Donderdag 21/10/2021

Er gaapt een diep gat voor de Republikeinen

De Amerikaanse Senaat heeft gisteren een voorstel afgewezen om de afzettingsprocedure tegen president Bill Clinton stop te zetten: 44 senatoren stemden voor, 56 tegen. Voor de procedure worden nu drie getuigen opgeroepen. Behalve Monica Lewinsky gaat het om Bill Clintons invloedrijke vriend Vernon Jordan en om zijn loyale mediaplanner Sydney Blumenthal. Volgens goed ingelichte bronnen zou het getuigenverhoor het proces niet nodeloos lang rekken. Mogelijk komt er over tien dagen al een uitspraak. Intussen lijken uitgerekend de Republikeinen, ondanks verwoede pogingen om hun kruistocht tegen Clinton politiek te verzilveren, het pleit te zullen verliezen.

Alan Elsner in WASHINGTON

De Amerikaanse publieke opinie is sinds een zestal maanden overigens feitelijk bevroren: zo'n zestig procent van het electoraat is tegen de pogingen om Clinton uit het Witte Huis te verwijderen.

Het ziet er niet naar uit dat de vereiste 67 senatoren Clinton schuldig zullen bevinden aan meineed en obstructie van het onderzoek, maar toch slagen de Republikeinen er nog steeds niet in het proces zacht te laten landen. Nu staan ze voor de cruciale keuze om al dan niet enkele getuigen op te roepen.

"De Republikeinen hebben al een opdoffer gekregen van de publieke opinie en ik denk dat dit zich zal vertalen in een electorale klap in 2000, nu ze het gevaar lopen de controle te verliezen over ten minste één van de delen van het Congres, indien niet over beide." Dat zegt Douglas Muzzio, politoloog aan het Baruch College in New York.

De verkiezingen van 2000 beloven nu al een van de belangrijkste stembusslagen sinds jaren te worden, waarin zowel de controle over de Senaat en het Huis van Afgevaardigden als het presidentschap op het spel staan. Momenteel hebben de Republikeinen nog een meerderheid van vijf zetels in de Senaat en een van zes in het Huis van Afgevaardigden.

Nu de Republikeinen al hun krachten op het Clinton-proces concentreren, hebben de president zelf en vice-president Al Gore, de gedoodverfde Democratische kandidaat voor 2000, de politieke leemte gevuld met een serie populaire initiatieven.

Een enquête van Time Magazine deze week maakte duidelijk hoezeer Clinton het politieke debat beheerst. Als het gaat over de hervorming van de sociale zekerheid, over de gezondheidszorg, over het onderwijs, verkiest de publieke opinie hem boven de Republikeinse Congresleden. Voor zover de Republikeinen enige politieke initiatieven namen toonde Clinton er zich erg bedreven in om die in zijn eigen programma op te nemen.

Zelfs voor de impeachmentprocedure waren er al tekenen dat het politieke bedrijf zich tegen de Republikeinen aan het keren was.

"In tijden van begrotingsoverschot is de politiek anders dan in tijden van begrotingstekort. We zijn bedrevener als het gaat om tekorten, wanneer de vraag luidt waar er moet worden besnoeid, niet om welke overheidsprogramma's geld kunnen krijgen," vindt een Republikeinse activist die niet bij naam genoemd wil worden.

Bill Kristol, redacteur bij het conservatieve magazine Weekly Standard en een vooraanstaand Republikeinse ideoloog, zegt dat hij zich niet herinnert dat zijn partijgenoten sinds 1977 nog zo ontmoedigd en ongeorganiseerd waren.

De Republikeinen schijnen nog steeds op revanche te hopen of minstens op het respect van de kiezers voor hun vastberadenheid in het impeachmentproces. Op een bijeenkomst van conservatieve activisten vorige week feliciteerden de afgevaardigden elkaar met hun politieke moed.

"Amerika hongert naar mensen die ergens in geloven. Je kunt het niet met ons eens zijn, maar we geloven ten minste in iets," zei de afgevaardigde voor Ohia, Henry Hide, een van de leidende figuren in de impeachmentprocedure tegen Clinton.

Maar het risico bestaat dat de Republikeinen op die manier hun contact met de rest van het land verliezen. Zodra het proces voorbij is, zullen ze zich haasten om het tegendeel te bewijzen.

"Ze zitten gevangen in hun eigen stellingen over Clinton," zegt Andrew Kohut, de directeur van het Pew Research Centre. Volgens Kohuts laatste peilingen ging de keuze van de kiezers naar de Democraten uit, zelfs als het over de belastingvermindering van 45 tot 32 procent gaat - gewis een teken dat de Republikeinen diep in de problemen zitten.

"Als dit helemaal voorbij is en Clinton zit nog steeds op post, dan zullen heel wat mensen zich waarschijnlijk afvragen waar dit nu allemaal goed voor was, waarom ze hen aan die hele zaak hebben onderworpen," aldus nog Kohut.

© Reuters

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234