Donderdag 14/11/2019

Er altijd glamoureus moeten uitzien is een echte marteling Een dikke neus, harige wratten en een vooruitstekende tand. Emma Thompson (50) kroop in Nanny McPhee and the Big Bang voor de tweede keer in de huid van supernanny avant-la-lettre Nanny McPhee en ze genoot van elke seconde. ‘Het is zo’n verademing om er niet altijd op je best te moeten uitzien.’ Thompson schreef ook voor deze vrolijke familiefilm het scenario, en trad zo in de voetsporen van haar vader. door Jan Temmerman

Emma Thompson

kruipt opnieuw in de huid van Nanny McPhee

Het personage van de even excentrieke als efficiënte kinderoppas heette oorspronkelijk Nurse Matilda. Emma Thompson ontdekte haar in enkele kinderboeken van de Britse schrijfster Christianna Brand (1907-1988), die vooral bekend werd als auteur van thrillers en misdaadverhalen en die zelfs een tijdje voorzitter was van de Britse CWA (Crime Writers’ Association). Maar de scenario’s van beide Nanny McPhee-films werden helemaal verzonnen door Emma Thompson.

U won indertijd een Oscar voor de scenarioadaptatie van Sense and Sensibility naar de klassieker van Jane Austen. En dan wacht u tien jaar om een ander scenario te schrijven: Nanny McPhee, een film voor kinderen?

Emma Thompson: “Mijn vader Eric Thompson - hij was nauwelijks 53 toen hij overleden is - was een acteur en ook een regisseur. Maar hij is toch vooral bekend geworden met The Magic Roundabout. Dat was de Britse versie van Le manège enchanté, een Franse reeks korte poppenfilmpjes voor kinderen uit de jaren ’60.

De BBC had toen de rechten gekocht en aan mijn vader - hij had een héél mooie stem - gevraagd om de Engelse versie te vertellen. Maar in plaats van de vertaling te volgen, keek mijn vader, een erg grappige man, gewoon naar die filmpjes en verzon er zijn eigen dialogen bij. Maar ‘schrijven voor kinderen’ was voor hem een vreemd concept. Hij begreep dat niet. Waarom zou er een verschil moeten zijn tussen schrijven voor volwassenen en schrijven voor kinderen? Door de jaren heen heeft The Magic Roundabout in Groot-Brittannië een soort cultstatus gekregen en is mijn vader vooral daardoor beroemd geworden, wat hij eigenlijk nogal vervelend vond, want hij wou toch vooral als acteur en als regisseur serieus genomen worden. En dat zou ook wel gebeurd zijn, indien hij maar langer geleefd had.

“Maar goed, ik vertel dit nu allemaal omdat ik met Nanny McPhee eigenlijk zo’n beetje in de voetsporen van mijn vader wilde treden. Ik wilde namelijk proberen iets te schrijven voor kinderen dat ook door volwassenen geapprecieerd kan worden. De bedoeling is dus wel degelijk dat families samen van deze films kunnen genieten. Echt sámen. Ik heb het niet over ouders die wel eens met hun kinderen naar de bioscoop gaan, maar die daarvoor eerst een wodka moeten gedronken hebben. Of die breiwerk meenemen om ondertussen toch iets nuttigs om handen te hebben. Ik wilde voor de ervaring zorgen die ik zelf gekend heb toen ik met mijn vader bij voorbeeld naar westerns ging kijken. Als er dan iets spannends of iets grappigs gebeurde, kon je opzij kijken en dan was er die band met de persoon naast jou. Er was dus niet alleen die relatie met wat er op het scherm gebeurde. Dat soort familie-ervaring is zeldzaam geworden. Veel te zeldzaam. Zelf beschouw ik deze films als een bijzonder uitputtend, maar ook wonderbaarlijk avontuur. En het was écht een privilege. Vijf jaar geleden schreef ik de eerste regel: “Interior. Farmhouse. Day”. En enkele dagen geleden zat ik in een bioscoop vol kinderen en volwassenen naar het afgewerkte resultaat te kijken. Ze waren dol op de film! De voldoening die zoiets geeft. Trots te kunnen zijn op iets wat je gedaan hebt. En ja, natuurlijk was het moeilijk en uitputtend. Maar dat geldt voor alles wat de moeite waard is.”

De doorbraak van CGI, computer generated imagery, maakt het voor scenaristen mogelijk om werkelijk álles te verzinnen. Hoe voelt het om de eigen fantasie helemaal vrij te kunnen laten?

