Maandag 18/11/2019

De Bezige Bij

"Er ligt geen kant en klaar bedrijfsplan op mijn bureau"

Harold Polis. Beeld Wim Kempenaers

Harold Polis is niet langer uitgever bij De Bezige Bij Antwerpen. Tussen de WPG-leiding en Polis bleek het water uiteindelijk te diep. "Ik moest trouw moet blijven aan mezelf. En nee, ik heb geen plan B."

De positie van de 43-jarige Polis bij De Bezige Bij Antwerpen lag sinds geruime tijd in de weegschaal. Na de aankondiging eind oktober van WPG Uitgevers dat De Bezige Bij Antwerpen moest afslanken en zou geïntegreerd worden in het moederhuis in Amsterdam, bleek daar niet echt plaats meer voor een volwaardige Vlaamse uitgever. Toen al leek zijn lot bezegeld. Er zou immers vanaf nu met een 'talentscout' worden gewerkt. Die moet de Vlaamse auteurs blijven acquireren én nieuwe namen opsporen. Polis kreeg deze functie voorgesteld, maar legde het aanbod - dat hij aanvoelt als een degradatie - naast zich neer.

"We zijn er inderdaad niet uitgeraakt met Harold Polis," bevestigt Koen Clement, CEO van het overkoepelende WPG Uitgevers. "Het heeft ons lange denk- en overlegprocessen gekost. De samenwerking is op 30 november dus stopgezet." Hij voegt er wel aan toe "dat Polis en De Bezige Bij "op een goeie manier uit elkaar zijn gegaan": "Ik ben hem dankbaar voor het prachtige werk de voorbije jaren."

Polis, die al een hele poos in ziekteverlof was, zegt dat het "natuurlijk een beslissing was die hij met pijn in het hart moest nemen". "Maar ik moest eerlijk zijn met mezelf. Ik ben iemand met een lange carrière in het uitgeversvak. Het zou me zwaar vallen om nu teruggeslingerd te worden in de jaren negentig, alsof ik pas aan het begin sta van alles. En nogmaals: het is niet mijn beslissing dat mijn baan als uitgever is opgeheven. Bovendien ben ik van nature geen scout, ik zat bij de KSA. (lacht)"

"Geen Plan B"

Of Polis actief blijft in de uitgeverswereld of zelf iets op poten gaat zetten, wil hij niet kwijt: "Ik heb geen plan B. Ik kan u verzekeren dat er geen kant en klaar bedrijfsplan op mijn bureau ligt te pronken. Al is er natuurlijk geen vestigingswet voor uitgevers: je kunt makkelijk opnieuw beginnen. Zeker wil ik mijn kennis en ervaring natuurlijk ten dienste stellen van de uitgeverswereld. Maar het is veel te vroeg om daar iets concreets over te zeggen. Ik ga eerst eens goed én lang nadenken wat ik met mijn herwonnen vrijheid zal doen. Wat artikelen schrijven en een lezing verzorgen."

Wie nu de functie van talentscout bij De Bezige Bij Antwerpen op de schouders zal nemen, is evenmin duidelijk. "We gaan de functie openbaar stellen en een advertentie plaatsen in de kranten", zegt Koen Clement. "Wees maar zeker: we hebben nog grote ambitie bij De Bezige Bij Antwerpen." Directeur van De Bezige Bij Amsterdam Henk Pröpper bevestigt dat, maar vindt "het natuurlijk zeer jammer dat Harold Polis deze beslissing heeft genomen." Pröpper zag Polis onlangs nog als de ideale "Vlaamse antenne voor het Nederlandse moederhuis". Hij wijst erop dat er verder "met ernst en toewijding aan een Vlaamse inbreng in De Bezige Bij wordt gewerkt."

Schip verlaten

De vraag rijst of na het verzaken van Harold Polis De Bezige Bij Antwerpen nog veel spanwijdte zal bezitten. Er moesten noodgedwongen twee mensen opstappen. En directeur van WPG Vlaanderen Peter Quaghebeur wees er in deze krant al op dat de besparingsronde een noodzaak was, door de schuldenlast van De Bezige Bij Antwerpen: "Verschillende honderdduizenden euro's per jaar, soms boven het half miljoen."

Veel auteurs steigerden bovendien over de manke communicatie van WPG omtrent De Bezige Bij Antwerpen, zeker omdat ze als laatsten op de hoogte werden gesteld. Ze kozen uitdrukkelijk de zijde van Polis, tegen het management. Is Polis getroffen door de solidariteit van 'zijn auteurs'? "Natuurlijk doet het hartzeer om je auteurs in de steek te laten, mensen met wie je zo intens hebt samengewerkt. Maar ik moest de beslissing in eer en geweten met mezelf nemen. Er was natuurlijk een blijvend verschil in visie met de directie."

Pröpper denkt echter niet dat er auteurs het schip zullen verlaten: "We stopten de voorbije weken veel tijd in gesprekken met de auteurs om het vertrouwen weer te herstellen. Alles loopt door volgens de planning: alle boeken bij DBBA die op de rol staan, zullen gewoon verschijnen." Hij kondigt zelfs aan dat vanaf 1 december alle boeken van De Bezige Bij hetzelfde imprint krijgen: "De Bezige Bij Amsterdam/Antwerpen". "Een duidelijk signaal dat we Vlaanderen absoluut niet loslaten, integendeel zelfs."

Hoedanook gaf Polis het fonds - ondanks een heleboel tribulaties - een uniek gezicht en legde accenten met scherpe Vlaamse non-fictie en vaak literair-historische uitgaven, zoals laatst nog het Van Ostaijen-boek 'Miavoye' of de royale geschiedenis van Behoud de Begeerte. Polis was trouwens al van zijn 25ste werkzaam bij WPG, eerst bij Nijgh en Van Ditmar en Dedalus. Later verkaste hij als uitgeverij naar Meulenhoff/Manteau, dat na de overname door de WPG Uitgevers in 2010 omgevormd werd tot De Bezige Bij Antwerpen.

Regelmatig waren de verhoudingen tussen het Amsterdamse en Antwerpse uitgeeffonds overigens gespannen, zeker toen Robbert Ammerlaan de leiding had in Antwerpen. Maar De Bezige Bij Antwerpen had ongetwijfeld ook een autonome aantrekkingskracht, met namen als francofiel Bart Van Loo en auteurs als Ivo Victoria en Joost Vandecasteele die destijds de overstap maakten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234