Zaterdag 06/03/2021

English with hair up is amazing

Vlamingen spreken almaar beter Engels, maar waarom eigenlijk? Het perfect gearticuleerde Engels is wereldwijd op zijn retour. Vraag maar aan de native speakers. En aan Astrid Bryan.

met zo'n 3.000 zijn ze, de docenten en professoren die binnenkort een taaltest moeten afleggen als ze nog in het Engels willen lesgeven. De bijlessen zijn alvast besteld, want niet iedereen die lesgeeft aan een hogeschool of universiteit drukt zich blijkbaar even foutloos uit in de taal van de Queen. Dan doen de studenten het beter. Zeker in vergelijking met jongeren uit het buitenland is de Engelse taalvaardigheid van de Vlaamse jongeren uitstekend, zo blijkt uit een Europese peiling.

Allemaal dankzij mediafenomeen Astrid Bryan, die zich vorige week lachend liet ontvallen dat het Engels van de Vlaming erop vooruitgaat dankzij de realityreeks over haar leven in Hollywood? We laten het in het midden. "De lessen Engels zullen alleszins niet de belangrijkste reden zijn waarom het Engels van Vlamingen zo goed is. Die lessen zijn tenslotte meestal niet beter dan bijvoorbeeld de lessen Frans", zegt Kris Van den Branden, directeur voor het Centrum voor Taal en Onderwijs. "Engels is gewoon alomtegenwoordig en daardoor leer je een taal nog altijd het beste."

Niet alleen worden films niet gedubd, ook een op de acht personeelsadvertenties was in 2008 bijvoorbeeld al opgesteld in het Engels. In 1989 waren dat er nog maar een op de dertig, zo merkte taalkundige Eline Zenner (KU Leuven) tijdens haar doctoraatsonderzoek. Jongeren vermoeden daarom mogelijk dat ze een betere kennis van het Engels ook betere carrièrekansen betekent. Al laten Vlamingen zich nog wel eens betrappen op een please - de letterlijke vertaling van alstublieft - als ze hun Engelstalige gesprekspartner iets afgeven. Iets waardoor ze lijken te smeken dat ze de ander hun gift toch maar wilt aanvaarden. Maar voorts trekken ze zich meer dan behoorlijk uit de slag.

Pakistaans Engels

Alleen, is dat wel echt nodig? "Mijn studenten moeten zo perfect mogelijk Engels spreken", stelt Isolde Vande Walle, die aan de KU Leuven Engels doceert. "Misschien moeten we in andere vakgebieden toch een beetje af van de idee dat het daar ook zo hoort. Mensen uit andere culturen vinden het bijvoorbeeld veel minder erg om fouten te maken als ze Engels spreken. Zij vinden het belangrijker dat mensen elkaar begrijpen."

De groep mensen die er zo over denkt, wordt bovendien steeds groter. Wat soms voor vreemde taferelen zorgt. Zo merkt psycholoog Peter Sioen, die in het financiële hart van Londen werkt, in zijn boek Superjij op dat de Engelse zakenmannen die in eigen land vasthouden aan hun kokette versie van het Engels niet meer worden begrepen. Laat staan dat ze anderen nog intimideren met hun Oxford English. Wie pakweg een Zuid-Koreaanse of Japanse bankier ergens van wil overtuigen, komt volgens Sioen tegenwoordig verder door het Engels van bijvoorbeeld een Pakistaanse winkelier te imiteren.

"Het klopt dat Engelstaligen op internationale bijeenkomsten vaak merken dat het Engels dat daar wordt gebruikt al lang niet meer van hen alleen is of een soort International English is geworden, met zijn eigen geplogenheden, typische uitdrukkingen, diverse uitspraak en stijl", zegt ook Jürgen Jaspers, sociolinguïst aan de Université Libre de Bruxelles. "Ik denk niet dat die ontwikkeling Engelstaligen per se een achterstand bezorgt. Het wijst er wel op dat het Engels, nadat het op de golven van het Britse en Amerikaanse imperialisme de wereld heeft veroverd, op zijn beurt toegeëigend en gekneed wordt door alle mensen die het als tweede of derde taal spreken. Engelstaligen moeten zich daar willens nillens aan aanpassen als ze zich verstaanbaar willen maken. Niet geheel onfair, denk ik."

Leterme als trendsetter

Was toenmalig premier Yves Leterme dan een trendsetter toen hij in 2010 een bericht in Jommekes-Engels de wereld in twitterde? "Not at all. Want to learn to know you. You to?", klonk het toen. Misschien wel, tenzij hij muzikant wil worden tenminste. Jaspers: "Zangers zoals Tom Barman en Bent Van Looy zingen feilloos pop- en rock-Engels, maar laat hen in het Engels het Europees Parlement toespreken en je zult merken dat hun Engels qua woordenschat en grammaticale structuren lang niet volstaat. Europees president Herman Van Rompuy voelt zich daar wel als een vis in het water en spreekt dat parlement competent toe. Al spreekt hij wel Engels met een joekel van een Vlaams accent."

Toch willen Van den Branden en Jaspers er niet voor pleiten dat Vlamingen dan maar best meteen stoppen met het bijschaven van hun Engels. Hun kennis van het Engels volstaat namelijk vaak niet om bijvoorbeeld een goede sollicitatiebrief of interessant onderzoeksrapport te schrijven. "Veel Vlamingen denken van zichzelf dat ze goed Engels kunnen, maar als puntje bij paaltje komt gaat dat toch vooral om huis-, tuin- en keukenengels à la how are you en do you want me too", denkt Jaspers. "Dat volstaat niet om complexe boodschappen te begrijpen, met de garagist te overleggen, het bij te leggen met je lief dat je op je Erasmusverblijf gevonden hebt of een officieel document in te vullen. Leerkrachten Engels hoeven dus nog niet te wanhopen dat Astrid Bryan het gras voor hun voeten wegmaait: er blijft nog werk genoeg op de plank."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234