Zaterdag 15/08/2020

interview

Eric Corijn: “Innovatieve bedrijven halen mensen terug naar de stad”

Een coworkingspace in Antwerpen. De nieuwe jobs bevinden zich niet meer aan de rand van de stad.Beeld Eddy Vangroenderbeek

Uit cijfers van de Vlaamse overheid blijkt dat de bevolking in de Vlaamse ruit, de streek tussen Gent, Antwerpen, Leuven en Brussel, de komende tien jaar sterk zal groeien. Een gevolg van de aantrekkingskracht van ‘de stadseconomie’, volgens Eric Corijn, stadsgeograaf en professor aan de VUB. ‘De steden zullen blijven verjongen.’

De cijfers voorspellen onder andere een hoge bevolkingsgroei in Gent (5,7 procent), Antwerpen (6 procent) en Leuven (5,2 procent).

Eric Corijn: “Dat verbaast me niet. De grootsteden kennen een steeds grotere instroom aan jonge arbeidsmigranten uit zowel binnen- als buitenland. Neem nu Brussel (niet opgenomen in het Vlaamse onderzoek, BW): die stad kent een ongelofelijke instroom. Van vergrijzing is daar nog geen sprake.”

Wat maakt de steden zo aantrekkelijk?

“Ze hebben economische troeven in handen gekregen. Opkomende technologieën als 3D-printing en smart cities, maar ook mode- en communicatiebedrijven bevinden zich steeds meer in een stedelijke context. Die stadseconomie is er een van kleine en innovatieve bedrijven, gebaseerd op kennis en technologie.

Eric Corijn.Beeld Wouter Van Vooren

“Dat was in de jaren 80 en 90 anders. Toen kende Vlaanderen nog harde industriële productie die zich in de randgemeenten bevond. Sinds de neergang van die grootschalige industrie en de introductie van de postindustriële economie, is die economische activiteit echter verschoven naar de steden. Het is logisch dat daarbij migratiegolven ontstaan.”

Lees ook: Het wordt druk in de Vlaamse ruit: jobs en jonge gezinnen trekken naar centrum

Toch kennen de steden ook een forse ­uitstroom naar de randgemeenten, zegt het onderzoek.

“Dat klopt. Vooral Brussel is daar kampioen in, maar ook Antwerpen en Gent kennen het fenomeen. Dat valt voornamelijk te wijten aan de hoge huizenprijzen in die steden. Vlaanderen heeft een onderontwikkelde huurmarkt, en ook de sociale huisvesting laat te wensen over. Wanneer mensen dan op zoek gaan naar goedkope woningen, komen ze al snel uit in de randgemeenten.

“Een voorbeeld: wanneer een Brusselaar iets groter wil gaan wonen, stuit hij al snel op torenhoge huizenprijzen. Dan is de keuze snel gemaakt om in Aalst te gaan wonen en elke dag de trein te nemen. Bovendien wensen Vlamingen een eigen huis. En wanneer ze dan verhuizen, willen ze liefst zo dicht mogelijk bij hun oorspronkelijke woonplaats blijven wonen. Vlaanderen is een regio van pendelaars.”

De bekende baksteen in de maag.

“Inderdaad, we blijven maar op zoek gaan naar dat idyllische platteland, dat liefst niet ver van de stad ligt. Daar is in de Vlaamse ruit echter niets meer van te bespeuren. Die omvat namelijk de helft van de centrumsteden, en buiten Brugge, alle grote Vlaamse steden. Ze heeft ook de hoogste bevolkingsdichtheid van het land.

“In het geval van Antwerpen, Gent en Brussel smelten die ‘suburbane’ gebieden samen tot één verstedelijkt gebied: de Vlaamse ruit.”

Wat zijn de gevolgen van de toenemende verstedelijking van de regio?

“Op lange termijn spreek ik liever niet over een Vlaamse ruit, maar over een ‘Brussels Oog’: één groot verstedelijkt gebied met Brussel als centrum, want ook op economisch vlak blijft Brussel het economisch centrum van België.

“Dat verstedelijkt gebied zal een blijvende aantrekkingskracht hebben op jonge arbeidsmigranten, waardoor de instroom zal aanhouden. Daartegenover is er een uitstroom van ouderen die recreatievere oorden zoals de kust opzoeken. De bevolking zal er jonger blijven.”

Lees ook het standpunt van Bart Eeckhout: Het is stilaan tijd om je prioriteiten te checken, Vlaanderen

Is Vlaanderen wel voorbereid op een forse bevolkingstoename in één regio?

“Onze steden zijn hier niet groot in vergelijking met andere Europese steden, dus er is nog wat ruimte. Ook in de Vlaamse ruit zullen we de ­problemen wel de baas kunnen, maar daar moet de Vlaamse overheid eerst werk van maken. Er is een forse inspanning nodig op vlak van onderwijs, infrastructuur en ruimtelijke ordening. Een hele uitdaging, maar in theorie haalbaar.”

Doet de Vlaamse overheid voldoende?

“De Vlaamse overheid voert al vijftien jaar een vrij goed stedenbeleid. Vooral in de ­centrumsteden is de leefbaarheid vergroot. Of ze deze uitdaging zullen aankunnen, kan ik niet voorspellen.”

U klinkt optimistisch.

“De overheid doet haar best. Ik voorspel een tegenbeweging waarbij we besluiten compacter en efficiënter te gaan wonen in de grootsteden en de verstedelijkte randgebieden weer verlaten. Die beweging is nu al voelbaar bij de jeugd.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234