Donderdag 26/11/2020

Er is leven na het stalen tijdperk

De grote koudwalserij van ArcelorMittal die aan de rand van Herstal ligt, op een eiland tussen het Albertkanaal en de Maas, gaat dicht. Maar er is leven na het stalen tijdperk, bewijzen nieuwe kmo's die zich in oude fabrieken vestigen.

De staalindustrie rond Luik schrompelt verder ineen, maar in de oude fabriek van Ateliers CEB zit nieuw leven. De klassieke hallen, waar Constructions Electriques de Belgique ooit grote elektrische apparatuur maakte, herbergen tegenwoordig een reeks bedrijven. Er werken geen duizenden mensen meer bij een groot concern, zoals vroeger, maar een paar honderd verspreid over verschillende firma's. Van restaurant Fabrik's Café en Fitnessstudio Only Women tot meubel- en keukenontwerper Alter Mobilis en Inductotherm, een toeleverancier voor de staalindustrie.

De nieuwe bedrijven tonen aan dat er hoop en leven is als de grote fabriek waarop een gemeenschap altijd dreef eenmaal de poorten heeft gesloten. Maar oude, verlaten fabrieken omvormen tot moderne, hoopgevende bedrijvenparken is bepaald niet eenvoudig, weet men in Herstal.

Crossheuvel

Fabrik's Café, een moderne bistro die vooral ondernemers uit de buurt als clientèle heeft, zit rond het middaguur vol met gasten die zich tegoed doen aan lamsfilet en kaaskroketjes. "Het gaat bij ons goed, maar elders in de hallen kan het nog veel beter. Er is te veel leegstand", zegt de eigenaar van Fabrik's.

Je ziet het al honderd meter links van het restaurant, dat zelf in een fraai gerenoveerd deel van de oude CEB-hallen huist. Bij de buren is het echter een rommeltje: door een kapotte deur zijn in een verwaarloosde ruimte grote bergen afvalplastic zichtbaar. Een bordje op de deur meldt dat hier een recyclagefirma actief is, maar er is geen mens te zien.

Bij meubelmaker Alter Mobilis achter in het terrein is er wel leven in de brouwerij. Drie mannen zijn er aan het werk. "We zitten hier nu vijf jaar, het gaat best aardig", klinkt het. Twee deuren verder is een man spullen aan het uitladen. "Ik heb deze hele hal gekocht, we zijn muren aan het metselen om er afzonderlijke bedrijfsruimtes van te maken." Maar er is nog geen firma actief, want de verbouwing heeft vertraging opgelopen. De gemeente doet moeilijk, zegt de kleine ondernemer. Hij heeft al wel een forse berg zand achter in zijn hal gestort, die als fietscrossheuvel wordt gebruikt.

Ook bij fitnesszaak Only Women loopt niet alles op rolletjes. De studio is de hele dag dicht, hoewel het bordje op de deur zegt dat ze open zou moeten zijn. Only Women, dat volgens de reclame op de gevel ook dieetadvies en cardiotraining geeft, richt zich speciaal op moslimvrouwen, maar het loopt kennelijk nog niet storm.

Zelfs tanks

Iets verderop in Herstal, een stadje van 40.000 inwoners dat groot werd door de wapenproductie van FN, de Fabrique National, ligt nog een reconversieproject. Site New Market beslaat vier reusachtige hallen, die jaren geleden door FN werden verlaten toen de wapenmaker inkromp. Nu hebben een kleine dertig bedrijven er onderdak gevonden, tegen een bescheiden huurprijs. Instaptarief: 650 euro per maand voor 300 vierkante meter. "Kleine ruimtes hebben we op het moment niet beschikbaar, grotere ruimtes wel", zegt een medewerker van het beheerskantoor.

De meeste firma's die in de oude FN-hallen onderdak hebben gevonden, zijn kmo's. Soms staan er nog machines te stampen, zoals bij Dumoulin, dat onderdelen voor de luchtvaartindustrie maakt. Maar er zit ook een schoonmaakbedrijf, een handel in schoolmeubilair, een verpakkingsbedrijf en een grossier in grondstoffen voor bakkers en ijssalons.

DKD Visual Impact is een van de modernste kmo's op Site New Market. Er worden reclamepanelen en bedrijfsstickers, van klein tot heel groot, ontworpen en gemaakt. "We hebben zeven mensen in dienst", zegt bedrijfsleider Didier Gemis. "Het is een uitstekend atelier hier, heel ruim." Hij wijst op het betonnen plafond, waar nog oude industriële transportrails hangen. "Je kunt eraan zien dat hier vroeger zware wapens werden gemaakt, tot tanks toe."

De huidige FN-fabriek, waar vooral lichte wapens worden gemaakt, zit nog in Herstal. Ze ligt naast de Site New Market, aan de andere kant van de rue John Browning. De straat, net als de rest van de omgeving geflankeerd door lange rijen smalle arbeidershuizen, is vernoemd naar de Amerikaanse pistolen- en gewerenmaker, die tegenwoordig onderdeel is van de FN-groep. FN, eigendom van de Waalse regering, is nu de grootste industriële werkgever van Herstal.

HERORIËNTEREN

'Gebruik oude fabrieken voor stadslandbouw'

De oude staalfabrieken van ArcelorMittal kunnen goed gebruikt worden voor stadslandbouw, zegt de universiteit van Luik. Die is al enige tijd met een proefproject bezig, dat Verdir (Groen maken) is gedoopt. Ook het terrein van het Indiase concern aan de rand van Herstal zou zich goed lenen voor een dergelijke omschakeling van industrie naar landbouw.

Daarmee zou het eiland van Chertal, waar de te sluiten walserijen liggen, na een industriële fase van een halve eeuw weer zijn traditionele benutting krijgen. Mauro Lenzini, de socialistische burgemeester van Oupeye, de buurgemeente van Herstal waaronder het fabrieksterrein valt, heeft er wel oren naar, meldde hij onlangs in de regionale krant La Meuse.

Behalve groenten kunnen er volgens de universiteit algen, geneeskrachtige kruiden en vissen worden gekweekt. Waar de fabrieksgrond te zwaar vervuild is, kunnen bakken worden gebruikt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234