Zaterdag 23/01/2021

Foto-expo

"Er is een tijd voor Klein en een tijd erna"

Lang voor Photoshop bestond, wist William Klein hoe hij beelden kon bewerken, onder meer met verf.Beeld William Klein

Of hij zelf komt kijken, is niet te zeggen. Zo onvoorspelbaar is William Klein. Dat was hij altijd, maar misschien zit daarin zijn genie. De Antwerpse Gallery Fifty One toont vanaf vandaag werk van de Amerikaanse fotograaf. 'Wat nu gewoon lijkt, was toen baanbrekend.'

Voor Carl De Keyzer is William Klein een held en als Roger Szmulewicz over de fotograaf vertelt, terwijl we langs de werken in Gallery Fifty One en Fifty One Too lopen, klinkt grote bewondering. Dit is de derde expo die Szmulewicz aan de Amerikaan wijdt, hij was er twee jaar mee bezig. "Fifty One Too wilde ik toen openen met een tentoonstelling van Klein. Hij was daartoe bereid. We kennen elkaar al vijftien jaar en hij respecteert mijn werk. Ik ben ook zijn galerist. Maar je moet altijd onderhandelen en dat kost tijd."

Szmulewicz vertelt dat niet met ergernis, integendeel: "Je kunt kunstenaars niet onder druk zetten." Zelfs niet als ze 87 zijn. Tien painted contacts zien we, je herkent Muhammad Ali - een still uit Kleins documentairefilm uit 1969 - en backstagebeelden van Dior.

Contactafdrukken waren altijd al belangrijk voor de fotografie. Het waren de eerste openbaringen in de donkere kamer en lang voor Photoshop wist William Klein hoe hij die beelden kon bewerken. Hoe tot het perfecte beeld te komen, de afdrukken bewerkt met verf. En al is dit werk al wat ouder, creativiteit is niet onderhevig aan jaren en rimpels. "Hij is nog altijd rock-'n-roll. Voor de zomer hadden we een afspraak. Normaal om 16 uur, hij staat nooit voor 12 uur op. Maar zijn assistent belde me om te vragen of ik wat later kon komen. 'Ik ben vannacht naar het atelier gegaan', was zijn uitleg achteraf. Hij had zin om te werken. Maar daar moet hij dus de taxi voor nemen en dat deed hij midden in de nacht. In zijn hoofd is hij nog heel jong."

Beeld William Klein

Fractie

Bijna alles wat aan de muren van Gallery Fifty One en Fifty One Too hangt, was nooit eerder elders te zien. Niet in Tate Modern en niet in Foam. "Een fotograaf als Klein heeft een enorm archief, maar hij graaft daar niet zo graag in. We kennen dus maar een fractie. De reeks met acht foto's van mensen op een Vespa in Rome was nooit eerder zo volledig te zien. Hij maakte die toen hij als assistent van Fellini aan de slag was en een dag vrij had."

Wie die reeks met ogen van vandaag bekijkt, ziet mensen op een brommer. Grappige koppels op een Vespa wel. Waarin zit het genie? "Je moet naar de context kijken", zegt Szmulewicz. "In 1955 fotografeerde niemand zoals Klein dat deed. Hij heeft de regels van de fotografie gebroken. Niks minder. Er is echt een tijd voor William Klein en een tijd erna. Hij heeft geëxperimenteerd met licht en met zijn onderwerpen."

Dat zit in veel. Kleins fotografie werd hard genoemd: close op straat, groothoeklens, de mens ferm in beeld. Kritisch ook: de fotograaf die voor modebladen als Vogue werkte en daarin een nieuw soort modefotografie ontwikkelde, nam die wereld op de korrel. Idem voor New York in Life Is Good and Good for You in New York, waarin je de agressiviteit van de stad ziet. Broadway by Light was zijn aanklacht op film tegen het overdreven consumentisme. "Maar zelfs zijn schilderwerk - want vergeet niet dat hij een leerling was van Fernand Léger - was belangrijk. Het werk dat ik hier toon, dateert uit 1958 en hing op de Expo in Brussel. Dat lijkt nu gewoon, maar toen was dat echt baanbrekend."

Dat werk komt nu thuis en dat is niet toevallig. Kleins vrouw was een Belgische, ze kwamen vaak naar het huis van haar vader in Oostende, hij hield er een boon voor dit land aan over. "Na haar overlijden leek hij me wat zachter te zijn geworden. Hij vertelde me dat zij, zijn grote liefde, altijd de eerste was die zijn werk had gezien. Dat hij haar dat niet meer kon tonen, vond hij verschrikkelijk. Maar toen ik hem vroeg of zij dan zijn 'censor' was als ze zijn werk niet goed vond, antwoordde hij: 'Neen, mijn werk was altijd goed.'"

Fifty One & William Klein is nog tot 21 november te zien. www.gallery51.com.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234