Maandag 23/09/2019

'Er is nog leven na de CVP'

Karel De Gucht zal 'geen duimbreed' afwijken van zijn eis om de belastingen lineair te verlagen

Zenuwachtig is hij niet. Druk voelt hij evenmin. 'Ik voel mij erg ontspannen', stelt Karel De Gucht. Maar de VLD-voorzitter houdt de regering erg kritisch in de gaten. 'Van een aantal punten zullen we geen duimbreed afwijken.'

Bart Brinckman

Tijdens het 1 mei-weekend leek het even of de socialisten beschikten over een absolute meerderheid. De verlanglijstjes sloegen ons rond de oren: iedereen een belastingverlaging van 1.000 frank per maand, een 35-urenweek zonder loonverlies... Voormalig begrotingsminister Herman Van Rompuy kreeg meteen medelijden met de gewezen CVP-kiezer die tijdens de jongste parlementsverkiezingen naar de VLD is overgestapt in de hoop op een wat rechtser beleid.

Karel De Gucht: "Hij had beter wat meer respect gehad voor de CVP-kiezer toen hij nog de lakens uitdeelde. Enfin, ik moet dringend zijn website lezen. Dat moet schitterende politieke kolder zijn. Puur amusement, en wellicht erg geestig geschreven.

"Die 35 uren zonder loonverlies was Onkelinx' persoonlijke mening. Zij staat daarmee helemaal alleen, op sommige groenen na. Als Hans Bonte (SP) zegt dat zoiets in het regeerakkoord staat, dan citeert hij het regeerakkoord verkeerd. Arbeidstijdverkorting kan slechts zonder een verhoging van de loonlasten. Met behoud van loon kan het dus niet. Als voorzitter van de grootste regeringspartij en in de grootst mogelijke eenstemmigheid met de premier zeg ik dat het voorstel er niet komt.

"Verschillende formules om werk en leven beter op elkaar te doen aansluiten zijn voor ons bespreekbaar. Maar vrijwilligheid en de niet-verhoging van de loonkost zijn de twee basisvoorwaarden. Het zou toch idioot zijn om op een moment waarop de regering de arbeidslasten met gemiddeld 32.000 frank per werknemer laat dalen, maatregelen te nemen om die weer te laten stijgen. Bovendien is het weinig zinvol om bij een krapte op de arbeidsmarkt bepaalde formules van werktijdverdeling door te voeren op kosten van de overheid."

Bent u even duidelijk als het gaat over de manier waarop de fiscaliteit moet worden verlaagd? Daar zitten Agalev en de SP perfect op dezelfde golflengte.

"De PRL zit op onze golflengte."

Dat is nog altijd twee tegen vier.

"Dat kan best, maar dan moet je ook het soortelijk gewicht meerekenen.

"Bon, het is al goed dat we over een belastingverlaging kunnen praten. In de vorige regering overheerste de vraag op welke manier een bijkomende belasting kon worden geheven zonder dat het volk echt ging morren. Nu is het principe aanvaard, al verschillen we van mening over de modaliteiten. De groenen en de socialisten pleiten voor een belastingverlaging in centen (SP-voorzitter Janssens sprak over 1.000 frank korting per maand voor iedereen, BBR), wij willen er een in procenten (De Gucht wil een lineaire korting van 10 procent, BBR).

"Het gaat hier over inkomsten uit arbeid. Die worden progressief belast. De vorige regering introduceerde een crisisbelasting van 3 procent: hij die meer verdiende, betaalde bijgevolg meer. Er is geen enkele reden om iets anders te doen nu we de weg terug gaan. In België hebben we al de hoogste progressiviteit (hoe meer je verdient, des te zwaarder de belasting, BBR) van heel Europa. Een belastingverlaging moet voor de VLD niet herverdelend werken. Wij hebben de grenzen van de herverdeling al ruimschoots overschreden.

