Vrijdag 06/08/2021

AchtergrondOorlog in Ethiopië

Ethiopische ‘vredespremier’ Abiy Ahmed riskeert burgeroorlog

Een burgerwacht in het dorp Musebamb in het noorden van Ethiopië. Beeld AFP
Een burgerwacht in het dorp Musebamb in het noorden van Ethiopië.Beeld AFP

In Ethiopië dreigt een burgeroorlog nu regeringstroepen vechten tegen strijders van de afvallige regio Tigray. Men waarschuwt voor het uiteenvallen van het ruim 100 miljoen inwoners tellende land. Als het geweld escaleert, bestaat ook het risico dat buurlanden zich ermee gaan bemoeien.

Tigray, in het uiterste noorden van Ethiopië, weigert nog langer het gezag van de centrale regering te erkennen. Lokale bestuurders zeggen dat de 6 á 7 miljoen Tigreërs oneerlijk wordt behandeld sinds Ahmed Abiy in 2018 aantrad als premier. Voor die tijd deelden zij zelf de lakens uit in het land. Premier Abiy lanceerde vorige week een offensief met als doel Tigray weer in het gelid te dwingen.

De Tigreërs stootten in 1991 met een rebellenleger de communistische dictator Mengistu van de troon. Tussen 1998 en 2000 voerden zij Ethiopië aan tijdens een oorlog met buurland Eritrea. De gevechtservaring van Tigray en de wrok onder de lokale bestuurders kan tot een gevaarlijke situatie leiden. De regio kan volgens waarnemers 200.000 strijders op de been brengen. Premier Abiy zegt uit te gaan van een kort, gericht offensief.

Luchtaanvallen

Het verloop van de strijd is lastig te volgen omdat het gebied haast van de buitenwereld is afgesloten. Telefoonlijnen en internetverbindingen in Tigray liggen plat. Toch komen van verschillende kanten berichten over forse dodenaantallen, er wordt gesproken van enkele honderden slachtoffers onder zowel de regeringstroepen als de Tigrese strijders. Zeker is dat het regeringsleger luchtaanvallen en artilleriebeschietingen heeft uitgevoerd. Dinsdag meldde het de inname van een vliegveld. Daar staat tegenover dat enkele tientallen regeringssoldaten op de vlucht zijn geslagen naar Soedan, dat aan Tigray grenst.

Bij de grens met Soedan hebben zich al zeker zesduizend burgervluchtelingen uit Tigray gemeld. Momenteel wordt aan Soedanese zijde een opvangkamp gebouwd, wat leidt tot bezorgdheid over een mogelijk nog veel grotere vluchtelingenstroom in de komende dagen of weken, afhankelijk van hoe de situatie zich ontwikkelt.

Afrikaanse en westerse landen roepen, net als de VN, op tot een staakt-het-vuren en een dialoog tussen de Ethiopische regering en het bestuur van Tigray. Vooralsnog lijkt hun oproep aan dovemansoren gericht: premier Abiy zegt pas te willen praten als het “illegale” bestuur van Tigray is ontwapend. De leider van Tigray, Debretsion Gebremichael, heeft op zijn beurt verklaard dat zijn regio “vecht voor haar voortbestaan”. Gebremichael heeft de Afrikaanse Unie opgeroepen om te interveniëren, wat pikant is omdat het hoofdkantoor van de Unie in Ethiopië gevestigd is.

Abiy Ahmed, premier van Ethiopië. Beeld EDUARDO SOTERAS / AFP
Abiy Ahmed, premier van Ethiopië.Beeld EDUARDO SOTERAS / AFP

Lokale autonomie

Op de achtergrond speelt een langlopende onenigheid over de vorm van het Ethiopische staatsbestel. Premier Abiy ijvert voor een centraal aangestuurde eenheidsstaat. Diverse regio’s, niet alleen Tigray, eisen net meer lokale autonomie. Bovendien hebben sommige regio’s onderlinge grieven, die tot ver in het verleden teruggaan. De slepende kwestie is tot uitbarsting gekomen sinds Abiys aantreden: in verschillende delen van Ethiopië neemt de onrust flink toe. Dit jaar alleen al zijn er bij gewelddadige confrontaties honderden doden gevallen. Een extra risicofactor is dat Abiy tijdens zijn offensief gebruikmaakt van de hulp van de grote regio Amhara, die pal ten zuiden van Tigray ligt en aanspraak maakt op een deel van het Tigrese grondgebied. Daardoor dreigt de strijd er nog een etnische dimensie bij te krijgen.

In Tigray wordt ook met argusogen naar Eritrea gekeken, dat aan het noorden van de regio grenst. De bestuurders van Tigray en Eritrea wantrouwen elkaar sinds ze ruim twintig jaar geleden een bloedige grensoorlog uitvochten. In Tigray leeft de vrees dat Eritrea het offensief van het Ethiopische regeringsleger aangrijpt als een excuus om oude rekeningen te vereffenen. Dat gevoel wordt versterkt doordat de president van Eritrea, Isaias Afewerki, betrekkingen heeft aangeknoopt met premier Abiy. De twee leiders sloten in 2018 een vredesverdrag, wat Abiy vorig jaar de Nobelprijs voor de Vrede opleverde.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234