Maandag 10/08/2020

InterviewHendrik Delaruelle

‘Er staan 20.000 mensen op een wachtlijst. Daar heeft corona niks aan veranderd’

'In geval van een tweede golf moeten we de aanpak verfijnen: waarom zou het niet mogelijk zijn om op een veilige manier kinderen zowel thuis als in een voorziening op te vangen?', zegt Hendrik Delaruelle. Beeld Wouter Maeckelberghe

Nu de eerste grote coronastorm is gaan liggen, wil Hendrik Delaruelle, directeur van het Vlaams Welzijnsverbond, ervoor zorgen dat in de toekomst de kinderopvang, jeugdhulp of gehandicaptenzorg niet opnieuw vergeten wordt. ‘Er staan 20.000 mensen op een wachtlijst. Daar heeft corona niks aan veranderd.’

Ouders van kinderen met een beperking die plots wekenlang hun kind moesten missen. Of die er thuis moederziel alleen voor stonden. Kinderverzorgers die eerst niet en dan wel mondmaskers moesten dragen, om vervolgens weken geduld te moeten uitoefenen op de levering ervan. Of tieners in de jeugdhulp die school en vrijetijdsactiviteiten zagen wegvallen en tegen weken van verveling aankeken.

Het zijn zware tijden geweest voor de vele voorzieningen die het Vlaams Welzijnsverbond vertegenwoordigt. De koepelorganisatie bundelt zo’n 750 voorzieningen uit de kinderopvang, jeugdhulp en gehandicaptenzorg. Met een ‘postcoronanota’ hoopt algemeen directeur Hendrik Delaruelle dat de fouten die de voorbije weken zijn gemaakt in de toekomst vermeden kunnen worden. 

Welke lessen trekt u?

“Onze sectoren zijn een beetje vergeten geweest. De focus lag op veiligheid en hoe we de ziekenhuizen konden klaarstomen voor deze crisis. Let wel, ik wil me zeker niet afzetten tegenover de ziekenhuizen, maar je kan er niet omheen dat pakweg jeugdhulp of de gehandicaptensector ondergesneeuwd is geraakt.”

“De nadruk lag op het aantal besmettingen, het aantal patiënten op intensieve of het aantal overlijdens. Ik begrijp dat, maar het geeft geen volledig beeld van de impact van de hele crisis op onze samenleving. Het zei niks over die vele pubers in de jeugdhulp bij wie de emotionele belasting tijdens deze lockdown enorm was. Of over de kinderen met een beperking in residentiële voorzieningen die wekenlang hun ouders hebben moeten missen.”

Uw vrees is dat het bij een tweede golf opnieuw van dat zal zijn?

“Ik mag hopen dat we hier toch lessen uit trekken. Bij het begin van de lockdown zijn de dagcentra meteen gesloten. Ook de ambulante zorg of thuishulp werd massaal teruggeschroefd. Het zorgde ervoor dat ouders van kinderen met een beperking soms hartverscheurende keuzes moesten maken: ofwel hun kind in de voorziening onderbrengen of ze thuis opvangen. Bovendien wist niemand op dat moment waar we aan begonnen. Als je toen opperde dat het tot Pasen zou duren, werd je als doemdenker weggezet.”

Welke alternatieven stelt u voor? 

“Die oefening moeten we nog maken, maar het is duidelijk dat het meer flexibel moet. We weten nu bijvoorbeeld dat kinderen jonger dan twaalf veel minder risico vormen. Daar moeten we de maatregelen aan aanpassen. We moeten de aanpak verfijnen, zodat we die harde keuzes kunnen vermijden. Waarom zou het niet mogelijk zijn om op een veilige manier kinderen zowel thuis als in een voorziening op te vangen?” 

“Maatregelen moeten ook beter afgestemd zijn op de realiteit. Dat anderhalvemeteren bijvoorbeeld, is onhaalbaar in een voorziening voor personen met een handicap. Daar moet je grotere bubbels maken. Net zoals je moet beseffen dat jongeren een uitlaatklep nodig hebben. Ook degenen die in de jeugdhulp zitten, zagen school wegvallen of mochten plots niet meer met vrienden afspreken. Vaak leven zij in kleine leefgemeenschappen. Als zij dan met hun bubbel van vier à vijf jongeren gingen wandelen, stapelden ze de GAS-boetes op.”

