Dinsdag 22/09/2020

Enkele Oefeningen in bescheidenheid

Festivals zijn, als complexe organisaties, heel gevoelig voor rampspoed. Dat bleek onlangs op Springdance in Utrecht: de aswolk van een IJslandse vulkaan stuurde het festivalschema danig in de war. Ook Christoph Schlingensief kampte bij de voorbereiding van Via Intolleranza II met die aswolk. Zijn Afrikaanse cast zat geblokkeerd op de luchthaven.

ondagavond zat het deze onvergetelijke productie alweer tegen. De geluidstechnicus raakte net voor de openingsavond gewond aan zijn been en moest gehospitaliseerd worden. Schlingensief zelf wilde zijn taak overnemen voor het optreden, maar dat was buiten zijn zwakke gezondheid gerekend. Te elfder ure werd de voorstelling afgelast…

Het kan ook op een andere manier fout lopen. Elk creatiefestival zet min of meer zwaar in op sommige artiesten. Kunstenfestival ruimde voor deze editie bijvoorbeeld veel plaats in voor het duo Jorge Leon en Simone Aughterlony, de ene een documentairemaker, de andere choreografe. Beiden kennen elkaar via Damaged Goods, het ensemble van Meg Stuart waar ze beiden essentiële bijdragen leverden aan werken als Alibi. Hier werkten ze samen aan een drieluik rond de wereld van dienstbodes. Twee van die werken zag ik. In het ene geval ging het om een documentaire van Leon waar je stil van werd, in het andere geval om een voorstelling die kant noch wal raakte.

Vous êtes servis, de documentaire, demonstreert hoe ook in de sector van het huispersoneel de globalisering toegeslagen heeft, met soms ontstellende gevolgen. Leon drong binnen in een Indonesisch centrum waar jonge vrouwen opgeleid worden tot huispersoneel voor rijke Taiwanezen of Arabieren. Het bedrijfsplan van dat centrum is even logisch als cynisch: onder ongeschoolde Indonesische vrouwen heerst een schrijnende nood aan behoorlijk betaald werk. Enkel met een behoorlijk inkomen kunnen deze vrouwen een gezin stichten en hopen om hun kinderen uit de miserie te tillen. Mits betaling van een forse som regelt het centrum voor hen een arbeidsplaats als dienstbode in het buitenland. Hen wordt wijsgemaakt dat ze er tot negen keer meer zouden verdienen dan in eigen land. Alleen, dat sprookje loopt vaak verkeerd af. Ze worden genadeloos uitgebuit, uitgehongerd en zelfs mishandeld. Op het einde van de rit krijgen ze soms ook geen, of slechts een deel, van hun al uiterst karige loon. Deze meisjes zijn moderne slaven waar niemand naar omkijkt. Met treffende beelden en klankfragmenten - brieven van de meisjes naar hun thuisfront - schetst Leon een indringend beeld van deze wantoestanden.

Waarom de bazen van deze meisjes zich zo honds opstellen, vertelt de film niet. Ze belicht enkel de slachtofferzijde. Deserve, de theatervoorstelling van Leon en Aughterlony moest hier raad brengen. De cast is uitstekend, het decor is mooi en de makers bereidden hun werk grondig voor. Ze doken in de (literatuur-)geschiedenis en haalden o.a. Jean Genet en Jacques Lacan van onder het stof. Toch eindigde het werk als een verzameling onsamenhangende, zij het af en toe best vermakelijke sketches. Alsof het probleem te groot, te verschrikkelijk was om zelfs maar een begin van antwoord te formuleren.

Zo’n tegenvaller toont hoe riskant het is voor een festival om op creaties in te zetten. You win some, you lose some. Maar ook: wie niet waagt, niet wint. Uiteindelijk is er wel die prachtige documentaire.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234