Woensdag 30/09/2020

StandpuntBart Eeckhout

Er loopt een lijn van de aanpak van de crisis van 2008 naar de radicalisering in het stemhokje. Gaan we weer dezelfde fout maken?

Beeld DM

Bart Eeckhout is hoofdredacteur. 

Het gebeurt niet alle dagen dat een land triomfantelijk de vlag uitsteekt omdat het 13 miljard aan inkomsten door de neus geboord krijgt. Triomferen is nochtans exact wat Ierland doet, nu het Europese Hof van Justitie oordeelt dat technologiebedrijf Apple het land geen 13 miljard aan ontweken winstbelasting moet betalen.

Je zou denken dat, met het einde van de coronacrisis nog lang niet in zicht, een staat blij zou zijn met de inning van wat extra miljarden. Niet zo de regering in Dublin. Die voert aan dat het fiscale voordeel dat ze multinationals als Apple gunt gecompenseerd wordt door hogere tewerkstelling. In Ierland zorgen multinationals als Apple en Facebook intussen al voor één op de tien jobs.

De opluchting van de Ierse regering bevestigt eigenlijk het hoofdargument van de Europese Commissie. Die beschouwt het Ierse belastingvoordeel voor Apple als ongeoorloofde staatssteun en concurrentievervalsing. Volgens het Europese Hof is dat onvoldoende aangetoond. Fiscaalrechtelijk kan je daar ongetwijfeld over discussiëren, maar ‘politiek’ klopt het alleszins wel. Ierland bevestigt het zelf: zonder belastingkorting geen of alleszins minder Apple-jobs in het land.

De werkgelegenheid is de Ieren van harte gegund, maar hier is sprake van vals spel. Door grote bedrijven toe te laten weg te komen met een schijntje aan winstbelastingen, verhinderen de Ieren dat andere Europese lidstaten belastingen kunnen innen bij deze bedrijven en halen ze ook nog eens mogelijk jobs weg van onder de neus van de andere land. “Een rooftocht”, noemde econoom Joseph Stiglitz die bedenkelijke praktijk ooit.

Terecht probeert de Europese Commissie daar paal en perk aan te stellen. Tot vreugde van de verdedigers van de grote economische machthebbers stoten de pogingen van de onverschrokken EU-commissaris Margrethe Vestager om de lat gelijk te leggen op steeds meer juridische obstakels. Nederland, België… allemaal hebben ze wel hun fiscale sluiproutes voor de allergrootsten en de allerrijksten. Voorlopig mag de Europese Commissie daar weinig tegen.

Dat geeft niet bepaald reden tot feestvreugde. Terwijl lidstaten aan de ene kant tegen elkaar blijven opbieden met fiscale gunstregimes, komen ze aan de andere kant handenvol geld te kort om hun economie en samenleving weer op te bouwen na de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog.

Burgers zijn geen uilskuikens. Er loopt een rechtstreekse lijn van de onvolkomen en onrechtvaardige aanpak van de financieel-economische crisis van dik tien jaar geleden naar de radicalisering in het stemhokje. Het is democratisch en politiek van het allerhoogste belang dat nu niet opnieuw dezelfde zware beleidsfout gemaakt wordt. Toevallig komt ook nu de Europese Commissie met nieuwe voorstellen voor eerlijkere belastingsystemen. Regeringen zouden er goed aan doen om die deze keer niet hooghartig weg te lachen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234