Maandag 14/06/2021

'Er gaat niets boven kapotte muziek'

'Muziek is mijn leven', zegt Kurt Overbergh, artistiek directeur bij de Brusselse AB. 'Platen zijn voor mij net zo essentieel als zuurstof. Schrijf maar op dat ik er dagelijks flink wat van moet opsnuiven en inhaleren.'

Door Dirk Steenhaut

Overbergh (36) groeide op in Schoten, waar zijn ouders hem als jonge knaap ieder jaar meenamen naar het Wereldfolklorefestival. "Die muzikanten bleven soms bij ons thuis overnachten en dat schiep een band", herinnert hij zich. "Ik zag er een Boliviaanse panfluitgroep het publiek in trance brengen en dat was de eerste keer dat ik echt door muziek werd gegrepen. Daardoor wil ik ook nu in de AB nog altijd in de zaal staan als een band opkomt. Dat moment van belofte vind ik iets heel moois.

"In muziek zoek ik alles wat ik ook van intermenselijke relaties verwacht: troost, inspiratie en opwinding. Voor bepaalde artiesten kan ik echt liefde voelen. Vorig jaar heb ik op een kerkhof in de Bronx zelfs de verwaarloosde grafsteen van Billie Holiday opgepoetst. Maar als er íets is dat mijn platencollectie definieert, is het ongetwijfeld kapotte muziek: muziek waar je je aan kunt snijden of die diep in je ziel krast. Dat gaat van de verschroeiende sound van Latin Playboys tot de rauwe drumsolo's van Art Blakey, van een getormenteerde Lady Day die 'These Foolish Things' zingt tot de pakkende dubreggae van de Impact All Stars. Ik hou ook van muziek die je onbehaaglijk stemt: Antony & the Johnsons, bijvoorbeeld. Of 'Nothing Really Ends' van dEUS: zo'n prachtsong die aan het eind ontploft."

In Kurt Overberghs platenverzameling gaan vorm en inhoud moeiteloos samen. "Ik ben gek op mooie hoezen, vooral van de ontwerpers van labels als World Circuit, Blood & Fire, Warp. Of van het Duitse Raster-Noton dat wordt geleid door geluidsarchitect Alva Nota. Veel van hun verpakkingen hebben een formaat dat bij de doorsnee platenhandelaar niet eens in het rek past."

Overbergh is een verwoed collectioneur. Bijvoorbeeld: van platenhoezen waarop poezen staan afgebeeld. "Katten zijn eigenzinnige beesten", zegt hij. "Net zoals artiesten eigenzinnig horen te zijn. Het is geen toeval dat je op de hoesfoto's van de eerste Nick Cave of het debuut van DJ Shadow poezen aantreft en dat er labels bestaan als Catskills, Pussyfoot, Fat Cat of Tigerbeat 6. Sommige lp's van Bud Powell of Stan Getz kocht ik alleen al om de omslag. Jazzmuzikanten worden ook jazzcats genoemd, hé? En laat jazz nu net mijn andere grote passie zijn.

"Sinds een jaar verzamel ik 7-inch- en 10-inchplaten op vinyl, dingen die je zelfs in tweedehandswinkels nog zelden aantreft. Sinds mijn reizen naar New Orleans, Chicago of Stockholm weet ik dat die vooral onder ingewijden circuleren. Als je een tijdje aan de praat bent met een platenhandelaar, durft die je wel eens mee te tronen naar een achterkamertje vol collectors' items. Ze worden onder de toonbank verkocht, alsof het verboden spul betrof. Mijn jongste aanwinst is een 10-inch met standards van tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Maar ik ben geen impulsieve koper, hoor. Ook al heb ik al eens 75 dollar neergeteld voor een single, ik geef zelden waanzinnige bedragen uit. Mijn collectie moet duurzaam én actief zijn. Daar bedoel ik mee dat wat ik koop ook regelmatig gedraaid moet worden.

"Uiteraard kies je muziek in functie van je humeur, je gemoedstoestand of je gezelschap. Lp's waar ik eindeloos naar heb geluisterd? Harvest van Neil Young, You're Living All Over Me van Dinosaur Jr, Midnight Marauders van A Tribe Called Quest en Cumbia Cumbia, een compilatie met Colombiaanse muziek uit de jaren veertig, vijftig. Mijn platen rangschik ik alfabetisch en ruwweg volgens genre. Soms ben ik doelbewust slordig, komen cd's in het verkeerde doosje terecht. Als ik op zoek moet naar een verdwaalde plaat, kom ik sowieso bij dingen uit die ik ga herontdekken.

"De eerste plaat die ik ooit kocht was 4us van Doe Maar en die staat nog altijd overeind. Op muzikaal vlak ben ik een autodidact. Als kind luisterde ik naar de top dertig van BRT2, tot ik programma's ontdekte waar ook lp-tracks werden gedraaid. Zo besefte ik: 'Hé, er bestaat ook muziek die de media ons onthouden.' Die verborgen wereld maakte me nieuwsgierig, dus schreef ik me in in drie mediatheken tegelijk en begon ik massa's platen te ontlenen. Later kwam Domino, het radioprogramma van Luc Janssen. Bij hem kon alles, die man zette ineens alle sluizen van de hel open. En sinds ik kennismaakte met Einstürzende Neubauten is mijn zoektocht naar kapotte muziek nooit meer opgehouden. Zelfs wat me op het eerste gehoor niet ligt, zoals de freejazz van Ornette Coleman, ga ik twee jaar later toch ontginnen. Ik stap wekelijks platenzaken binnen en blijf dus voortdurend nieuwe ontdekkingen doen. Soms leg ik mezelf zelfs enkele weken onthouding op, zodat ik in één keer op drie, vier verrassingen stuit. Daar put ik dan telkens een immens genoegen uit."

Vanaf vandaag tot en met vrijdag 1 september lopen in het Brusselse Warandepark twee gratis festivals van de AB: 's middags Boterhammen in het Park, 's avonds Feeërieën. Meer info: www.abconcerts.be

Morgen: de platenkast van Patje Goots

"Met die vraag heb je mij ellendig verblijd", zegt Kurt Overbergh. "Het was een aangename oefening die me minstens vier slapeloze nachten heeft bezorgd."

l Einstürzende Neubauten, Silence Is Sexy. "De kracht van de stilte en Blixa Bargelds immer angstaanjagende schreeuw. De perfecte soundtrack bij het schilderij van Edvard Munch."

l John Coltrane, Giant Steps. "Het hoogste intellectuele genot. En wat voor een drive!"

l Mauro Pawlowski, The Lost Album. "Opnamen die bestaan, maar nog niet op een geluidsdrager zijn beland, zoals de 90 songs die Mauro nog in zijn lade heeft liggen en waarvan ik er al een flink deel heb gehoord tijdens een intiem concert in Borgerhout."

l Tom Waits, alles. "Zo verhalend, zo schoppend, zo ontroerend, zo mooi. De perfecte kapotte muziek."

In muziek zoek ik alles wat ik ook van intermenselijke relaties verwacht: troost, inspiratie en opwinding

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234