Zondag 18/08/2019

Brussel

Er is nog werk aan de Brusselse voetgangerszone

Een picknick in de Anspachlaan, afgelopen zomer. Beeld BELGA

De Brusselse voetgangerszone is een succes, zo kloppen de Brusselse burgemeester Yvan Mayeur (PS) en schepen van Mobiliteit Els Ampe (Open Vld) zich op de borst. Maar is dat wel zo? "Het stadsbestuur brengt iets wat in wezen goed is in gevaar door de mensen onvoldoende te betrekken."

De invoering van de voetgangerszone in de Brusselse Vijfhoek was druk besproken. Na een aantal maanden ziet het stadsbestuur een positieve tendens: er zijn meer voetgangers en fietsers op de centrale lanen, de verschuiving van het autoverkeer heeft tot niet al te veel extra files geleid, en ook de luchtkwaliteit is merkelijk verbeterd. Toch is niet iedereen even tevreden. Verschillende handelaars en bewoners hebben aanpassingen gevraagd omdat ze lijden onder de nieuwe situatie. "Er zal altijd wat kritiek zijn. Het vergt moed om tegen die kritiek in te gaan", zegt filosoof Philippe Van Parijs (UCL), die een aantal jaren geleden met zijn oproep om te picknicken in de Anspachlaan mee de kiem legde voor de voetgangerszone.

Toch kan de kritiek niet zomaar weggewuifd worden. Ondernemersorganisatie Unizo was een voorstander van de voetgangerszone, en is dat nog steeds. "De voetgangerszone is de toekomst van de Vijfhoek. Ze kan een belangrijke meerwaarde betekenen voor het Brusselse centrum", benadrukt Anton Van Assche van Unizo. "Wij blijven voor pleiten, maar dat is niet makkelijk als je handelaars bloeden."

Parkings en bussen

Waar het volgens hem aan schort, is duidelijke communicatie vanuit het stadsbestuur, zowel naar handelaars als naar consumenten. "Nu denken veel mensen dat je niet meer met de auto naar het centrum van Brussel kan, maar dat klopt niet, al is het inderdaad wat moeilijker geworden. Dus moet de communicatie beter, om duidelijk te maken dat mensen hier wel nog geraken", zegt Van Assche. Om die reden denkt Brussel aan extra parkings. Maar daar is geen nood aan, vindt Unizo. "Er moeten er geen nieuwe bij komen, maar de bestaande moeten optimaal gebruikt worden."

Een betere optie is dan ook om meer in te zetten op goede busverbindingen, zegt Bruno De Lille (Groen). "Als je de auto uit het centrum wil, moet je extra inzetten op het openbaar vervoer. Maar ze hebben het moeilijker gemaakt voor busgebruikers. Bepaalde buslijnen zijn nu doorgeknipt, waardoor mensen soms een kilometer te voet moeten om op een andere bus te stappen. Daar tref je vooral oudere mensen mee. Zo breng je iets wat in wezen goed is - een voetgangerszone - in gevaar door de mensen onvoldoende te betrekken."

Begeleidende maatregelen

Ook de samenwerking met de handelaars kan beter. Van Assche: "Er zijn te weinig begeleidende maatregelen. Handelaars die overleven, doen dat zonder de stad." Die kritiek deelt ook De Lille. "Er zijn een aantal handelszaken die niet aangepast zijn aan de voetgangerszone. Dan moet je die zaken als stadsbestuur ondersteunen. Brussel heeft er de instrumenten voor." De Lille pleit ervoor om samen met handelaars te bekijken of ze hun zaak niet elders in Brussel kunnen vestigen. "De stad kan hen daar dan bijvoorbeeld één of twee jaar huurvermindering geven. Zo help je die handelaars, en bied je tegelijk de kans aan andere zaken die wel aangepast zijn aan de voetgangerszone."

Want een kanttekening is op zijn plaats: het is niet al kommer en kwel. Een aantal handelaars profiteert net van de voetgangerszone. Vooral horecazaken lijken goed te gedijen onder de nieuwe situatie. "Er zijn zelfs al nieuwe horecazaken bijgekomen", zegt Van Parijs. Klopt, erkent Van Assche, die benadrukt dat je het geval per geval moet bekijken. "Dé horeca bestaat immers niet."

Beeld Photo News

Lockdown

Dat de omzet van een aantal handelaren gedaald is, is overigens niet enkel te wijten aan de invoering van de voetgangerszone. "De lockdown (eind november was in het Brussels Gewest een week lang terreurniveau 4 van kracht, waardoor zowat alle handelszaken gesloten waren, DB.) en de tunnelhistorie geven een vertroebeld beeld", zegt Van Assche. Beide thema's hebben de hoofdstad een slecht imago bezorgd. Vooral de terreurdreiging leidde tot een lagere omzet. "Het is zich wel aan het herstellen, maar we zitten nog niet op het niveau van voor de lockdown", merkt ook De Lille.

Van Parijs ziet het allemaal goed komen. "Natuurlijk zal het moeilijk zijn tijdens de testfase, maar op langere termijn is deze voetgangerszone een goede zaak." Hij verwijst naar buitenlandse voorbeelden als Sevilla, Turijn en Zürich. Dichter bij huis is er ook Gent, waar zo'n 15 jaar geleden al een voetgangerszone werd ingevoerd, die onder het huidige stadsbestuur nog verder werd uitgebreid. "Achteraf wordt zo'n voetgangerszone altijd positief geëvalueerd."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden