Woensdag 21/10/2020

Energiefusie

Energiesector bespaart, maar het is niet zeker of u dat ook zal voelen

Alle betrokken partijen zien een samengaan van Eandis en Infrax zitten. Maar een beursgang is een ander paar mouwen.Beeld jonas lampens

Distributienetbeheerders Eandis en Infrax moeten samen opgaan in een grote energiemaatschappij, genaamd Fluvius. En als het aan minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) ligt, kunt u straks via de beurs ook nog een graantje meepikken. Maar daar staat niet iedereen voor te springen.

1. Wat zal er veranderen?

Minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) heeft een plan klaar om de energiesector te hervormen. Het belangrijkste onderdeel daarvan is dat de operationele poten van distributienetbeheerders Infrax en Eandis opgaan in Fluvius. Fluvius bestaat al, als samenwerking tussen Eandis en Infrax om de komst van de digitale meters voor te bereiden. Op termijn is het de bedoeling dat ook andere nutsbedrijven zoals riolerings-, kabel- en watermaatschappijen in Fluvius worden ondergebracht.

De synergie tussen Eandis (actief van de kust tot de Kempen) en Infrax (vooral actief in Limburg en delen van West-Vlaanderen) moet jaarlijks tussen de 80 en de 120 miljoen euro besparen, zegt energiespecialist van Open Vld Willem-Frederik Schiltz. De winst wordt gehaald uit het ontdubbelen van bepaalde diensten, zoals bijvoorbeeld HR. Naakte ontslagen zullen er niet vallen, verzekert Schiltz.

"En bovenop die besparing op de werkingskosten wordt nog eens 35 miljoen euro bespaard doordat Eandis en Infrax samen het slimme netwerk zullen kunnen uitrollen en niet apart in informaticasystemen en dergelijke zullen moeten investeren." 

2. Dus uw factuur zal dalen?

Dat is toch het doel, zeggen Eandis, Infrax en Tommelein in koor. De federale energieregulator CREG maakte bekend dat de Vlaamse energiefacturen de afgelopen tien jaar zijn verdubbeld. De grote boosdoener is daar precies de distributiekosten. 

Maar op de vraag hoeveel de energiefactuur dan zal kunnen dalen, kunnen Tommelein noch de distributienetbeheerders een antwoord geven. "Dat is moeilijk te bepalen, gezien de veelheid van de elementen die vervat zitten in het tarief", luidt het bij Eandis. Bovendien zijn het de aandeelhouders van de intercommunales, lees de steden en gemeenten, die uiteindelijk zullen beslissen of het effect van de besparing op de werkingskosten ook af te lezen zal zijn op uw factuur.

Volgens de Vlaamse energieregulator VREG zal de impact voor de consument sowieso tegenvallen. "De synergievoordelen kunnen leiden tot 4 procent besparingen op de operationele kosten van de netbeheerders", zei waarnemend gedelegeerd bestuurder Thierry Van Craenenbroeck op Radio 1. "Maar die operationele kosten zelf zijn maar een fractie van de totale distributienettarieven." Van Craenenbroeck gaat ervan uit dat die impact rond de 1 procent zal liggen.

Energiespecialist André Jurres vreest zelfs dat de komst van het slimme netwerk en de digitale meters de factuur eerder zal doen stijgen. "Ik voorspel de komende jaren een verdubbeling tot verdrievoudiging van de factuur", zegt hij.

3. Hoe zit het met de intercommunales? 

Die blijven bestaan. Aan de elf intercommunales die onder die twee distributienetbeheerders vallen – zeven onder Eandis en vier onder Infrax – wordt niet geraakt. En dat is een bijzonder opvallend onderdeel van het plan van Tommelein, gezien de recente heisa over intercommunales. 

"Toch is het behoud van de intercommunales voor ons essentieel", zegt de woordvoerster van Tommelein. "Het is compleet onlogisch dat je een grote centrale moloch gaat creëren, net op het moment dat het energielandschap helemaal versnippert. Kijk naar alle groenestroominitiatieven die uit de grond schieten."

Minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld).Beeld Photo News

Maar de werking moet wel transparanter en het aantal mandaten bij de intercommunales moet omlaag. Een cijfer wil Tommelein daar nog niet op plakken. Wel vindt hij dat er nog maximaal één vertegenwoordiger per gemeente mag zetelen, bij voorkeur de bevoegde schepen of het diensthoofd voor nutsbedrijven. Zitpenningen zullen zij niet meer krijgen.

4. Waarom naar de beurs?

Enerzijds omdat beursgenoteerde bedrijven strenger worden gecontroleerd en dat de efficiëntie van Fluvius alleen maar ten goede kan komen, zegt Schiltz. "En anderzijds omdat we op die manier een deel van het rendement kunnen laten terugvloeien naar de consumenten."

Het idee is dat tot 20 procent van de aandelen naar de beurs gaat, zegt Tommelein. Alleen is het nog verre van duidelijk onder welke constructie dat precies zou moeten. Fluvius zal als maatschappij namelijk geen kapitaal hebben en dat is problematisch voor een beursgenoteerd bedrijf. Bovendien ligt zo'n beursgang, waardoor de weg voor vreemd kapitaal open is, bijzonder gevoelig na de mislukte instap van een Chinees staatsbedrijf in Eandis vorig jaar. 

Behalve een gedeeltelijk beursgang voorziet Tommelein overigens ook een burgerparticipatie via obligaties. 

5. Hoe haalbaar is het plan?

Het versmelten van Eandis en Infrax tot Fluvius in één operationeel bedrijf, wordt door alle partijen gesteund als een logische evolutie. Binnen de Vlaamse meerderheid, maar ook bij Infrax en Eandis zelf. 

Het heikele punt in de plannen van Tommelein is de beursgang. Politiek is vooral coalitiepartner N-VA sceptisch. "We staan open voor de inbreng van vreemd kapitaal, maar we hebben totaal geen idee hoe de minister zo'n beursgang wil verwezenlijken. We betwijfelen of dit de juiste weg is", zegt Vlaams Parlementslid Andries Gryffroy. Ook bij de hervorming bij de intercommunales heeft N-VA nog vragen, de partij zou zelf verder willen gaan.

Voor de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) ligt een beursgang ook gevoelig. "Onze grote bezorgdheid is dat de gemeenten zeker de meerderheid moeten blijven behouden", zegt voorzitter Wim Dries. Hij wijst er ook op dat het afspringen van de deal met de Chinezen vorig jaar bij Eandis wonden heeft geslagen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234