Dinsdag 26/10/2021

ETA blaast staakt-het-vuren op

De Baskische afscheidingsbeweging ETA heeft het staakt- het-vuren met de Spaanse regering opgezegd. 'Wij zullen Baskenland verdedigen met alle wapens en op alle fronten.'

Door Koen Vidal

Madrid l Het einde van het bestand is een politieke opdoffer voor premier José Luis Zapatero. Hij wilde het ETA-geweld via dialoog oplossen, ondanks hevige kritiek van de conservatieve Partido Popular.

Hoewel het staakt-het-vuren officieel vijftien maanden standhield, was er al sinds 30 december sprake van een nieuwe koude oorlog tussen de ETA en Zapatero. Die dag ontplofte op een parking van de Madrileense luchthaven een autobom die het leven kostte aan twee Ecuadorianen en zware materiële schade aanrichtte.

ETA eiste de aanslag op, verontschuldigde zich voor de doden en benadrukte dat het niet de bedoeling was om het staakt-het-vuren te beëindigen. Twee weken later vindt er in Madrid een massabetoging plaats tegen het ETA-geweld en kan premier Zapatero bijna niet anders de vredesdialoog te staken.

De relaties tussen regering en ETA kwamen vorige maand helemaal op het vriespunt toen de regering-Zapatero besliste om Batasuna, de politieke vleugel van de ETA, niet te laten deelnemen aan de regionale verkiezingen. Toen al werd duidelijk dat de ETA het staakt-het-vuren vroeg of laat zou opblazen en begonnen de Spaanse veiligheidsdiensten steeds meer rekening te houden met nieuwe aanslagen.

Gisteren stuurden ETA-leiders een brief naar de Baskische krant Berria waarin stond dat het onafhankelijke Baskenland voortaan opnieuw "met alle wapens en op alle fronten" verdedigd zal worden. "De minimale voorwaarden om de onderhandelingen verder te zetten zijn niet meer aanwezig." Het bestand is volgens de ETA niet meer houdbaar vanwege "arrestaties, folterpraktijken en andere manieren van vervolging" door de socialistische regering. "Daarom kondigt ETA het einde aan van het permanente staakt-het-vuren." De aankondiging betekent volgens waarnemers dat een nieuwe grote aanslag nakend is.

De afgelopen dagen stuurde de ETA brieven naar verschillende Baskische zakenmensen met de vraag om de "bevrijding en opbouw van het Baskische land mee te financieren".

Zapatero veroordeelde gisteren de houding van de ETA. "De beslissing van de ETA is in strijd met de wens van de Spaanse en de Baskische samenleving om het pad van de vrede te volgen." Javier Madrazo, volksvertegenwoordiger in het Baskische regionale parlement, noemt de ETA-beslissing waanzinnig. "De ETA grijpt terug naar haar oude methodes van waanzin en barbarij." Uit opiniepeilingen blijkt dat de overgrote meerderheid van de Basken geen afscheid van Spanje wil en zich tegen het ETA-geweld kant.

ETA, wat zoveel betekent als 'Baskenland en Vrijheid', voert al vier decennia een gewapende strijd voor een onafhankelijke staat. De eerste gewelddaden waren gericht tegen het Francoregime, maar ook na de democratisering van de jaren zeventig werd de gewapende strijd voortgezet. Bij ETA-geweld kwamen meer dan 800 mensen om het leven, de meesten in de jaren tachtig.

De jongste jaren was het geweld sterk afgenomen. Dat had onder andere te maken met het feit dat steeds meer leidende figuren en militanten in de cel verdwenen. In 2004 werd topfiguur Mikel Antza in Frankrijk gearresteerd.

In 2000 vielen er nog 23 doden bij ETA-aanslagen, in 2003 slechts drie. Pas in december vorig jaar, bij de aanslagen op de luchthaven, maakte de ETA opnieuw dodelijke slachtoffers.

De beslissing van de ETA is in strijd met de wens van de Spaanse en de Baskische samenleving

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234