Zondag 26/01/2020

'Er is al een cel voor me klaargemaakt'

Exclusief interview met Vasili Leonov, het brein achter de Wit-Russische oppositie

Minsk

Van een medewerker

Philip Dröge

De afgelopen maanden heeft een groot aantal maatschappelijke organisaties en politieke partijen - of wat daarvan over was - zich verenigd in de politieke beweging Nieuw Wit-Rusland, die nog het best te vergelijken valt met het vroegere Burgerforum in de DDR. Overtuigd van de noodzaak om president Loekasjenko te verslaan, heeft de beweging een kandidaat aangewezen voor de komende verkiezingen, de voormalige vakbondsman Vladimir Gontsjarik. Maar de grote man achter de beweging heet Vasili Leonov, ex-minister van Landbouw in een vorig kabinet van Loekasjenko.

Na twee gevangenisstraffen op beschuldiging van fraude is Leonov sinds een tijdje weer vrij. Zichzelf kandidaat stellen kan de populaire ex-minister niet. Een wet die Loekasjenko erdoor drukte verbiedt een openbaar ambt voor mensen die in de gevangenis hebben gezeten. Dus zet Leonov nu zijn volle gewicht achter Gontsjarik. Niemand maakt er ook een geheim van dat hij de drijvende kracht en het strategische brein is achter de campagne om Loekasjenko morgen uit het zadel te wippen.

In gezelschap van zijn chauffeur-lijfwacht gaf Leonov een interview op een veilige plek in Minsk. Naar later bleek, werd op dat moment zijn kantoor overhoop gehaald door de geheime dienst van Wit-Rusland. Gontsjarik kon nog net op tijd wegkomen.

U staat tegenover een formidabele opponent. Hoe wilt u hem zonder wapens en geweld verslaan?

"In de brede coalitie die we hebben opgericht houdt mijn beweging zich bezig met 'zwarte propaganda'. Ons doel is het Wit-Russische electoraat te laten zien wie Loekasjenko eigenlijk is. Een methode is het laten uitlekken van vertrouwelijke regeringsdocumenten naar onafhankelijke media hier of in Rusland. Zo hebben we kunnen aantonen dat de huidige regering doodseskaders heeft opgericht. Toen de Russische televisie dit bericht overnam, wist meteen zeventig procent van de bevolking ervan."

Maar Loekasjenko heeft ook zijn eigen propaganda...

"De staatsmedia proberen angst te zaaien onder de bevolking. Op televisie refereert Loekasjenko constant aan Joegoslavie. Hij hamert het er bij de mensen in dat ze zullen worden gebombardeerd."

Bent u niet bang dat deze verkiezingen in een bloedbad zullen eindigen en dat u bij de slachtoffers zult horen?

"Ik weet uit betrouwbare bron dat er al een cel voor me klaar is gemaakt. Maar omdat ik bekend ben, durven ze me nog niet te arresteren. Loekasjenko is inderdaad een kat in het nauw. Daarom zullen we een generaal pardon voor hem aankondigen. Als hij kan bewijzen dat het bevel om politiek opponenten uit de weg te ruimen niet van hem kwam, dan zullen we hem voor zijn economische misdaden niet vervolgen."

Wat mogen we verwachten van de brede coalitie als die wint?

"We zullen allereerst de pers volledige vrijheid geven. Een land hoort slechts één staatskrant te hebben, dus we zullen de rest op de markt brengen. Alle instanties die nu worden gebruikt om het volk te onderdrukken zullen we grondig hervormen."

En in economisch opzicht?

"Ik ben persoonlijk erg gecharmeerd van het Tsjechische model. Wist u dat Tsjechie en Wit-Rusland in 1991 even rijk waren? Sinds die tijd zijn wij stil blijven staan, maar de Tjechen hebben laten zien wat de mogelijkheden zijn. Maar we moeten wel voorzichtig zijn met te wilde privatisering. Misschien is het verstandig als de staat de economie voor een groot gedeelte blijft controleren totdat de omstandigheden iets normaler zijn."

Moeten de exploitanten van de pijpleidingen bang zijn voor de nieuwe regering?

"Een interessante eigenschap van pijpleidingen is dat ze twee kanten op gaan. Dus het is in ons belang en in het belang van de Russen dat er niks met de pijpleidingen gebeurt. We zullen onze belangen verdedigen, maar niet vijandig zijn tegenover economische partners."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234