"Wij zijn niet van plan om toe te geven op een lineaire verlaging. Een korting van 1.000 frank per maand aanvaarden we in geen geval. Agalev en de SP moeten beseffen dat ze met de liberalen in de regering zitten. We leven nu eenmaal in een maatschappij waarin de ene wat meer verdient dan de andere, en niet in een egalitaire samenleving. Natuurlijk kan alles wat gemoduleerd worden. Voor de laagste inkomens kan de belastingvrije som wat meer worden verhoogd, voor de hoogste inkomens kan de verlaging van de aanslagvoet van 55 naar 50 procent wat in de tijd worden gespreid. Maar bij de 70 tot 80 procent van de overige inkomens moet de lineaire maatregel er komen, tenminste als de begroting het toelaat."

Eerder hebben jullie al de startbanen moeten slikken.

"Twee opmerkingen: maatschappelijk vind ik het goed om iedere schoolverlater na zes maanden een job aan te bieden. Veel maatschappelijke problemen zijn immers te wijten aan het feit dat jongeren geen toekomstperspectieven zien. In Vlaanderen mag er op het vlak van de werkgelegenheid dan een andere situatie bestaan dan in Wallonië, toch zijn er jongeren die geen werk vinden. Nog belangrijker is dat de formule via de subregionale tewerkstellingscomités gedifferentieerd kan worden. In Vlaanderen kan er dus een ander beleid worden gevoerd dan in Wallonië. Daar was Onkelinx eerst tegen gekant."

De CVP lacht zich een breuk met de papierwinkel die ermee gepaard gaat.

"Is dat zo? Theo Kelchtermans was gedurende eeuwen lid van de Vlaamse regering. Nu hij opnieuw burgemeester is van Peer verbaast hij zich over de talloze convenanten waaraan zijn gemeente moet voldoen. De CVP is dus erg slecht geplaatst om commentaar te leveren.

"Over het algemeen is de aanpak van de administratieve rompslomp een van de minpunten van deze regering. Daar is nog niet veel aan gedaan. Kennelijk is het een erg weerbarstig probleem. Het wordt tijd dat de resultaten van de vereenvoudiging boven water komen. Regeringscommissaris Anne André moet eens in gang schieten."

Enkele dagen geleden at SP'er Frank Vandenbroucke VLD'er Jaak Gabriëls de kaas van de boterham door het dossier van de sociale zekerheid voor zelfstandigen naar zich toe te trekken.

"Het sociaal statuut voor de zelfstandigen is een verantwoordelijkheid van Gabriëls. Vandenbroucke probeerde zich op een minder galante manier uit te spreken over een bevoegdheid van een collega. Ik zou dat nooit pikken. Gabriëls pikt dat ook niet.

"Op termijn moet het socialezekerheidssysteem van zelfstandigen en dat van de werknemers naar elkaar toegroeien. Voor het inkomensaanvullende onderdeel (ziekteverzekering, kindergeld) kan dat snel gaan, voor het inkomensvervangende onderdeel (pensioenen) zal dat zeker een generatie vergen. In ieder geval mogen academische analyses geen afleidingsmanoeuvre zijn om nu geen maatregelen te nemen die een aantal opvallende discriminaties van zelfstandigen (het bedrag van het kindergeld voor het eerste kind, vervroegde pensionering enzovoort, BBR) wegwerken.

"Gabriëls berekende daarvan de kostprijs op kruissnelheid op 9 miljard frank. Een deel kan door een reserve worden gedekt. De rest, zo'n 6 miljard frank, moet tijdens deze legislatuur door de overheid worden gefinancierd zonder dat de bijdragen van de zelfstandigen worden verhoogd. Als we verdere stappen willen zetten, kunnen we de discussie over die bijdragen niet uit de weg gaan. Je kunt zelfstandigen en werknemers onmogelijk hetzelfde pensioen garanderen zonder over de financiering te praten."

Begin dit jaar noemde u drie prioriteiten die de regering dit jaar moest realiseren: werknemersparticipatie, een belastingverlaging en fiscale autonomie voor de deelgebieden. Voorlopig is er van die punten nog niets gerealiseerd.

