Woensdag 27/01/2021

identiteit

Er is nood aan een nieuwe Vlaamse leidcultuur

Beeld Minderhedenforum

Tomas Roggeman is voorzitter van Jong N-VA.

Het multiculturalisme en de superdiversiteit zijn geen duurzame samenlevingsmodellen. Om maatschappelijke polarisatie te vermijden is er nood aan een bredere Vlaamse leidcultuur.

"Vlaming zijn is identiteit en etnie." Niet de woorden van een reaguurder van de Vlaamse Verdedigingsliga maar van Abou Jahjah, die de 'Ik ben Vlaming'-campagne van het Minderhedenforum op de korrel neemt.

Ter linkerzijde is men zich bewust van het faillissement van het multiculturalisme. De versnippering van taalkundige, etnische en religieuze identiteiten zou het onmogelijk maken om mensen in cultuurblokken op te delen, want de diversiteit aan culturen versnippert verder tot op quasi individuele basis. Mensen zijn geen Turk of Vlaming meer: ze zijn individuen met een gelaagde persoonlijke identiteit.

Daarom vindt ook publiciste Ama Koranteng-Kumi dat de affichecampagne van het Minderhedenforum de verkeerde insteek heeft: die zou de meervoudige identiteiten tekort doen (DM 12/8). Alsof de Vlaamse identiteit daarvan geen deel kan uitmaken, als laag in de lasagna van identiteiten. Maar volgens Koranteng-Kumi is de samenleving te divers om nog groepsidentiteiten toe te laten. Dit komt grofweg overeen met het opkomende idee van 'superdiversiteit', die collectieve identiteit tot irrelevant verklaart: iedereen is een cultuur op zich. Om het met Koranteng-Kumi te zeggen: ik ben puntje puntje puntje en daar ben ik fier op.

Die notie 'superdiversiteit' wordt in Vlaanderen door marxistische denkers als Ico Maly en Jan Blommaert gretig gepromoot. "Superdiversiteit betekent dat we allen minderheden zijn", schrijft Maly. De etnisch-culturele achtergrond van mensen is alleen nog van belang als het gaat over autochtonen, wier demografische meerderheid gebroken moet worden. De Nederlander Maurice Crul schrijft in zijn boek Superdiversiteit: "Als er geen etnische meerderheid meer is, [...] biedt [dat] de kans voor een ontwikkeling naar een meer gelijkwaardige samenleving." Het pad naar de gelijkheid loopt dus via immigratie en de vernietiging van gedeelde westerse identiteiten.

Tomas RoggemanBeeld Marc Goossens

Nefast

Een dergelijk traject is nefast. De praktijk in 'superdiverse' landen wijst uit dat dit hoegenaamd niet leidt tot een harmonieuze samenleving. Verschillende landen in de wereld kennen al veel langer een nog veel grotere diversiteit dan West-Europa. Zuid-Afrika kent elf erkende talen, is etnisch verdeeld en religieus versnipperd. Iedereen behoort er tot een minderheid, maar het is het land met het hoogste aantal racistisch geïnspireerde moorden ter wereld. En nergens vind je zo veel terreur als in India, dat met een myriade aan religies, etnieën en talen het superdiverse droombeeld vertolkt.

Wetenschappelijk onderzoek suggereert correlaties tussen culturele diversiteit en sektarisch geweld. De kans op sektarisch en religieus geweld neemt toe naarmate er in een regio een beperkt aantal grote groepen bestaan die demografisch aan elkaar gewaagd zijn (Montalvo 2004; Bleaney & Dimico 2009; Esteban et al 2012). Dat kan postmodernisten ertoe brengen om met nog meer ijver de ontbinding van culturen en identiteiten na te streven. Het is evenwel een waanidee om te denken dat identiteiten volledig zullen individualiseren. Mensen hebben een zelfbeeld nodig dat ze niet enkel aan zichzelf onttrekken maar ook aan de groepen die hen omringen. Identiteiten zijn dan wel meerdimensionaal, maar in de praktijk blijken etnische, culturele en religieuze breuklijnen vaak samen te vallen, met alle gevaren op segregatie van dien.

Die polarisering moet doorbroken worden. De leidraad daarvoor vinden we niet bij Jahjah's etnisch multiculturalisme, dat de segregatie de facto bestendigt. Evenmin moeten alle identiteiten afgebroken worden, als in het droombeeld van Koranteng-Kumi. De uitweg is om te bouwen aan een culturele basis die de bevolkingsgroepen kan omvatten en de met versplintering bedreigde samenleving samen kan binden.

Elke cultuur, ook de Vlaamse, is veelzijdig en veranderlijk. Er is nood aan een nieuwe Vlaamse leidcultuur die opkomende breuklijnen overspant, met een gemeenschappelijke basis die bestaat uit een gedeeld waarden- en normenkader en het Nederlands als gemeenschappelijke taal. Dit dient als basis voor de integratie van diverse etnische groepen. Etnische en religieuze minderheden moeten zich niet naast de Vlaamse cultuur positioneren, maar er deel van worden. De toekomst van de islam is als Vlaamse subcultuur.

Het Vlaming zijn moet definitief onttrokken worden aan religie of aan etnie, in weerwil van wat Jahjah, Koranteng-Kumi en de doorsnee Vlaams Belanger beweren. Wie hier gesocialiseerd is, Nederlands spreekt en ons gedeelde culturele fundament aanvaardt, is Vlaming. Het is belangrijk dat zij zich allen ook die Vlaamse identiteit eigen maken en zich daardoor deel verklaren van onze samenleving. De campagne van het Minderhedenforum is daarom een uitstekend initiatief, omdat het etnisch-religieuze minderheden wijst op hún Vlaamse identiteit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234