Maandag 29/11/2021

Enron-gedupeerden nemen zakenbanken onder vuur

Affaire dijt steeds verder uit

Enkele van de meest prestigieuze zakenbanken ter wereld worden op de korrel genomen in de Enron-zaak.

New York

Bloomberg

In de juridische nasleep van het Enron-drama zullen de grootste New Yorkse zakenbanken zich hoogstwaarschijnlijk moeten verantwoorden. Beleggers en personeelsleden zullen van onder meer J.P. Morgan Chase, Citigroup, Merrill Lynch en Crédit Suisse First Boston miljarden eisen. Tegen de zakenbanken zal klacht worden ingediend. De al lopende procedures tegen Enron zelf en de accountant daarvan, Arthur Andersen, zullen in die zin worden uitgebreid.

Juridische deskundigen zeggen dat het een zware dobber zal worden om de zakenbanken veroordeeld te krijgen. Maar tegelijk geven ze wel toe dat de klachten illustreren hoezeer de Enron-affaire het imago van zelfs de respectabelste Wall Street-instituties heeft bezoedeld. Enron heeft 68 miljard dollar aan marktwaarde verloren en moest het concordaat aanvragen nadat bleek dat een aanzienlijk deel van de schulden buiten de boekhouding was gehouden. Door de ineenstorting gingen vijfduizend banen verloren en verloren pensioenfondsen 800 miljoen dollar.

Volgens Joel Seligman, een Amerikaanse hoogleraar in effectenrecht, zullen de gedupeerden een rechtstreeks verband moeten aantonen tussen de teloorgang van Enron en de informatie die ze tot hun beschikking hadden. Volgens de raadslieden van de gedupeerden hadden J.P. Morgan en Citigroup gedetailleerde kennis van de financiële toestand bij Enron, omdat ze de energiereus geld leenden en met financiële dienstverlening bijstonden. Merrill Lynch en Crédit Suisse wordt verweten dat ze Enron-aandelen aanbevolen hoewel de omzet- en schuldgegevens achteraf niet betrouwbaar bleken. Woordvoerders van Merrill Lynch, Crédit Suisse en J.P. Morgan wilden geen commentaar geven. Bij Citigroup zei een woordvoerder: "Wij zijn van mening dat onze zakelijke relatie met Enron volledig correct was. Daarom denken we dat de klacht tegen ons bedrijf geen gevolg zal krijgen."

De gedupeerden plannen maandag een gezamenlijke persconferentie in San Francisco, waarop meer details over de uitbreiding van de Enron-rechtszaak zullen worden bekendgemaakt. Misschien zal dan blijken dat ook tegen de advocatenkantoren Vinson & Elkins uit Houston en Kirkland & Ellis uit Chicago klacht zal worden ingediend. Zij gaven juridisch advies over de constructies om de schulden buiten de boeken te houden.

Een van de redenen om nieuwe klachten in te dienen kan zijn dat er van Enron en Arthur Andersen weinig meer te verwachten valt op het vlak van schadevergoedingen. Enron werkt onder gerechtelijk akkoord en Arthur Andersen vecht om te overleven nadat zowat alle belangrijke klanten wegliepen. Het accountantsbedrijf moet zich bovendien nog verantwoorden bij de overheid wegens het vernietigen van bewijsmateriaal. Andersen heeft talloze documenten door de papierversnipperaar gejaagd, zelfs nadat justitie had bevolen dat daaraan een einde moest komen.

De extra klachten roepen ingewikkelde technisch-juridische vragen op. Over de aansprakelijkheid van Enron en Andersen zal weinig discussie zijn. Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat een foutieve boekhouding als manipulatie gezien kan worden. Dat is voldoende om aansprakelijkheid aan te tonen. Maar het ligt anders voor partijen die geholpen hebben bij die manipulatie. Als een bank of advocatenkantoor geen openbare uitspraken heeft gedaan die als misleidend geïnterpreteerd kunnen worden, dan is zo'n firma volgens Seligman niet per se aansprakelijk. Zelfs al wist ze dat Enrons gegevens niet klopten. Bovendien moeten er volgens de Amerikaanse effectenwet gedetailleerde gegevens voorhanden zijn over hoe de fraude precies in zijn werk ging. Als die er niet zijn, heeft het volgens Seligman weinig zin om naar de rechtbank te trekken.

Intussen blijkt dat de juridische problemen de verkoop van Arthur Andersen-onderdelen in de VS sterk bemoeilijken. Vorige maand weigerden Ernst & Young en Deloitte & Touche het hele bedrijf over te nemen uit vrees voor de fall-out van de Enron-zaak. Nu wil Andersen de onderdelen die niets met accounting te maken hebben, van de hand doen. Het gaat dan om de belastingadviespraktijk en de tak management consulting. Maar ook dat loopt niet van een leien dakje. Mogelijk moet Andersen het faillissement aanvragen.

Buiten de VS is Andersen er evenmin in geslaagd een structurele partner te vinden. In sommige landen zijn de lokale Andersen-vestigingen wel overgenomen, maar de hoop dat voor heel Europa met KPMG een deal gesloten zou kunnen worden, bleek eerder deze week ook al ijdel.

Juridische deskundigen zeggen dat het een zware dobber zal worden om de zakenbanken veroordeeld te krijgen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234