“Als je een scenario begint te schrijven, moet je toch nog altijd rekening houden met het beschikbare budget. De eerste Nanny McPhee-film was weliswaar succesrijk, maar het was toch ook geen Avatar, om maar iets te noemen. Van Universal mocht ik het scenario voor een tweede film schrijven, maar ze lieten tegelijk weten dat we niet meteen op veel meer geld moesten rekenen. ‘Don’t go mad!’, waarschuwden ze en ik had daar geen probleem mee. Voor deze scenario’s heb ik sowieso niet zoveel gesteund op CGI, want ik hou daar eerlijk gezegd niet zoveel van. Als ik zelf naar een film ga kijken waarin te veel van die computergestuurde beelden zitten, dan kan ik daar niet echt in meegaan. Ik kan dus ook niet zelf een verhaal schrijven dat grotendeels uit CGI bestaat, want dat hele proces interesseert mij niet. Dit gezegd zijnde, moet ik toch toegeven dat ik een beetje ondeugend plezier voelde toen ik een zin als ‘The piglets perform a short, but snappy synchronized swimming-routine’ op papier zette. Ik dacht bij mezelf: ‘Hoe gaan ze dát ooit voor elkaar krijgen!’ (lacht). Maar als ze mij gezegd hadden dat het ondoenbaar was, dan had ik wel iets anders bedacht.”

Maar ze hebben het voor elkaar gekregen en het resultaat is niet alleen hilarisch, maar het ziet er ook schitterend uit.

“Ons CGI-departement heeft inderdaad prachtig werk geleverd. Maar een film draaien met CGI stelt z’n eigen voorwaarden en het verloopt toch vaak een beetje trager. Voor de kinderen was het bijvoorbeeld niet makkelijk, want zij moesten reageren op iets dat ze niet konden zien. Het was er niet. En daar komt dan heel wat energie bij kijken. Ik heb dus heel wat onnozele dingen moeten doen om hen keer op keer te verbazen en aan het lachen te brengen.”

Zoals?

“Zoals met de eerste regie-assistent afspreken dat hij mij ‘onverwachts’ in de vijver zou duwen terwijl de camera draaide, waarna ik in het water ‘a lot of very silly things’ moest doen. Begrijp je nu waarom ik niet zo dol ben op al die speciale effecten? Maar als CGI op de juiste manier gecombineerd wordt met de realiteit van het verhaal dan kan het een meerwaarde betekenen. Voor deze film hebben we bij voorbeeld veel met echte biggetjes gewerkt, die pas CGI-biggetjes geworden zijn als het absoluut noodzakelijk was. We hadden ook drie echte kauwen en ook die werden pas CGI-kauwen als ze iets moesten doen wat hen onmogelijk kon aangeleerd worden. Zoals een buiginkje maken. Of oprispen. Er blijken wel degelijk vogels te bestaan die kunnen boeren, maar ik had nu eenmaal kauwen in het scenario geschreven. En die kunnen dat blijkbaar niet (lacht). Dat weet ik nu dus ook. You live, you learn.”

U speelt weliswaar het titelpersonage Nanny McPhee, maar u ziet er wel verschrikkelijk uit: een dikke neus, harige wratten, een vooruitspringende tand!

“Het is zo’n verademing om er niet altijd op je best te moeten uitzien. Zelfs bij dit soort interviewdagen zijn er altijd mensen stand-by voor haar en make-up. Vanmorgen keek ik naar het schema en zag ik dat het voor de schrijvende pers was. Geen televisie! Fantastisch! I don’t have to look good! (lacht). Ik overdrijf natuurlijk, want ik heb toch wel een beetje een inspanning gedaan. Ik zie er niet te slecht uit en ik heb zelfs wat juweeltjes aangedaan. Maar je begrijpt wat ik bedoel: ik vind dat allemaal zo vreselijk vermoeiend. En het interesseert me ook niet. Ik weet wel dat sommige vrouwen - en ook wel bepaalde mannen - zich graag uitdossen. They love dressing up. Wel, ik niet! Ik vind daar niets leuk aan. Soms moét ik het wel doen en dan draag ik ook wel een speciale jurk en loop ik op hoge hakken, maar ik ben pas gelukkig als ik ze weer mag uittrekken. Ik herinner mij toen ik de Oscar kreeg voor Sense and Sensibility. Ik was nog maar net backstage of ik had mijn schoenen al uit. Op de persconferentie heb ik ze in de hoogte gestoken en tegen de journalisten gezegd: ‘Het uittrekken van deze schoenen heeft mij eigenlijk gelukkiger gemaakt dan het winnen van de Oscar’. Dat was natuurlijk een grap, maar er zat toch ook een grond van waarheid in, want er altijd glamoureus moeten uitzien is toch een soort marteling voor mij. Je zou eens moeten zien hoe ik erbij loop als we met de familie op het platteland zijn in Schotland. Tragisch gewoon (lacht).”

