Zaterdag 06/03/2021

Er is nog geen oorlog beslecht met viagra

Behalve over uranium, clusterbommen en langeafstandskanonnen lijkt de internationale gemeenschap zich nu ook zorgen te moeten maken over een nieuw soort smokkel naar dictatoriale regimes: 'containers vol viagrapillen' waarmee kolonel Kadhafi zijn soldaten zou herprogrammeren tot verkrachters.

De meningen over José Luis Moreno Ocampo, sinds 2003 hoofdaanklager bij het Internationaal Strafhof in Den Haag, waren al langer verdeeld. Hij is een briljante, gedreven aanklager. De Argentijnse topmagistraat houdt van de camera en de camera houdt van hem. In een vorig leven, als strafpleiter in Buenos Aires, verdedigde hij met zijn tomeloze temperament bij voorkeur controversiële figuren. Van de slachtoffers van nazioorlogsmisdadiger Erich Priebke, over een pedofiele priester tot stervoetballer Diego Maradona. Eind de jaren negentig genoot hij in eigen land ook grote bekendheid als tv-rechter in het programma Fórum, waar hij als een hedendaagse koning Salomon bemiddelde in burenruzies.

Het is deze Moreno Ocampo die sinds 26 februari de leiding heeft over het onderzoek tegen de Libische leider Kadhafi. Het is Moreno Ocampo's taak ervoor te zorgen dat de kolonel op een dag wordt aangehouden en overgebracht naar Den Haag om er allereerst terecht te staan voor het laten beschieten van zijn onderdanen. Over enkele weken moeten de leden van het hof oordelen over het door Moreno Ocampo gewenste arrestatiebevel, en momenteel is de aanklager zijn dossier nog aan het stofferen. Met, zo begrijpen we nu, de beschuldiging dat Kadhafi "blijkbaar heeft besloten honderden vrouwen te straffen door verkrachting". Er waren al eerder geruchten in die zin. Volgens de aanklager is er nu ook bewijs over "containers met viagra of andere stimulerende middelen" die de Libische dictator zou hebben aangekocht en verdeeld onder zijn troepen.

HANDELSEMBARGO

"Niets valt uit te sluiten", zegt Daniel Van Bellinghen, hoofd communicatie bij Pfizer België, de producent van viagra. "Dit verhaal lijkt ons echt wel heel sterk. Anders dan vele mensen denken, kan viagra helemaal niet worden gebruikt als lustopwekker. De pil bestrijdt erectiestoornissen en verbetert de doorstroming van het bloed, maar maakt de man niet agressiever of dominanter. Het is niet deze pil die in het hoofd een declic zal veroorzaken of van iemand opeens een zedendelinquent zal maken. We hebben vanochtend meteen een statement op onze website gezet om te benadrukken hoezeer Pfizer geschokt is door deze beschuldigingen. Wij veroordelen uiteraard elk misbruik van onze medicijnen."

Pfizer zegt ook niets te hebben gemerkt van een recente megabestelling van viagrapillen. Tachtig procent van alle viagra wordt geproduceerd in een fabriek in Amboise in Frankrijk. Daar komen jaarlijks 3 miljoen blauwe pilletjes van de lopende band gerold. "Die gaan rechtstreeks naar de groothandel", zegt Van Bellinghen. "Onze voornaamste hub is Brucargo, de vrachtluchthaven in Zaventem. Libië was een van de landen waar Pfizer rechtstreeks aan leverde, tot het in voege treden van het internationale handelsembargo in februari van dit jaar. Er kan dus geen, zo u wil, viagraembargo meer worden afgekondigd. Dat is namelijk al gebeurd. We hebben alle leveringen aan Libië stopgezet. We hebben geen weet van spectaculair grote bestellingen aan Libië in de weken of maanden voor het embargo, al valt natuurlijk nooit uit te sluiten dat men zich heeft bevoorraad via tussenpersonen en een ander land. Viagra is in alle landen van de wereld beschikbaar. Het is voor ons onmogelijk om toe te zien op wat zich afspeelt tussen de groothandel en de apotheek."

De grond voor de beschuldigingen berust op een bericht in de Britse krant Daily Mail op 29 april. De krant beriep zich op verklaringen van slachtoffers en Amerikaanse diplomatieke bronnen. Daar kwamen deze week berichten bij over de recente onderschepping van een lading Chinese namaakviagra in Egypte. Bij Pfizer heet het dat men hoopt dat die laatste piste de goede is. "Dat zou betekenen dat de troepen van Kadhafi pillen slikken die geen enkel effect hebben", zegt Van Bellinghen. "En dat er een groot deel namaak van de markt is verdwenen."

Moreno Ocampo kreeg als aanklager bij het Internationaal Strafhof al vaker te maken met massaverkrachtingen. Hij instrueerde strafonderzoeken tegen onder meer de Congolese militieleider Jean-Pierre Bemba en de Soedanese president Omar al-Bashir. In beide aanklachten is sprake massale, systematische verkrachtingen. Volgens zijn critici gaat hij altijd heel gericht - en dit geval misschien iets te gericht - op zoek naar bewijzen die een aanklacht van door de legerleiding bevolen groepsverkrachtingen kunnen schragen. Tot nu toe gingen de daders tot Ocampo's grote frustratie altijd vrijuit. Volgens diverse hulporganisaties is er inderdaad een beduidend aantal klachten en getuigenissen over groepsverkrachtingen in Libië.

"Viagra bestaat dertien jaar", merkt Van Bellinghen op. "Mocht Kadhafi in de waan verkeren dat hij het middel kan inzetten in zijn oorlog, dan zou hij de eerste zijn die op het idee is gekomen. Een bijzonder machiavellistisch, maar vooral dom idee."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234