Zondag 13/06/2021

Engelse taal viert miljoenste woord

BRUSSEL

Daarmee heeft de hedendaagse gebruiker van het Engels precies tien keer zoveel woorden ter beschikking als William Shakespeare, die het met 100.000 woorden moest doen - evenveel als er in onze Grote Van Dale staan. ‘De meeste worden nauwelijks gebruikt’, relativeert taalspecialist Ewoud Sanders. ‘Met zes- à zevenduizend woorden kunnen we al een prima conversatie

De Global Language Monitor, een Texaanse website die de ontwikkelingen volgt van het mondiale Engels, maakt gebruikt van een methodologie die in Sillicon Valley werd ontwikkeld door oprichter en hoofdanalist Paul JJ Payack. Hij begon met de ‘historische kern’ van het Engels, zoals die is vastgelegd in woordenboeken als de Oxford English Dictionary en de Merriam-Webster. Tot deze kern behoren bijvoorbeeld alle woorden uit de klassieke teksten van Chaucer, Shakespeare en de King James Bible. Daarbovenop ontwikkelde Payack een softwareprogramma dat kranten, websites, blogs en databanken afspeurt naar nieuwe woorden. Daarbij wordt niet alleen gezocht in Engeland en Amerika, maar in alle gebieden in de wereld waar Engels wordt gesproken - het totaal aantal mensen dat Engels spreekt wordt momenteel geschat op 1,35 miljard. Het programma meet tevens in welke frequentie de woorden voorkomen, en welk geografisch bereik ze hebben. Op basis van die gegevens, die sinds 2003 worden verzameld, heeft de Global Language Monitor berekend dat er elke 98 minuten een nieuw Engels woord bij komt, ofwel 15 nieuwe woorden per dag. Aangezien een woord eerst in een bepaalde frequentie moet voorkomen eer het wordt geaccepteerd, zal het miljoenste woord geen complete verrassing zijn. De Global Language Monitor heeft op voorhand een lijstje favorieten samengesteld, waarvan de meest gebruikte tot winnaar zal worden uitgeroepen. Tot de kanshebbers behoren woorden als ‘alchopops’ (gesuikerde mixdrankjes die erg in de mode zijn in Australië), ‘noob’ (een woord dat gamers gebruiken voor onervaren spelers), en ‘greenwashing’ (het re-branden van een bestaand product als milieuvriendelijk). Ook het Chinglish, de mengtaal van Chinees en Engels, levert een kandidaat: ‘chengguan’, een stedelijke official die het midden houdt tussen een sheriff, een burgemeester en een stadsmanager.Welk woord het ook wordt, het zal vermoedelijk niet op algemene bijval kunnen rekenen in de linguïstische wereld. Lang niet alle taalkundigen zijn het namelijk eens met de werkwijze van de Global Language Monitor. Sommigen van hen voeren als argument aan dat het überhaupt niet mogelijk is om woorden te tellen, omdat er nog altijd geen overeenstemming bestaat over wat een woord nu precies is. Anderen wijzen op het feit dat de website klaarblijkelijk geen woorden schrapt die niet meer worden gebruikt. Op die manier loopt het aantal natuurlijk snel op.

‘Van Dale telt 100.000 woorden’

De Nederlandse taalspecialist Ewoud Sanders, die al jaren over het onderwerp publiceert in NRC Handelsblad, is minder kritisch. “Ik heb dit project niet van nabij gevolgd, maar als ik het zo hoor, is de methode die zij gebruiken best in orde. De enige kanttekening die ik erbij kan maken is dat je de frequentie waarin woorden voorkomen wel een aantal jaren moet blijven meten, voor je een woord in je lijst opneemt. Sommige woorden zijn een tijdje heel populair, maar verdwijnen daarna weer even snel als ze gekomen zijn. Om die reden heeft Van Dale het woord ‘Golfoorlog’ bijvoorbeeld niet opgenomen.” Van het aantal van 1 miljoen Engelse woorden staat Sanders niet te kijken. ‘Onze Grote Van Dale telt 100.000 woorden; het Groot Woordenboek der Nederlandsche Taal, dat uit 22 delen bestaat, 350.000. Dus dat verbaast me niet.” Minder moeten we ons volgens Sanders voorstellen bij de kwaliteit van de meeste nieuwe woorden. “Mensen denken vaak meteen aan geniale taalvernieuwers als Shakespeare en Thomas Jefferson. Of in het Nederlandse taalgebied aan Simon Stevin, die het woord ‘wiskunde bedacht’, of Van Kooten en De Bie, die ons bijvoorbeeld ‘regelneef’ en ‘doemdenken’ schonken. Maar de meeste woorden worden bedacht door ambtenaren op ministeries, en zijn allesbehalve opwindend.”Verreweg de meeste woorden zullen dan ook zelden of nooit gebruikt worden, weet Sanders. Shakespeare gebruikte er in zijn werk maar 30.000, en de gemiddelde Amerikaan heeft tegenwoordig genoeg aan 20.000 woorden. Sanders: “Ik denk dat je met zes à zevenduizend woorden een prima conversatie kunt voeren.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234