Dinsdag 07/07/2020

'Enkel geld voor toekomstprojecten'

De nieuwe EU-president, de Pool Donald Tusk, maakte gisteren zijn debuut aan het hoofd van de Europese Raad. Samen met de staats- en regeringsleiders verdiepte hij zich in de oprichting van het Europese Investeringsfonds, waar ook België van hoopt te profiteren, en de crisis in Oekraïne.

"Met 48 EU-Raden achter me ben ik een van de meest ervaren mensen aan tafel, maar ik voel me vandaag als een debutant." Donald Tusk erkende gisteren 'podiumvrees' te hebben omdat het de eerste keer was dat hij de Raad voorzat als EU-president.

Meteen kreeg hij drie zware dossiers voorgeschoteld: het investeringsplan van de Commissie om groei en banen te scheppen, de confrontatiekoers met Rusland en de verontwaardiging over belastingakkoorden waarmee lidstaten elkaar de loef afsteken (zie pagina 1).

De EU-leiders bogen zich gisteren voor het eerst over het Europees Fonds voor Strategische Investeringen waarmee de Commissie-Juncker de komende twee jaar 315 miljard euro publieke en private middelen wil ophalen voor grootschalige infrastructuurprojecten die banen en groei creëren. De bedoeling is dat een hefboomfonds met 21 miljard euro middelen, van de Commissie en de Europese Investeringsbank (EIB), hiervoor vanaf januari de noodzakelijke rugdekking verschaft.

Op de vraag of ook de Belgische overheid geld in het fonds zal investeren wou premier Charles Michel (MR) nog geen antwoord geven. "Het is eerst belangrijk te weten hoe het fonds concreet zal werken." De premier sprak wel al de voorkeur uit voor private investeringen, om te vermijden dat begrotingstekorten groeien.

Tegelijk willen alle lidstaten wel een deel van de koek. Er zijn al meer dan 2.000 projecten ingediend, voor een totale waarde van 1.300 miljard euro - veel meer dan er ooit financiering zal zijn.

Ook België diende in overleg met de gewesten een indicatieve 'wenslijst' in, met daarin onder meer het verzoek om Europese steun voor de Antwerpse Oosterweelverbinding, het voorstedelijke Brusselse railnetwerk (GEN) en andere Infrabel-projecten alsook de modernisering van regionale ziekenhuizen. "Een cruciale vraag is welke criteria de EU zal gebruiken om de projecten zal kiezen", zei Michel, die zich 'vastberaden' noemde om het 'Belgische economische belang' te verdedigen.

'Witte olifanten'

Commissievoorzitter Juncker, die mee aan tafel zat, bepleit dat een 'Investeringscommissie' van onafhankelijke experts de projecten objectief selecteert om te vermijden dat geografische of politieke verdeelsleutels een rol gaan spelen. In het verleden leverde dat maar al te dikwijls 'witte olifanten' op, zoals gloednieuwe, maar vandaag zo goed als lege regionale luchthavens in Spanje.

"Daarom zullen transnationale toekomstprojecten, die bijvoorbeeld de eenmaking van de interne markten voor energie en digitale ontwikkeling bevorderen, de voorkeur genieten op regionale snelwegen," zei een Commissiebron ons.

Tijdens het diner kwam gisterenavond de crisis in Oekraïne en de gespannen relatie met Rusland aan bod. De nieuwe EU-buitenlandvertegenwoordiger Federica Mogherini deed voorafgaand een oproep aan de Russische leider Vladimir Poetin.

"Dat Rusland ernstige financiële problemen heeft is geen goed nieuws, niet voor de Russen, niet voor Europa en niet voor de rest van de wereld", verwees ze naar de vrije val van de roebel, een gevolg van westerse sancties en de ingestorte olieprijs. "President Poetin moet ernstig nadenken over zijn houding. Hij moet streven naar meer samenwerking, want de wereld is al lang niet meer zo gevaarlijk en instabiel geweest als nu."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234