Maandag 21/06/2021

'Enkel opleiders naar Afghanistan'

Pieter De Crem ontkent uitspraak generaal Eddy Testelmans dat er grondtroepen worden gestuurd

Geen haar op het hoofd van defensieminister Pieter De Crem (CD&V) dat eraan denkt om grondtroepen naar Afghanistan te sturen. Het opleidingsteam dat in maart naar het noordelijke Kunduz trekt, valt voor hem niet onder die noemer. 'Zij gaan niet vechten, zij leveren enkel ondersteunend werk.'

Kunduz l De uitlatingen van luchtmachtgeneraal Eddy Testelmans over de zin van de landmacht om deel te nemen aan de gevechten in Afghanistan worden binnen het leger afgedaan als een poging om zich in de kijker te werken voor de verkiezing van een nieuwe legerchef.

Generaal Eddy Testelmans zou dan wel graag de landmacht aan het werk zien in Afghanistan, van defensieminister Pieter De Crem krijgt hij nul op rekest. Verscheidene keren herhaalde De Crem gisteren op een persconferentie in het Afghaanse Kunduz dat in ons land het primaat van de politiek geldt, niet dat van een generaal. "De regering stippelt het beleid uit, zij beslist aan welke operaties wij deelnemen." Alle dromen en ambities van de landmacht ten spijt blijft De Crem herhalen dat België geen grondtroepen zal zenden naar Afghanistan. "Er is bovendien geen enkele vraag voor grondtroepen, er bestaat geen enkele intentie om grondtroepen te sturen. Zelfs wanneer onze buitenlandse partners die vraag zouden stellen, zal het antwoord negatief zijn."

Financieel en praktisch zijn grondtroepen bijzonder moeilijk haalbaar op dit moment: het leger zit nu al aan zijn absolute limiet qua manschappen en budget voor buitenlandse operaties. Bij de missie van de vier F-16's worden al massa's vraagtekens geplaatst over de budgettaire impact. "Defensie is het geprefereerde budget binnen de regering om centen van af te pingelen", beklaagde De Crem zich gisteren.

In maart vertrekt er wel een Belgisch opleidingsteam naar het noorden van Afghanistan om daar het Nationaal Afghaans Leger op te leiden. De regering nam de beslissing daarvoor al in februari, toen ook de goedkeuring voor de F-16's erdoor raakte en de interim-regering onder leiding van Guy Verhofstadt nog in het zadel zat, maar er werd nooit veel ruchtbaarheid aan gegeven. Strikt genomen gaat het hier niet om grondtroepen: zij trainen het Afghaanse leger om op eigen benen te staan. Maar de precieze opdracht van dat opleidingsteam heeft De Crem nog niet afgelijnd, wat niet van die aard zal zijn om de ongerustheid van de oppositie (zie kader) weg te nemen. Het noorden van Afghanistan, waar België nu al een reconstructieteam heeft van 23 mensen onder het bevel van de Duitsers, wordt immers steeds gevaarlijker.

Toch benadrukt De Crem het onderscheid tussen dat zogenaamde opleidingsteam, dat met een zeventigtal mensen in het noorden actief zal zijn, en echte grondtroepen. "Zij gaan niet vechten, zij leveren enkel ondersteunend werk", benadrukte hij. Testelmans wil dat onderscheid niet maken: voor hem betekent het opleidingsteam een opstapje naar Belgische grondtroepen. "Zo kunnen we de kaderleden de feeling geven om opnieuw te gaan vechten. Mijn mensen willen meer doen. Zij kunnen meer, maar ze mogen niet meer", zegt hij. "We moeten opletten voor balkanisering: de Belgen mogen niet alleen meedoen aan operaties met een laag risico."

Daarin wordt hij dus niet gevolgd door De Crem, die trouwens in alle talen ontkende dat hij Testelmans er zelf op uitstuurde om het principe van Belgische grondtroepen te verdedigen. "Ik heb hem niet gebruikt", zei de minister. "Ik ben mans en defensief genoeg om mijn eigen zaken te verdedigen. Testelmans heeft van mij ook geen reprimande gekregen. Iedereen in dit leger heeft spreekrecht, maar is ook wel verantwoordelijk voor zijn eigen uitspraken." Ook legerchef August Van Daele, die niet mee trok naar Afghanistan, bleef gisteren vrij vriendelijk voor zijn generaal, al verdedigde hij diens piste evenmin.

Volgens goed geplaatste bronnen probeert generaal Testelmans zich met zijn uitspraken over de grondtroepen vooral te manifesteren als een van de mogelijke opvolgers van Van Daele. Die kreeg al een verlenging van zijn mandaat vorig jaar, omdat de politieke toestand te troebel was om een nieuwe baas van het leger aan te stellen. Van Daeles contract loopt echter af eind dit jaar, wat een ware machtsstrijd doet losbarsten onder de generaals. Op de shortlist staan op dit moment onder meer de Franstaligen Charles-Henri Delcourt en Jean-Marie Jockin, maar ook de Nederlandstalige Testelmans zou zich geroepen voelen.

Maar veel kans lijkt hij niet te hebben. De traditie binnen het leger wil immers dat de minister en de chef Defensie niet tot dezelfde taalgroep behoren. Bij een Nederlandstalige minister 'hoort' dus een Franstalige legerchef. Sommige generaals menen dat Testelmans vooral het moreel van zijn mannen een beetje wou opkrikken met zijn straffe uitspraken. "Generaal Testelmans wou vooral duidelijk maken dat de landmacht in staat is om operaties uit te voeren. Het gaat niet om de wil of goesting van de militairen, maar louter om de capaciteit", zegt een andere generaal.

Dat de landmacht zou willen vechten is trouwens niet verwonderlijk. Die voelen zich wat het kneusje van het hele leger, omdat ze vaak thuis met hun vingers zitten te draaien. "Testelmans is vooral bezorgd om het imago van zijn mensen", meent een collega-generaal. De Crem reageerde gepikeerd op de frustraties van 'zijn leger'. "Ik ben Doctor Love niet", zei hij. "Ik heb geen radio- of tv-programma om de psychologische problemen van anderen op te lossen, al zijn alle militairen natuurlijk welkom met hun verzuchtingen." >zie De Gedachte p. 13

Landmachtgeneraal Eddy Testelmans:

We moeten opletten voor balkanisering: de Belgen mogen niet alleen meedoen aan operaties met een laag risico

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234