Vrijdag 22/11/2019

Brazilië

Enorme vuurzee in Amazonewoud door ontbossing

Het Amazonewoud staat in brand. Beeld REUTERS

Het Amazonewoud in Brazilië krijgt af te rekenen met een uitzonderlijk hoog aantal bosbranden. Van januari tot nu werden volgens onderzoeksinstituut INPE 72.000 vuurhaarden geteld, dat is 84 procent méér dan dezelfde periode vorig jaar. 

De Braziliaanse organisatie INPE bestudeerde satellietbeelden en merkte uitzonderlijk veel bosbranden op in ‘de longen van de Aarde’. Sinds het begin van de cijfers over vuur in het Amazonewoud in 2013, werden er nog nooit zoveel geteld als dit jaar. Sinds vorige week donderdag alleen al braken nog eens 9.507 nieuwe branden uit. 

De bosbranden zorgen in grote delen van Brazilië voor een dik pak rook. Onder meer de miljoenenstad São Paulo heeft er zwaar onder te lijden. De stad heeft de meeste inwoners van het zuidelijk halfrond en voor al die mensen leek het gisteren wel nacht door de donkere rook van de vlammen. Ook de stroom viel even uit. In de staat Amazonas werd de noodtoestand uitgeroepen. 

Queimada

In warme, droge omstandigheden zijn bosbranden schering en inslag. Nochtans wijt de INPE deze vlammenzee niet enkel aan natuurlijke factoren. “De neerslagcijfers zijn dan wel lager dan normaal, toch worden de branden vaak veroorzaakt door mensen, al dan niet bewust”, weet onderzoeker Alberto Setzer. 

Queimada behoort tot de schuldigen voor de branden. Het is een techniek waarbij boeren expres stukken bos afbranden om ruimte te maken voor de veeteelt. De Braziliaanse president Jair Bolsonaro heeft daar geen problemen mee. Sterker zelfs, hij verklaarde al delen van de Amazone te willen kappen om de boeren en de mijnbouwsector te plezieren. 

Gevraagd naar de bosbranden, antwoordde de president laconiek: “Ik werd altijd ‘Kapitein Kettingzaag’ genoemd omdat ik bomen kapte. Nu ben ik Nero, die de Amazone in brand steekt. Het queimada-seizoen is nu eenmaal aangebroken.” 

Een man in een brandwerend pak in het Amazonewoud. Beeld REUTERS

Bolsonaro De Boosdoener

President Bolsonaro ziet het Amazonewoud niet als de longen van de planeet die we meer dan ooit moeten beschermen, maar als een exclusieve Braziliaanse plek waar geld valt uit te halen. Het INPE onthulde ook al cijfers over de ontbossing van het woud en daaruit bleek dat de eerste zeven maanden van dit jaar 67 procent meer bomen werden gekapt tegenover de voorgaande periode.

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro. Beeld AFP

Toen die cijfers bekend raakten, ontsloeg Bolsonaro prompt de INPE- directeur. Hij decimeerde ook de budgetten voor milieubeleid, legde de instantie die waakt over illegale houtkap aan banden en bracht milieubevoegdheden onder het ministerie van Landbouw, zodat hij die zelf kan controleren. 

Bolsonaro gaat deze keer nog een stap verder in zijn verklaringen: hij beschuldigt ngo’s ervan de bosbranden gesticht te hebben omdat de Braziliaanse regering hun financiële steun ingetrokken had. Enig bewijs levert hij daar echter niet voor.

#PrayforAmazonas

Heel wat mensen maken zich - in tegenstelling tot Bolsonaro - wel zorgen. Verontruste reacties vind je onder meer onder de hashtag #PrayforAmazonas op Twitter. De Amerikaanse actrice Conor Leslie vraagt zich af hoe lang het zal duren vooraleer er actie wordt ondernomen en wereldwijd geld wordt ingezameld. Ze verwijst daarmee naar de hulpacties die snel op gang kwamen na de verwoestende brand in de Notre-Dame.  

Ook de Latijns-Amerikaanse jezuïeten willen iets doen. Zij hebben een campagne opgestart waarmee ze inheemse gemeenschappen die in het Amazonewoud wonen bewust willen maken van de gevaren voor hun milieu, die bijvoorbeeld hun ‘queimada’ inhoudt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234