakt zich sterk dat die stijging nog wel even zal doorgaan. Dat terwijl de bank een spaarrente van amper 0,80 procent geeft, fors minder dan de grootbanken. Tegelijk zag Alterfin, een coöperatie die minikredieten verschaft aan projecten in het Zuiden, sinds de start van de crisis in 2008 haar kapitaal verdrievoudigen, en ronselde nieuwbakken coöperatieve bank NewB in korte tijd een kleine 44.000 coöperanten.

Contrast

Alleen maar fantastisch nieuws dus uit de wereld van het ethisch bankieren. Of toch niet? BNP Paribas Fortis doekt eind dit jaar het Krekelsparen op. Een gebrek aan interesse bij de klanten - ruim 7.000 spaarders die 82 miljoen euro op hun rekening hebben - betekent na bijna 30 jaar het einde van het oudste duurzame spaarproduct van ons land.

Geen alleenstaand geval, zo blijkt uit cijfers van de Belgian Asset Managers Association, onderdeel van sectorfederatie Febelfin. De voorbije drie jaar daalde het volume van zogeheten SRI-fondsen in ons land met maar liefst 40 procent. "De meeste ethische of sociaal verantwoorde beleggingen zijn fondsen. En bij die producten merk je een duidelijke daling, zowel in volume als in marktaandeel", vertelt Bob De Leersnyder, woordvoerder bij sectorfederatie Febelfin. "Ook het aantal fondsen dat banken aanbieden, daalt fors, van 232 in 2011 naar 135 in het tweede kwartaal van dit jaar. Het is natuurlijk afwachten wat de toekomst brengt, maar de tendens is duidelijk. Al moet ik daar aan toevoegen dat dit cijfers zijn voor particulieren en niet voor private banking of bedrijven die beleggen. Voor die groepen hebben we helaas geen aparte cijfers. In hoeverre die gelijklopen of verschillen is niet duidelijk."

De cijfers staan in contrast met de jubelberichten vanuit de sector, zoveel is duidelijk, maar vraag is of de daling onder meer te maken kan hebben met het feit dat ethische beleggingsproducten minder rendement hebben dan gewone beleggingen?

Greg Van Elsen van Fairfin, een vzw die ethisch omgaan met geld promoot, spreekt dat resoluut tegen. "Er zijn verschillende studies die duidelijk maken dat er zo goed als geen verschil is tussen ethische en gewone beleggingen. In sommige gevallen scoren ethische fondsen zelfs duidelijk beter. Maar het is natuurlijk eigen aan ethische beleggers om niet alléén te kijken naar het financiële aspect. Daardoor is het sowieso een beetje appelen met peren vergelijken: er zijn gewoon andere beweegredenen in het spel. Dat gezegd zijnde: bij grote delen van de bevolking leeft de foute indruk dat ethische fondsen minder rendabel zijn. Dat is een imagoprobleem, dat opgelost zou kunnen worden als banken sterke ethische beleggingsfondsen zouden ontwikkelen. Jammer genoeg doen ze dat nu nog te weinig."

Een andere mogelijkheid is dat de overheid dit soort producten fiscaal zou stimuleren, zegt Van Elsen. "Helaas is de moeilijkheid daarbij dat er op dit moment geen wettelijke criteria vastgelegd zijn voor wat ethisch beleggen precies inhoudt. Wij ijveren daarvoor. De realiteit is namelijk dat de ethische vlag de lading lang niet altijd dekt. Het woord ethisch wordt gebruikt voor bedrijven waarvan heel twijfelachtig is of ze wel zo duurzaam zijn."

Banken die sterkere ethische beleggingsfondsen moeten ontwikkelen: het is een duidelijk schot voor de boeg van banken. Ook van private bankers. "Banken zijn daar ook heel actief mee bezig", zegt Bob De Leersnyder van Febelfin.

Toekomst genoeg

Een van de enige specialisten in ons land die zich heel expliciet met ethische formules bezighouden, is Van Lanschot. Hoofdeconoom Luc Aben: "We hebben niet een specifieke ethische portefeuille, maar screenen alle fondsen waar we mee werken doorgedreven op hun ethisch gehalte. We merken dat er een groeiende vraag is naar ethische beleggingen bij high net worth individuals en bedrijven. Een beetje in contrast met de dalende tendens die er kennelijk is in het aanbod. Het is geen overweldigende groei, maar hij is er wel."

Aben is niet minder formeel als het over het rendement van ethische beleggingen gaat. "Er is absoluut geen verschil in rendement, daar bestaat geen twijfel over. In sommige gevallen is het meer, in andere gevallen minder. Wat dat betreft, is er geen enkele reden om niet te kiezen voor ethische beleggingsproducten, ook niet voor mensen met een aanzienlijk fortuin. En ik geloof dat steeds meer mensen dat ook zullen doen."

Dalende cijfers of niet, de banken zelf blijven rotsvast geloven in de toekomst van ethische beleggingen. "Ethisch beleggen blijft de toekomst, dat bestaat geen twijfel over", zegt Olivier Marquet, directeur van Triodos, de duurzame bank die ook private bankingdiensten aanbiedt. "Wij merken al jaren een toename van de interesse voor ethisch beleggen bij particulieren, bedrijven en instellingen. Dat is logisch. Ook vermogende personen en bedrijven zijn begaan met een betere wereld."

Dezelfde teneur valt te noteren bij Hilde Junius, woordvoerder voor BNP Paribas Fortis. "Ethisch beleggen is voor ons een niche, maar wel een niche met groeiperspectieven. De voorbije jaren nam het aantal ethische beleggingen bij ons niet voor niets toe."

Marc Bontemps van NewB, de coöperatieve bank die eind 2014, begin 2015 hoopt van start te gaan, verwoordt het zelfs nog iets sterker: "De interesse voor ethisch en duurzaam bankieren is groot, heel groot zelfs. Deze thematiek zit diep. Het spreekt het buikgevoel van de Belg aan. Als je kijkt naar de ons omringende landen, dan zie je dat de markt voor ethisch en duurzaam bankieren hier nog voor een groot deel onontgonnen terrein is. In verhouding is die in onze buurlanden minstens tien keer groter dan bij ons. Er zijn verschillende banken die ethische beleggingsproducten aanbieden, maar ik denk dat klanten die bewust op zoek zijn naar dat soort producten vlug doorhebben dat het voor grootbanken niet meer dan marketing is. Als je echt ethisch wilt beleggen en er bewust mee bezig bent, moet je elders heen met je centen."

Europees koploper

België is de beste leerling van de Europese klas als het over duurzame beleggingen gaat. Greg Van Elsen van Fairfin: "De Belgische markt voor ethische of duurzame beleggingen anno 2013 is goed voor een gezamenlijke portefeuille van 8 miljard euro. Dat blijkt uit cijfers van Vigeo, een organisatie die de duurzaamheid van bedrijven beoordeelt. Hiermee is België koploper in Europa, als je kijkt naar het relatieve marktaandeel. Dat betekent dat de verhouding ethische beleggingen en het totale aantal beleggingen in België het grootst is. Zelfs met de terugval die er de voorbije jaren geweest is, blijven we koploper in Europa. Ook in absolute cijfers zijn we een van de grotere spelers in Europa."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234