Net op dat moment beslist een filmposter van Nanny McPhee and the Big Bang, opgehangen op een grote staander achter Emma Thompson en bedoeld als achtergrond voor de televisie-interviews, los te laten, waardoor meteen ook de affiche van een andere film zichtbaar wordt: Star Trek. Emma Thompson is niet van haar stuk gebracht: “Dát was nog eens een goede film”, lacht ze. “Grappig hoe dat net nu moet gebeuren. Een echt Nanny McPhee-moment! Maar het is echt waar. Star Trek was één van mijn favoriete films van het voorbije jaar. Samen met District 9 en The Hangover. Echt goede films. Maar laten we daar maar over ophouden. Anders word ik nog ontslagen.”

Uw personage probeert de kinderen een aantal levenslessen en -waarden bij te brengen. Probeert u die in het echte leven ook toe passen? Bij de opvoeding van uw eigen kinderen bijvoorbeeld?

“Oei, da’s een ernstige vraag. Het echte leven? Dat is al een les op zich. Zeker met alle vergissingen die men begaat. Maar als het over ouderschap gaat, zou ik zeggen dat geduld leren hebben erg belangrijk is. En meer luisteren dan zelf praten. Humor is natuurlijk ook zeer belangrijk. Wisdom must also be funny! Humor is zowel een wapen als een schild. Een manier ook om de moed erin te houden. Voor mij is humor een essentieel onderdeel van het leven van elke dag. Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat gebrek aan humor één van de wortels van het fascisme is. Eén van mijn favoriete boutades is de beroemde uitspraak van Mark Twain, de grote Amerikaanse satirische schrijver, over macht en andere politieke nonsens. Men kan wel proberen om het met redelijke argumenten te lijf te gaan en het na lange tijd een beetje te verzwakken, maar, zo besloot hij, ‘only laughter can blow it to rags and atoms at a blast. Against the assault of laughter nothing can stand’. Fantastisch toch! Kijk bij voorbeeld naar wat Tina Fey in Saturday Night Live met Sarah Palin gedaan heeft. Dat is toch een mooi voorbeeld van wat Mark Twain bedoelde. Door de parodiërende imitatie van Tina Fey kon Palin bij wijze van spreken niet meer buitenkomen zonder dat mensen meteen in een luide lach schoten. Indien iemand indertijd maar een paar goeie grappen over Hitler had verzonnen, was het nooit zover gekomen.”

Chaplin heeft dat toch gedaan met The Great Dictator?

“Maar Chaplin was geen Duitser. Indien hij een Duitser was geweest en die film in Duitsland had gemaakt, dan had Hitler het nooit overleefd. Dat is dé reden waarom elk land zijn komieken moet koesteren en zijn satirici moet steunen. Want fascisme kan in elk land en op elk moment weer de kop opsteken.”

Heeft u nooit een politieke carrière overwogen?

“Neen, ik denk dat ik dan veel minder van nut zou zijn. Ik vind trouwens ook niet dat acteurs of meer algemeen dat bekende mensen de plicht hebben om over alles en nog wat een mening te ventileren. Opinions are vastly overrated. Ik hou van debat en discussie. Ik hou van argumenteren, maar ik luister ook graag naar wat anderen te vertellen hebben. Wat zou ik dan in zo’n parlement kunnen doen? Er is daar die vreselijke gewoonte om altijd alles te verwerpen wat de andere partij voorstelt, want wij hebben nu eenmaal dat systeem van een ‘adversarial parliament’. Discussie beperkt zich daar tot mensen die naar elkaar staan te schreeuwen. Niets voor mij dus.”

Nanny McPhee and the Big Bang

HHH

Regie: Susanna White

Met: Emma Thompson, Maggie Gyllenhaal, Rhys Ifans, Maggie Smith, Ralph Fiennes

Duur: 105 minuten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234