Donderdag 26/11/2020

Addis Abeba

Ethiopische elite klampt zich vast aan de macht

Het ontslag van premier Hailemariam Desalegn kwam niet als een verrassing.Beeld AFP

Ethiopië heeft vrijdag de noodtoestand afgekondigd, een dag nadat premier Hailemariam Desalegn zijn ontslag had ingediend. Wat betekent dit voor het explosieve land en zijn omgeving?

Weinig mensen in Addis Abeba rouwen om het vertrek van premier Hailemariam Desalegn, zegt een inwoner, die anoniem wil blijven, via de telefoon. Er heerst verbazing dat de leider van Ethiopië zijn ontslag indient: zo'n stap is nieuw. "Maar Desalegn gold als verlengstuk van de werkelijke machthebbers in de regering en het leger. Zijn vertrek van vorige week zat eraan te komen."

De aftocht van de voorzitter van de regerende partijcoalitie lijkt te duiden op weifelachtigheid bij de machthebbers in Ethiopië, een land van ruim 100 miljoen inwoners dat als militaire partner van Amerika een sleutelrol speelt in de tumultueuze Hoorn van Afrika. Addis Abeba is bovendien permanent gastheer van de Afrikaanse Unie.

Sinds vrijdag geldt er een hernieuwde noodtoestand in Ethiopië. Eind 2015 al begonnen er volksprotesten, die steeds weer de kop opsteken. Honderden burgers zijn volgens mensenrechtenorganisaties doodgeschoten, veelal buiten het zicht van de media. Ethiopiës marxistisch georiënteerde regering controleert het internet en het enige telecombedrijf.

China-model

De protesten vormen de ernstigste bedreiging voor de machthebbers sinds 1991, toen zij als rebellen het bloedige bewind van de communistische kolonel Mengistu wisten te verslaan. De twee grootste bevolkingsgroepen, de Oromo en de Amharen, die samen meer dan helft van alle Ethiopiërs vormen, eisen meer zeggenschap. Binnen Ethiopiës regerende coalitie domineren de Tigreërs, de noordelijke hooglanders, die zo'n 5 procent van de bevolking uitmaken. Tigrese-strijders leidden ruim een kwarteeuw geleden de zegetocht tegen Mengistu.

Awol Allo beschouwt de aftocht van premier Desalegn als een poging van de Tigrese elite om de betogers tegemoet te komen en de angel uit hun protesten te halen. Allo, een Ethiopiër, werkt als mensenrechtenonderzoeker aan de universiteit van het Britse Keele. Hij denkt niet dat het bewind zal kiezen voor extreme repressie, al blijft onderdrukking onderdeel van de gereedschapskist.

Allo, telefonisch: "De Tigreërs snappen dat verandering nodig is om aan de macht te blijven. Ze willen een gecontroleerde transitie binnen de regering, zonder hun gevestigde belangen kwijt te raken."

Hailemariam Desalegn is overigens geen Tigreër, hij komt van een bevolkingsgroep uit het marginale zuiden van Ethiopië.

Volgens Allo bewijst de huidige onrust ook dat Ethiopiës ontwikkelingsmodel op zijn grenzen stuit. De aanpak is er een van staatsgeleide modernisering à la China: in ruil voor enorme overheidsinvesteringen moeten burgers zich gedeisd houden.

'De Tigreërs willen een gecontroleerde transitie binnen de regering, zonder hun gevestigde belangen kwijt te raken' Awol Allo, Mensenrechten-onderzoekerBeeld RV
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234