Zaterdag 06/06/2020

Er hangt een staatsgreep in de lucht

Het Slowaakse leger mobiliseert reservisten - er hangt een staatsgreep in de lucht, zegt ex-minister Pavol Kanis. Premier Meciar zal de staat van beleg uitroepen. De geheime dienst zou aan de vooravond van de verkiezingen de stembussen verwisselen. Het zijn maar geruchten, maar tijdens de parlementsverkiezingen in Slowakije is elk gerucht waar. 'Tot het overtuigend is weersproken', lacht een Slowaakse televisiejournaliste.

Michel Maas in Bratislava

Tot het tegendeel bewezen is is alles mogelijk, in ieder geval in de geesten van de tegenstanders van Vladimir Meciar. Want de premier is tot alles in staat - zeker nu hij volgens alle opiniepeilingen de over twee dagen gespreide parlementsverkiezingen gaat verliezen.

Er staat teveel op het spel. Niet alleen voor Meciar zelf, ook voor de talloze mensen die van zijn bewind hebben geprofiteerd. Als Meciar valt verdwijnt de bodem onder het land dat hij heeft geschapen en onder de rijkdom die een kleine kring rond de partij van de premier heeft verworven. Ze zullen het niet laten gebeuren. De bestorming van TV Markiza leek het begin van het einde. Op 14 september nam een legertje bodyguards bezit van de gebouwen van het enige onafhankelijke - commerciële - televisiestation van Slowakije. De zender bleef in de lucht en zond dramatische beelden uit van de inval van gespierde hooligans. De redactie vreesde voor een ingreep in de programma's. Zij vreesde dat de oppositiegezinde zender monddood gemaakt zou worden en met geweld gedwongen zou worden pro-Meciarpropaganda te gaan uitzenden. Maar enkele duizenden inwoners van Bratislava haastten zich naar de studio om 'hun' zender te redden. De mensen scandeerden: 'Geef ons Markiza terug' en verdreven de bodyguards uit de studio. Dagenlang bewaakten honderden Slowaakse burgers hun tv-station. In diverse steden werden dag aan dag spontane demonstraties gehouden.

"Het was een hysterische situatie", zegt Elena Linczenyiova, nieuwslezeres bij Markiza. "De demonstratie begon meteen haar eigen leven te leiden. Het was een revolutie en de mensen wilden revolutionaire speeches horen. En die kregen ze, van alle politici van de oppositie."

Meciar heeft het ernaar gemaakt. Hij heeft Slowakije geregeerd alsof het zijn persoonlijk eigendom was en het veranderd in een land waar bijna niemand meer zaken kan doen zonder bodyguards en evenmin zonder (politieke) connecties. Een land waar zodoende alles verbonden is met politiek. Hij heeft de absolute meerderheid in het parlement en hij heeft alle mogelijkheden die de wet hem bood gebruikt om zijn doelen te bereiken. De afgelopen maanden heeft hij niets nagelaten om zijn verkiezingsoverwinning veilig te stellen. Zijn partij heeft de benoeming van een nieuwe president gedwarsboomd, zodat de presidentiële bevoegdheden konden worden overgenomen door de premier en de voorzitter van het parlement. Hij heeft de kieswet gewijzigd en de kiesdrempel verhoogd tot vijf procent - wat het aantal oppositiepartijen drastisch zou verkleinen. Hij heeft nieuwe kiesdistricten gevormd, wat bij voorbeeld moest garanderen dat de partijen van de Hongaarse minderheid bijna nergens die vijf procent zouden kunnen halen. Maar het heeft allemaal niet geholpen. Acht oppositiepartijen - waaronder drie Hongaarse - verenigden zich in een blok, het SDK, dat nu in alle opiniepeilingen op grote winst staat. Wint het SDK, dan komt Slowakije vrijwel zeker op de lijst van zekere kandidaten voor toetreding tot de EU. Meciar heeft de rechtmatigheid van het blok nog aangevochten bij het hooggerechtshof, hij zette de door zijn HZDS benoemde rechters onder druk. Maar de rechters bleken niet vatbaar voor zijn beroep op 'voor wat hoort wat'. Zij bepaalden dat SDK volgens de kieswet als een partij kon worden beschouwd. Meciar was onthutst door dit 'verraad' van 'zijn' rechters.

In de verkiezingscampagne heeft hij nog een keer alles uit de kast gehaald. Hij huurde Claudia Cardinale, Claudia Schiffer, Paul Belmondo (zoon van Jean-Paul), Gerard Depardieu en Claude Brasseur in om zijn campagne te steunen. Schiffer liet zich volgens Slowaakse media voor een slordige zes miljoen frank door de premier optillen na het openen van een stukje snelweg - haar gage werd betaald door 'vrienden van de HZDS'.

Maar ook de buitenlandse sterren mochten niet baten. Als alles gaat zoals het hoort te gaan en als de opiniepeilers er niet grandioos naast zitten, zal Meciar glansloos verliezen. Zijn coalitie komt in de opiniepeilingen op geen stukken na meer aan de vijftig procent die nodig is om voort te regeren. Nog één maand en Meciars bewind zal voorbij zijn. Maar de man kan nog voor een verrassing zorgen. Het Slowaakse leger mobiliseert reservisten. Om de politie te helpen bij het bewaken van stemlokalen en stembussen, verklaart het ministerie van defensie. Bratislava wacht af of dit een overtuigende verklaring zal blijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234