Donderdag 26/05/2022

Eric Vanden Berghe (1948-2006)

Loyale verdediger van de kerk als het moest, kritische waarnemer als het kon

Knelpuntberoep verliest Brugse promotor

Veel nieuwe herders in spe had hij de laatste jaren niet meer op te leiden. Geen nood, want Eric Vanden Berghe (58), de president van het Brugse Grootseminarie, keek graag over het muurtje. Met zijn plotse dood verliest de Vlaamse kerk meer dan een president.

door Peter-Jan Bogaert

Vanden Berghe overleed woensdag aan de gevolgen van een hartaanval. Een onverwachte en plotse dood die het bisdom Brugge, en ruimer genomen ook de Vlaamse kerk, wat verweesd achterlaat.

Vanden Berghe is jong gestorven; zeker in kerkelijk perspectief, waar veel mandaten door zestigplussers worden uitgeoefend. Hij behoorde tot het kransje van jonge theologen, geboren na de Tweede Wereldoorlog, die nog een lange carrière voor zich hadden.

De West-Vlaming studeerde in Brugge, Leuven en later in Rome. Hij was al sinds de eind jaren zeventig verbonden aan het Grootseminarie, waar hij filosofie, literatuur en dogmatiek doceerde. Sinds 1992 had hij er de leiding en bouwde hij de bibliotheek verder uit. Naast de klassieke opleiding van toekomstige priesters wilde hij het seminarie een maatschappelijke rol laten spelen als 'theologische denktank'. Eén van de redenen trouwens waarom het Brugse seminarie niet meestapte in de recente fusieplannen met de andere seminaries in ons land.

Vanden Berghe hield van het woord. Hij heeft heel wat boeken en artikels op zijn naam staan en was een graag geziene gast voor lezingen en debatavonden. Als hoofdredacteur van Collationes, een theologisch tijdschrift, probeerde hij een open koers te varen en behandelde hij ook controversiëlere onderwerpen als het parlementaire sekterapport of de positie van de vrouw in de kerk.

Het blijft speculeren, maar veel waarnemers zagen in hem een goede kanshebber om tot bisschop benoemd te worden. Binnen dit en vijf jaar gaan er drie bisschoppen met pensioen. Een stoelendans staat dus op het programma en Vanden Berghe was één van de namen die telkens weer genoemd werden. Eigentijds maar toch aanvaardbaar.

Het stond wellicht niet op zijn cv, maar hij had het wel voor elkaar gekregen om zowel bij de kerkhiërarchie als bij de buitenwereld én de media hoog aangeschreven te staan. Een loyale verdediger van de kerk als het moest, maar ook een kritische waarnemer als het kon.

En het liefst de twee combinerend. "Ik ben hetero, ik leef als celibatair, ik heb geen ruzie met mijn bisschop en ik ben geen sp.a-senator. Waarom moet ik dan in de krant?", liet hij zich in december in De Standaard ontvallen, waarna hij toch een interview gaf met kritische kanttekeningen over de beruchte homo-instructie van het Vaticaan.

Vanden Berghe was er ook voorstander van om gehuwde mannen én vrouwen priester te laten worden en stak zijn ontgoocheling niet onder stoelen of banken toen dat punt na de vorige bisschoppensynode nog altijd taboe bleek.

Niet dat sleutelen aan het celibaat dé oplossing met zich meebracht, stelde hij. Zolang de geloofsbeleving in de samenleving achteruitgaat, zou hij met lege banken in het seminarie zitten. En dat was niet iets voor de eerste jaren. Met zijn plotse dood oogt het seminarie nog leger.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234