Zaterdag 22/02/2020
Een Zwarte Piet in Utrecht.

Zwarte Piet

Enkel Leuven en Gent willen roetpiet: in andere steden is Zwarte Piet welkom

Een Zwarte Piet in Utrecht.Beeld ANP

Terwijl Zwarte Piet in sommige Nederlandse steden zelfs niet meer mag deelnemen aan de intocht, houden Vlaamse stadsbesturen zich op de vlakte. Enkel Leuven en Gent vragen organisatoren om ervoor te zorgen dat de sint roetpieten meeneemt. Dat leert een rondvraag bij de centrumsteden. 

Bekijk nu: pietendiscussie laait op in Nederland

“Namens alle inwoners van harte welkom, Sinterklaas.” Terwijl vele kinderen dit weekend naar Antwerpen waren afgezakt voor de intrede van de goedheilige man, sprak burgemeester Bart De Wever (N-VA) een welkomstwoord uit. Maar ook al is Sinterklaas nog overal welkom in het land, toch zijn sommige van zijn pieten dat niet. 

Een rondvraag van De Morgen bij de dertien centrumsteden toont dat Leuven en Gent de organisatoren van de intredes adviseren om enkel roetveegpieten mee te nemen. Andere steden hebben er geen standpunt over, of hebben toch een lichte voorkeur voor volledig zwarte pieten. 

Pietenpact

Dat er roetpieten mee op de boot stonden, toen die in Antwerpen aanmeerde, komt omdat het evenement georganiseerd wordt door de openbare omroep. Tv-zenders als Ketnet ondertekenden in 2016 mee het Pietenpact, dat komaf wou maken met een volledig zwarte Piet. “Voor alle andere evenementen rond Sinterklaas in de stad is het aan de organisator om de vormgeving te bepalen”, zegt Johan Vermant, woordvoerder van de burgemeester. 

Bij de intrede van Sinterklaas in Antwerpen waren enkel roetpieten te zien.Beeld Benoit De Freine

In Mechelen is er geen advies vanuit de stad, maar op de zoekactie die de stad op 20 november mee organiseert – naar het verdwenen boek van Sinterklaas – zullen wel roetpieten van de partij zijn. Gent werkt al sinds 2015 met roetpieten. In Leuven is volgens de organisator van de intrede dit jaar een advies voor roetpieten gekomen. “Maar ook vorig jaar hebben we het al zo gedaan”, zegt Tine Vandeweerd van Liefst Leuven.

Meestal laten de steden het dus over aan de organiserende verenigingen om zelf te beslissen hoe zwart het gelaat van Zwarte Piet mag zijn. “Dat wordt niet pikzwart, maar wel zwart genoeg zodat de kinderen de vrijwilligers die Zwarte Piet spelen niet kunnen herkennen”, zegt Alex Leupe, centrummanager van de stad Roeselare. 

Stad van de sint

In de naamstad van Sinterklaas spreekt men dan weer een voorkeur uit voor zwarte gezichten. “Naar goede traditie”, aldus Marijke Henne (N-VA), schepen bevoegd voor ‘Stad van de sint’. “De meeste ouders vragen dat Zwarte Piet Zwarte Piet blijft.” Ook in Genk en Kortrijk laat men het uiterlijk van Zwarte Piet onveranderd. In Hasselt, Brugge en Oostende heeft de stad er geen standpunt over en Turnhout wil “niet deelnemen aan de discussie in de media”.

Uit een grootschalig onderzoek in Nederland, waar de pietendiscussie elk jaar hoog oplaait, bleek dat 90 procent van de gemeentebesturen zich niet bemoeit met het ‘zwartepietenbeleid’, zo schrijft de Volkskrant, die de bevraging uitvoerde. Opmerkelijk daaraan is dat de roetveegpiet vooral in steden aanwezig is – al is er ook in sommige kleine gemeenten een verschuiving zichtbaar. Uit de officiële intochten in steden als Amsterdam en Rotterdam is Zwarte Piet zelfs geschrapt. 

Zwarte Pieten in Nederland.Beeld ANP

Sint-Maarten 

Sinterklaas is uiteraard niet de enige heilige man die dezer dagen pakjes brengt. Zijn collega Sint-Maarten kwam ook langs. Op foto’s die van de Sint-Maarten-intredes zijn gemaakt uit plaatsen als Ieper waren althans geen roetveegpieten te zien. Ook in de centrumstad Aalst was dat het geval. “Zoals andere jaren waren het gewoon de klassieke pieten”, klinkt het op het kabinet van burgemeester Christoph D’Haese (N-VA). “In Aalst is er ook geen discussie over.”   

Algemene richtlijnen voor hoe lokale besturen ermee moeten omgaan zijn er niet. “Het zijn trouwens meestal verenigingen die dit soort activiteiten organiseren”, zegt Nathalie Debast van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). “Eigenlijk heeft dit weinig met de gemeentelijke werking te maken. Het staat ook niet in een gemeentereglement. Als besturen dat wel zouden doen, moeten ze ook GAS-boetes uitschrijven bij overtredingen. Maar dat is natuurlijk al te gek.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234