Dinsdag 11/05/2021

Energiereuzen voeren zware lobbycampagne voor ‘nieuw’ gas

Met steeds meer middelen pogen energiegiganten steun te winnen voor schaliegas. Het vervuilt grondwater en spuwt minstens evenveel CO2 als steenkoolcentrales, maar lobbyisten noemen het ‘groen’ en veel goedkoper dan wind en zon. Een creatief herschreven rapport moet politici overtuigen. ‘Dit is echt een hertekening van onze bevindingen’, klinkt het bij de European Climate Foundation.

Nu de olieramp in de VS en de kernramp in Japan de risico’s van conventionele energiebronnen in de verf zetten, is schaliegas de nieuwe heilige graal in de zoektocht naar schone en goedkope energie. Althans, dat stelt de European Gas Advocacy Forum (EGAF), dat hoofdrolspelers Shell, GDF Suez, Statoil, Centrica, ENI Gazprom en Qatar Petroleum vertegenwoordigt.

Het gas zit in leisteenlagen tot drie of vier kilometer diep onder de grond. Door de steenlagen te kraken met water en zand komt het gas vrij. Chemicaliën in het water moeten voorkomen dat leidingen roesten.

Dankzij nieuwe technieken is het gas vandaag makkelijker te ontginnen. Ook is nu duidelijk dat er veel meer van voorhanden is dan experts tot nu toe dachten. Zo is er in de VS voldoende reserve om tegen 2030 een kwart van de energie uit schaliegas te winnen.

In België zou de reserve verwaarloosbaar zijn. Maar onder andere in Frankrijk, Nederland, Polen en Groot-Brittannië kunnen de naar schatting honderden miljarden kubieke meters aan reserves de gasreserves volgens sommige schattingen maar liefst verdubbelen.

British Petrol heeft het over een ‘revolutie’ in de gaswereld die de energieproblematiek kan oplossen. Omdat het gas in veel Europese lidstaten in de grond zit, zou het velen energie-onafhankelijk kunnen maken. Vooral Polen koestert de ambitie om zo aan de wurggreep van Rusland te ontsnappen.

In de VS is de revolutie al een feit. Met nu al 493.000 schaliegasboorputten en 20 procent van de energietoevoer uit schaliegas gaat het om de grootste aardgasboom in de VS ooit.

Besmeurd blazoen

Maar onlangs raakte het blazoen van schaliegas besmeurd. Twee nieuwe studies en een Amerikaanse documentaire wijzen op de mindere kanten van de ‘revolutionaire’ energiebron. Wetenschappers van de University of Manchester concluderen dat de ontginning grond- en oppervlaktewater vervuilt met de chemicaliën. Aan de universiteit van Cornell is vastgesteld dat de techniek “minstens evenveel en wellicht meer CO2 uitstoot dan steenkoolcentrales.”

In Gasland toont documentairemaker Josh Fox hoe inwoners in Pennsylvania, waar de meeste boorputten zijn, hun sterk vervuild kraantjeswater in brand kunnen steken, ziek raken door de vervuiling en hoe methaangas uit de douchekop ontsnapt. Zes staten meldden al meer dan 100.000 incidenten van sterk vervuild grond- en oppervlaktewater.

Inwoners van de Zuid-Franse regio Languedoc-Roussillon, waar drie grote spelers licenties voor boringen kregen, zijn zodanig geschrokken dat ze massaal woedende protestacties houden. Met voorlopig succes. De licenties zijn opgeheven en er geldt een moratorium tot midden juni.

Na die tegenslagen heeft de lobbymachine in Europa een tandje bij gestoken. De laatste maanden waren er verschillende ontmoetingen tussen vertegenwoordigers van de industrie, regeringsafgevaardigden en topfiguren binnen de EU. De EU-correspondent van de Britse krant The Guardian bevestigt dat er een lobbycampagne aan de gang is.

Belangrijkste wapen in dat charmeoffensief is een rapport dat schaliegas als een mirakeloplossing voor een pak problemen voorstelt. Tegen 2050, zo staat in het rapport, kan de EU met schaliegas niet alleen meer energieonafhankelijk worden maar ook moeiteloos de doelstelling halen om de CO2-uitstoot met 80 à 100 procent te reduceren. En dat zou 900 miljoen euro goedkoper zijn dan kiezen voor groene alternatieven. “Dat klinkt politici natuurlijk als muziek in de oren”, zegt Sam van den Plas van WWF Europe.

Hertekening

Bij de European Climate Foundation kunnen ze er echter niet mee lachen. De organisatie is de auteur van het originele rapport over hernieuwbare energie tegen 2050 waarop EGAF zich baseerde. “Het EGAF is uitgegaan van een grootschalige commerciële ontginnen van schaliegas waardoor de gasprijzen in hun versie van de analyse enorm dalen”, zegt Dries Acke van ECF. “Ook ngo’s brengen nuances aan in onze analyses zodat het in hun kraam past. Maar dit is echt een hertekening van onze bevindingen.”

Ondertussen gaan de boringen in Polen en Groot-Brittannië door en zijn er in Nederland gepland in juni. Van den Plas: “Als de EU geen unaniem standpunt tegen de techniek inneemt, is de kans groot dat lidstaten, verleid door de zogenaamde voordelen, op de kar springen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234