Maandag 18/01/2021

Rusthuizen

Er is te weinig romantiekin het rusthuis

Beeld Tim Dirven

Er is te weinig ruimte voor romantiek in het rusthuis. Dat blijkt uit een meting van de kwaliteit van leven in de Vlaamse woonzorgcentra. Op het vlak van veiligheid, privacy en respect scoren de rusthuizen wel goed.

“Het is geen dagelijkse kost, maar af en toe beginnen bewoners een relatie”, zegt Wouter Sonneville, algemeen directeur van de woonzorgcentra Wonen met Zorg, met vestigingen in Gent, Zaffelare en Sijsele. “Let wel, het gaat om hoogbejaarde mensen met een zwaar zorgprofiel. Die behoeftes verschillen van pakweg dertigers of veertigers. En het is zeker niet zo dat we hier een half relatiebureau runnen. Maar ook onze bewoners hebben nood aan intimiteit, en we proberen hen daar zoveel mogelijk ruimte voor te geven.”

Toch leert de jongste bevraging in de Vlaamse woonzorgcentra dat bewoners hier het minst tevreden over zijn. Niet alleen de mogelijkheid tot genegenheid of romantiek kan trouwens beter. Ook de ruimte om vrienden te maken of om met anderen samen dingen te doen. 

“Dat is geen verrassing”, zegt professor Anja Declercq (LUCAS, het Centrum voor Zorgonderzoek en Consultancy van de KU Leuven). “Dat is ook een internationaal fenomeen. Dat komt onder meer door een tekort aan personeel. De tijd voor een ‘babbeltje’ is beperkt, en dan zie je dat bewoners aangeven dat ze geen persoonlijke band hebben met het zorgpersoneel. Dit komt niet door onwil bij het personeel, maar gewoon door een gebrek aan tijd."

Ook qua romantiek kan er nog veel gebeuren in het rusthuis, meent Declercq. “Eerdere studies hebben al aangetoond dat daar te weinig oog voor is. Dat kan in kleine dingen zitten: kloppen voor je binnen gaat, de mogelijkheid dat bewoners bij elkaar verblijven... Je hoeft daar niet per se grote veranderingen voor door te voeren. Gelukkig bestaan daar inmiddels opleidingsprogramma’s voor en neemt de bewustwording hierover toe.”

Volgens haar is dit niet louter een probleem binnen de woonzorgcentra. “Het is een algemeen maatschappelijke fenomeen. Ouderen en seksualiteit, daar voelen we ons toch snel ongemakkelijk bij. Terwijl het iets heel natuurlijk is. Onlangs had je toch dat datingprogramma op tv (Hotel Römantiek op Vier, red.). Dat illustreert toch hoe het best mogelijk is dat mensen iemand op latere leeftijd leren kennen. Er zijn nu eenmaal veel alleenstaande ouderen. Of dan zie je in het woonzorgcentrum dat de ene partner er verblijft, maar de andere niet. Maar dat zijn vaak mensen die vijftig jaar of meer zijn getrouwd. Uiteraard hebben zij nog nood aan intimiteit.”

Sociale dimensie

Ook Els Goetghebeur van het kennisplatform voor statistiek van de Universiteit Gent, die meewerkte aan de studie, vindt dat zorg soms te vaak de bovenhand krijgt. “Dat moeten we echt met man en man aanpakken”, vindt ze. “Want die sociale dimensie is toch zo belangrijk voor de mensen die in een woonzorgcentrum verblijven. Daar moeten we als samenleving op inzetten.”

Zij merkt hoe in woonzorgcentra met een lager zorgprofiel, de mensen over het algemeen minder tevreden zijn. "Het toont hoe bewoners vaak wel erg tevreden zijn over de zorg, maar dus minder over die sociale dimensie. En wie minder zorg nodig heeft, blijft dus meer op zijn honger zitten.”

De cijfers tonen inderdaad hoe de woonzorgcentra over het algemeen erg goed scoren op het vlak van privacy, veiligheid en respect. Ook geven bewoners aan dat ze zich ‘prettig voelen’ en halen ook ‘autonomie’ en ‘maaltijden’ hoge gemiddeldes.

Goede kwaliteit

“Dat druist toch in tegen de negatieve berichtgeving die ons de voorbije jaren al vaak heeft bereikt”, meent Goetghebeur.”De kwaliteit in de Vlaamse woonzorgcentra is goed.” Evenmin is er een verschil tussen ocmw-rusthuizen of commerciële centra. Beiden scoren even hoog.

Voor 2016 werden 7.921 bewoners bevraagd uit 284 woonzorgcentra. Belangrijke nuance: enkel ouderen zonder cognitieve problemen hebben aan de studie meegewerkt. Personen met dementie bijvoorbeeld zijn dus niet in de bevraging opgenomen. “Een belangrijke groep die ontbreekt”, benadrukt onderzoekster Goetghebeur. “Zeker als je weet dat het om 60 procent van de bewoners gaat.”

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) wil alvast extra inzetten op het relationele aspect van de zorg in woonzorgcentra. “Enkel het verlenen van minimale basiszorg is onvoldoende”, besluit de minister.

Ook de koepelorganisatie Zorgnet-Icuro erkent dat de sociale dimensie meer aandacht verdient. Volgens hen moet er meer personeel komen, een andere personeelsomkadering en moet er binnen de opleiding van zorgverleners meer aandacht komen voor het relationele.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234