"Die werknemersparticipatie komt er, wellicht nog voor het reces. Het voorstel dat nu is uitgewerkt, is nog niet perfect maar betekent toch een hele stap in de goede richting. Jean-Luc Dehaene is er nooit in geslaagd om dit dossier rond te krijgen. Ik ben er zeker van dat we ook over de fiscale autonomie voor de deelgebieden een akkoord zullen sluiten. Ook inzake landbouw en buitenlandse handel is het ons uiteindelijk gelukt om een akkoord uit de brand te slepen. In 2001 moet die discussie worden beslecht, maar het is mogelijk dat de Franstaligen sneller willen gaan. Meteen kunnen ze de bijkomende marges voor onderwijs gebruiken. Vlaanderen moet het meeste geld voor een belastingverlaging gebruiken. We zullen daarover met de coalitiepartners nog een akkoord moeten sluiten. De lineaire belastingverlaging is gepland voor na de gemeenteraadsverkiezingen."

U wordt niet nerveus als de socialisten met hun palmares pronken?

"Helemaal niet. We hebben over alles meebeslist. Kijk, ook liberalen kunnen chronisch ziek zijn. Het voorstel van Vandenbroucke om het remgeld boven een bepaald bedrag af te schaffen kan voor hen een goede oplossing zijn. Het probleem van werkloosheidsvallen dat we hebben aangepakt, staat letterlijk in ons verkiezingsprogramma. Is het witte woede-akkoord nu echt socialistisch? De SP gaat er voortdurend van uit dat ze een specifiek publiek heeft. Maar als ze dat steeds zo luid moeten uitschreeuwen, zijn ze er dan nog wel zeker van dat ze dat publiek hebben?

"Ik sta niet onder druk. Ik voel me zelfs erg ontspannen. We hebben de loonlasten met gemiddeld 32.000 frank verlaagd, de belastingschalen worden opnieuw geïndexeerd, de crisisbelasting wordt afgebouwd... Er moet inderdaad nog een aantal dingen gebeuren, maar we zijn ook nog maar negen maanden aan de slag."

Volgens Jean-Luc Dehaene geeft deze regering te veel geld uit.

"Ach, dat is gewoon een politiek statement. Daar moet je niet te veel aandacht aan besteden. We geven het geld niet allemaal uit. Voor dit jaar zijn we uitgegaan van een groeinorm van 2,5 procent, terwijl iedereen weet dat het 3,2 procent is. Het overschot zullen we gebruiken voor een versnelde schuldafbouw.

"Toch zullen we inderdaad moeten opletten voor enkele effecten op middellange termijn. Neem nu de politiehervorming: die kost 8 miljard. Dat vind ik veel geld. Maar goed, het samensmelten van verschillende looncategorieën en statuten kost heel wat. In een overgangssituatie kan ik daarmee leven. Op termijn zullen we dat zware officierenkader toch moeten afbouwen om te kunnen besparen. In het bedrijfsleven gaat dat net zo. Een rationalisatie kost de eerste jaren geld."

U blijft ondertussen voorstander van die nieuwe debatcultuur.

"Daar heb ik me nooit zenuwachtig over gemaakt. We zouden het eens aan de mensen moeten vragen, maar ik denk dat ze nu uiteindelijk de manier waarop iets wordt beslist beter kunnen beoordelen. Ze zien nu wat er besproken en afgesproken wordt. Ze krijgen er meer zicht op waarom een compromis er zo uitziet en niet anders. Dit systeem neemt hen meer au sérieux dan wanneer een verslaggever aan het hek zegt dat het koud is en de onderhandelingen nog lang zullen duren. Een bevolking reageert volwassen, en dit zal haar kiesgedrag niet beïnvloeden. Ze zou het missen mochten er weer andere tijden aanbreken.

"We zullen wel zien of deze regering uit elkaar valt wanneer er moet worden bespaard. Ik denk niet dat er tijdens deze legislatuur nog een conjunctuursval komt. Natuurlijk zijn er ideologische tegenstellingen maar voorlopig blijven de compromissen eerbaar. Deze regering durft te hervormen: de politie, het leger, de administratie... We hebben bewezen dat de VLD een eerste minister en een minister-president kan leveren. Daar zal de VLD de vruchten van plukken. Er is nog leven na de CVP. Je zult niet snel een Belg vinden die dat nu nog durft te ontkennen. Toch blijven we de evoluties kritisch volgen. Van een aantal punten zullen we geen duimbreed afwijken."

'Een belastingverlaging moet voor de VLD niet herverdelend werken. Wij hebben de grenzen van de herverdeling al ruimschoots overschreden'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234