Zijn we bij een tweede golf niet sowieso beter voorbereid op wat komt?

“Uiteraard. Het goede nieuws is dat we nu meer kennis hebben en beter gewapend zijn als er een nieuwe golf komt. De plexiglazen zijn geïnstalleerd, de mondmaskers verdeeld en we zijn een stock van handgels aan het uitbouwen. In die zin maak ik me sterk dat bij een volgende piek er meer ruimte zal zijn voor het psychosociaal welzijn.”

“Het adagium was veiligheid en de focus lag op het medische. Dat neem ik de virologen niet kwalijk. Die mensen hebben zich de voorbije weken dubbel geplooid om mensen te redden. Vandaag moeten we kunnen toegeven dat die insteek te nauw was.”

'De komende 10 jaar hebben we 16.000 extra krachten nodig. Dat zal alleen lukken met aantrekkelijke loon- en arbeidsvoorwaarden en positieve beeldvorming.'Beeld Wouter Maeckelberghe

Er is veel geschreven over de digitale kloof in het onderwijs. Hoe zit dat in de welzijnssector? 

“De problemen zijn gelijkaardig. Dankzij corona hebben we geleerd dat beeldbellen en digitale ondersteuning absoluut een meerwaarde kunnen zijn. Bij mensen met autisme bijvoorbeeld,  bleek het een absolute plus. Maar we merken dat heel wat van onze cliënten er geen toegang toe hebben. Ook heel wat voorzieningen beschikken niet over de nodige middelen.”

“Het goede nieuws is wel dat we hierin meteen hebben kunnen investeren. De overheid heeft ons een budgetgarantie gegeven, wat betekent dat de financiering gelijk bleef ondanks dat een deel van het aanbod werd geschrapt. Dat heeft zeker een verschil gemaakt. Anderzijds: willen we er echt voor zorgen dat iedereen hier toegang toe heeft, dan zal er nog een boost moeten komen.”

In uw nota benadrukt u ook de positieve effecten van de crisis: minder regelneverij, meer vertrouwen. Is corona ook een zegen geweest? 

“Wat dat betreft zeker wel. ‘Onze passie is werken met de cliënten en dat hebben we nu eindelijk ten volle kunnen doen’, hoor ik medewerkers zeggen. Net om de werking tijdens deze uitzonderlijke tijden mogelijk te maken, zijn heel wat procedures afgeschaft of werden administratieve verplichtingen on hold gezet. Ook was het plots veel makkelijker om mensen in andere voorzieningen in te zetten, zelfs over de sectoren heen. Dat vertrouwen heeft geloond en we zouden dat op lange termijn moeten kunnen behouden. Natuurlijk moet en mag er controle zijn, maar het kán eenvoudiger. Dat heeft deze crisis bewezen.”

Welke impact zal corona volgens u hebben op de wachtlijsten? Dit weekend stond in Gazet van Antwerpen hoe bijna de helft van de kinderen die zich aanmeldden voor een plekje in het eerste leerjaar van het buitengewoon onderwijs in Antwerpen, op een wachtlijst staat.

“De wachtlijsten zijn er ook nog na corona, zoveel is duidelijk. 20.000 mensen wachten op een plek, van wie 5.000 jongeren. Dat is een gigantisch probleem dat al jaren aansleept. De komende 10 jaar hebben we 16.000 extra krachten nodig. Dat zal alleen lukken met aantrekkelijke loon- en arbeidsvoorwaarden en positieve beeldvorming.”

“Onze sectoren hebben bij het begin van de legislatuur zwaar moeten besparen. Ik begrijp dat deze crisis de budgettaire discussies nog meer op scherp zal stellen, maar het wordt hoog tijd dat de Vlaamse regering andere keuzes maakt en hier meer in investeert.”

Wie is Hendrik Delaruelle? 
• 56 jaar
• geboren in Landskouter, woont in Melle
• opvoeder in het Psychiatrisch Centrum Dr. Guislain in Gent (tot 2006)
• professioneel bestuurder Broeders Van Liefde, verantwoordelijke sector welzijn, buitengewoon onderwijs, sociale economie (2006-2015)
• algemeen directeur Vlaams Welzijnsverbond (2015-...)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234