Vrijdag 09/12/2022

Engels, sprookjesachtig en lichtvoetig

'Oberon' concertant bij de Vlaamse Opera

Het is een wijdverbreid vooroordeel in de operawereld dat Oberon van Carl Maria von Weber nagenoeg onopvoerbaar is. Werken uit de Engelse traditie - want dat is Oberon in wezen - vragen niet alleen om zangers, een orkest en een uitgebreide toneelmachinerie, maar ook nog eens om een volledige acteursbezetting voor de gesproken gedeelten. De vraag is of het publiek dat allegaartje zal smaken. Concertante opvoeringen bieden een voor de hand liggende oplossing. Het gevaar daarbij is dat het publiek het spoor bijster raakt; de verhaallijn zit namelijk meestal niet in het muzikale gedeelte. Voor de 'concertante' opvoering van Oberon, die dinsdagavond in première ging in de Bijloke in Gent, heeft de Vlaamse Opera het gelukkige idee gehad om de oplossing van dat probleem toe te vertrouwen aan Ian Burton, de dramaturg van Robert Carsen. Hij introduceerde een verteller (Emil Wolk), die samen met de zangers ook de meeste gesproken rollen op zich neemt, en studeerde een gestileerde, ietwat overdreven grappige bewegingsregie in, die de fantasie stimuleert om zich over te geven aan de sprookjesachtige sfeer die door het stuk waart. Het resultaat is bijzonder Engels.

Engels, sprookjesachtig en lichtvoetig: dat zijn de keuzen die ook dirigent Marc Minkowski heeft gemaakt. De oorspronkelijke Engelse versie van het werk is inderdaad minder buitenissig dan de Duitse; ze verwijst sterk naar Purcell, maar natuurlijk ook naar Mendelssohn en naar obscuurdere Engelse Shakespeare-bewerkingen uit de late achttiende en vroege negentiende eeuw. Minkowski laat in zijn interpretatie de elfen en feeën vrolijk dartelen, begint niet diep te graven waar de schatten aan de oppervlakte te vinden zijn en bereikt zo een rijk geschakeerd klankbeeld. De precisie en afweging die hij uit het symfonieorkest van de Vlaamse opera haalt en de manier waarop hij een aantal solisten tot pretentieloze maar hoogst efficiënte lyriek aanzet, doen grote spijt opkomen over zijn nakende vertrek. De heerlijkste momenten van deze opvoering zijn namelijk in de begeleiding te zoeken, vooral in het tweede bedrijf: in de stormscène, het gebed van Huon, de ariette van de zeemeermin en de lichte, vrolijke finale.

Een eeuwig probleem bij Oberon blijft de zangersbezetting. Vele dirigenten trekken het hele werk naar Wagner toe en bezetten Huon met een heldentenor en Reiza met een dramatische sopraan. Minkowski is een andere mening toegedaan en ging op zoek naar lichtere stemmen. De uiteindelijke oplossing is echter tweeslachtig. Zowel Glenn Winslade (Huon) als Patricia Bardon (Reiza) vechten met hun eigen stem. Bardon brengt de gevreesde 'Ocean'-aria tot een bevredigend einde en heeft ook een mooi moment in haar cavatine, maar ze wordt geplaagd door een geknepen bijklank in het hoge register en door een onaangenaam snel vibrato. Winslades stem is al te heldisch om de lyrische passages echt ontroerend te brengen en niet sterk genoeg om de hoge noten in het borstregister te zingen; de coloratuur (in zijn aartsmoeilijke aria in het eerste bedrijf) zit wel goed maar de stem is te stijf. Wellicht moet deze rol heel anders aangepakt worden, ergens tussen Tamino, Idomeneo en de heroïsche coloratuurtenoren in de ernstige opera's van Rossini.

De Oberon van Steven Cole heeft veel karakter maar van een mooie stem kan geen sprake zijn. Dan zijn de kleinere rollen beter af. Charlotte Hellekant is best aanvaardbaar als Fatima. Maria-José Trullu zingt en speelt Puck met veel overtuiging, een krachtige mezzo en een innemend zuiders accent; Michael Kraus is een hilarische maar ook sonore en heel knap zingende Sherasmin en Marie-Noëlle de Callataÿ een verfijnde zeemeermin. Het koor van de Vlaamse Opera neemt enthousiast deel aan de actie en differentieert mooi tussen zijn verschillende functies.

Deze concertante, of juister semi-scenische Oberon is een hoogst amusant avondje uit maar ook een pleidooi voor een genre dat - mits de juiste toon gevonden wordt - misschien toch wel eens een kans op de bühne moet krijgen. Wie probeert het?

Stephan Moens

Nog opvoeringen in de Bijloke in Gent op 16 en 21 oktober om 20 uur en op 18 oktober om 15 uur; in de Koningin Elisabethzaal in Antwerpen op 24 en 27 oktober om 20 uur.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234