Woensdag 19/06/2019

Er zit weer leven in dat oude lijk Shakespeare

theater l Hamlet in HETPALEIS HHHHH

Leven of doodgaan, dat is de hamvraag. De Hamlet-vraag. Piet Arfeuille tilt die tot ver over de grenzen van de oorspronkelijke tekst. Zo laat hij de voorstelling voorafgaan door een existentiële monoloog van Horatio (Matijs Jansen), de enige overlevende in Hamlet. "Voor je geboorte, ben je dan ook dood? Misschien is ons leven dan maar een zuchtje in de tijd?" Dik twee uur later volgt het mysterieuze antwoord, in de vorm van een slotbeeld waar zelfs Jan Fabre een puntje aan kan zuigen. Alles wat daartussen zit, is van het beste theater dat de laatste twee seizoenen op de Vlaamse planken stond.

De grootste verdienste van deze bewerking (vanaf zestien jaar) is dat ze weer leven schopt in het oude lijk dat Shakespeare heet. Neem de rol van Claudius, de intrigant die Hamlets vader vermoord heeft en diens troon én vrouw inpikt. Een meesterlijke Wim Danckaert maakt er in een afgelikt zwart pak een maffiaversie van Bush van.

Hij roert de trom tegen 'schurkenstaat' Noorwegen en noemt dat een pleidooi voor vrede. Vrouwenhaat en nationalistische praat komen daar meteen achteraan. En toch, en dat is de kunst, wordt Claudius nergens een vlak icoon. Zelfs hij keert je minstens een paar keer zijn menselijke achterkant toe.

Dat is meteen de andere grote pluim die Arfeuille op zijn hoed mag steken. In een paar scherpe nieuwe dialogen weet hij elk personage een gezicht te geven waar je jezelf weer in kunt spiegelen. Ophelia (Eva Schram) wordt een verward verliefde pubermeid, haar broer Laertes (Roel Swanenberg) een opstandige zoon met een levenslust van Denemarken tot in Parijs. En Hamlet zelf? Een hoogst knuffelbare slungel zet Joep Van Der Geest neer. Niet die eeuwige twijfelaar, maar een jonge wijsgeer die vol passie in het lot tuint dat zijn leven voor hem uitgetekend heeft. Zo wordt Hamlet weer echt een jeugddrama, dankzij nochtans heel volwassen ingrepen.

Slechts één keer wankelt Arfeuilles ingenieuze evenwicht tussen rauwe tragiek en vrolijke luim. Dat is bij de moord op onderkruiper Polonius (Jeroen De Man), wat belachelijk gewurgd achter zijn zelf opgehouden doek. De confrontatie die erop volgt, is dan weer de meest prangende. Hamlet toont zich in één lange scheldtirade tegen zijn moeder Getrude (Els Olaerts) een seksueel gefrustreerd Oedipus-kind, terwijl zij dat alles weergaloos pareert. 'Wat weet jij ervan, zat jij in mijn lichaam?' Het zijn dialogen met een onvermoede en pijnlijke herkenbaarheid, fel op de lip gespeeld en daardoor lang nazinderend.

Meer van dat! Klassiekers moesten vaker beschouwd worden als een simpele kladversie waarvan je zelf de nieuwe lijnen uitzet, om daarmee echt iets te vertellen over de zin en onzin van ons bestaan vandaag. En als dat dan ook nog actueel in beeld gezet wordt, zoals Arfeuille doet met een ijselijk animatiefilmpje en een flitsende striptease van Rosencrantz en Guildenstern (Jan Sobrie en Jan Bollen), dan geven we het vol ontzag toe: Shakespeare kan wel degelijk nog fascineren, ontroeren en verontrusten. En bovenal: het hele leven vangen in twee uur, met de dood erbij. Amai.

WAAR EN WANNEER Tot 23 februari en 1 tot 3 april in HETPALEIS, Theaterplein, Antwerpen, 03/202.83.60. Daartussen op tournee. www.hetpaleis.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden