Dinsdag 18/01/2022

Reportage

'Engeland op krukken' is dol op UKIP

Douglas Carswell wordt omhelsd door een bewonderaarster in Clacton-on-Sea. Beeld Foto Peter Macdiarmid / Getty
Douglas Carswell wordt omhelsd door een bewonderaarster in Clacton-on-Sea.Beeld Foto Peter Macdiarmid / Getty

De Britse anti-immigratiepartij UKIP is populair aan de Engelse oostkust. Vandaag verovert de partij in Clacton waarschijnlijk haar eerste Lagerhuis-zetel. Dankzij 'overloper' Carswell.

VAN ONZE CORRESPONDENT PATRICK VAN IJZENDOORN

'Het land gaat naar de verdoemenis.' Met deze constatering drukt Robert Wheeler zijn sigaret uit in de asbak op het tafeltje van The Kabin, een cafetaria in Clacton-on-Sea. De arbeidsongeschikte verhuizer en magazijnmedewerker, getooid met Arsenal-petje, heeft net zijn ongenoegen geuit over de macht van Brussel, de poreuze landsgrenzen, de prijs van verse groenten, onbetrouwbare politici en de smerige straten in de badplaats waar de 62-jarige Londenaar sinds enkele jaren zijn oude dag doorbrengt. 'Mijn hele leven heb ik Labour gestemd, al ben ik in de Thatcher-tijd een keer vreemd gegaan bij de Tories. Nu is het tijd voor UKIP.'

Wheeler is de enige niet. Ruim de helft van de 67 duizend kiesgerechtigden van Clacton en omgeving, waartoe ook Holland-on-Sea behoort, zal vandaag bij een tussentijdse verkiezing stemmen op Douglas Carswell.

Dit Conservatieve kamerlid was deze zomer uit onvrede met David Camerons Europa-beleid overgelopen naar de UKIP. Hij gaat de geschiedenisboeken in als de eerste parlementaire afgevaardigde voor Farage's 'volksleger'. Door vijanden omringd wil de 43-jarige in het Lagerhuis onvermoeibaar doorgaan met zijn strijd tegen de almacht van de Europese Unie. In zijn visie verandert het Verenigd Koninkrijk in het Singapore van het Westen.

Het is moeilijk te zien welke rol Clacton-on-Sea, een overwegend bewolkte Costa del Sol, in dit vergezicht gaat vervullen. De voor de hand liggende optie is die van bejaardentehuis. Tweederde van de inwoners heeft de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Niet zonder moeite. Nergens zie je zoveel mensen met behulp van krukken en rollators lopen, waakzaam dat ze niet omver worden gereden door scootmobielen.

Curieus

'Dit is Engeland op krukken', schreef de venijnige Times-commentator Matthew Parris onlangs na een bezoek, eraan toevoegend dat een toekomstgerichte Conservatieve Partij oorden als Clacton-on-Sea met hun voordeelwinkels, brillenzaken en tatoeagesalons moet opgeven.

De enigen die in dit blanke kiesdistrict stralend over straat lopen zijn de jeugdige activisten van UKIP. 'Clacton is voor ons een voet tussen de deur', zegt de 24-jarige politicologiestudent Brett-Alexander Rickles, die sinds Farage's befaamde Herman Van Rompuy-toespraak UKIP-lid is. 'Er wonen hier veel kiezers die door de politici in Westminster vergeten zijn, jarenlang voor lief zijn genomen en zich in de steek gelaten voelen.'

Zijn 19-jarige strijdmakker Liam Clark toont trots een artikel uit The Times over de verkiezing van Farage tot rechtse politicus van het jaar. 'Met nul kamerleden bepalen we momenteel de politieke agenda, kun je nagaan wat we kunnen doen met een echte fractie.'

Het is curieus. Waar de Amerikaanse kusten bakens zijn van vooruitstrevendheid, daar kleurt de Engelse oostkust paars, de kleur van Farage's volksleger. 'We'll fight them on the beaches' zou een passend campagnemotto vormen. In kustplaatsen als Dover, Deal, Great Yarmouth, Skegness en Grimsby zullen eurosceptische rebellen met gemak 20 tot 30 procent halen.

Kuststeden

Farage zelf stelt zich kandidaat in South Thanet, aan de verloederde kust van het rebelse graafschap Kent. Aan de oevers van de Medway, waar Michiel de Ruijter de Engelse vloot versloeg, hoopt ex-Tory Mark Reckless komende maand de tweede kipper in het parlement te worden.

'Op deze plekken woont de voornaamste doelgroep van UKIP', verklaart Matthew Goodwin, mede- auteur van het boek Revolt on the right: explaining support for the radical right in Britain: 'de oudere blanke arbeidersklasse, voormalige mijnwerkers, vissers en havenarbeiders. Daarnaast resideren er veel gepensioneerden die met enige nostalgie terugkijken op de tijden van weleer.' Volgens Goodwin is het een mythe dat UKIP de Conservatieve Partij in ballingschap is. 'Het gaat veeleer om mensen die zich zorgen maken over de kosten van het levensonderhoud, over de toestroom van Oost-Europese immigranten. Daarom maakt ook Labour zich steeds meer zorgen over de verleiding van UKIP.'

De kuststeden zijn de kerkhoven van de traditionele partijpolitiek. The end of politics is dan ook de passende naam van het boek waarin Carswell twee jaar terug afrekende met de kliekvorming in Westminster. Het boek is een pleidooi voor de verschuiving van macht van het parlement naar plaatselijke gemeenschappen, onder meer door openbare voorverkiezingen en directe (internet)democratie. Hij heeft de afgelopen jaren gedaan wat Gerard Reve ooit ironisch dichtte: 'Ik moet de wijken van het volk in / en mijn oor te luisteren leggen'. Zijn credo staat samengevat op de zijkant van de paarsgele UKIP-Smart, die door Clacton rijdt: 'terugkeer van het gezond verstand'.

Het heeft ervoor gezorgd dat deze voormalige kostschooljongen en investeringsmanager is uitgegroeid tot een plaatselijke cultheld. Een UKIP-activist uit Wales vertelt dat deze man van het volk ooit een verwarming heeft gerepareerd bij een bejaarde dame in haar stacaravan.

Nabij Magic City, een amusementshal, zegt ook Eileen Murphy, met hoofddoekje tegen de wind en regen, mee te verhuizen naar UKIP. 'Het is niet echt mijn partij. Mijn man, die in de Ford-fabriek heeft gewerkt, en ik zijn van huis uit socialisten. Maar Douglas doet het goed. Hij is een luisteraar. Ben een keer op zijn spreekuur geweest en hij nam alle tijd. Later kreeg ik nog een net briefje van hem. Met de hand geschreven.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234