Zondag 28/11/2021

NieuwsEconomie

Energieprijzen rijzen de pan uit en brengen economisch herstel in gevaar, waarschuwt IMF

null Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De toch al sterk opgelopen energieprijzen zijn dinsdag tot recordhoogte gestegen. De gasprijs brak voor het eerst door de grens van 100 euro per megawattuur, tot een piek van bijna 120 euro. EU-leiders en -ministers buigen zich deze week over de gascrisis, die in de ogen van het IMF het herstel van de wereldeconomie in gevaar brengt.

De prijs van het belangrijkste Europese gascontract, de Nederlandse TTF Gas Futures, was dinsdag eind van de middag acht keer zo hoog als een jaar geleden. Ondertussen waarschuwt de Belgische energieregulator CREG voor de stijgende energieprijzen: gezinnen met een variabel contract betalen aan de prijzen van september - die sindsdien nog zijn gestegen - al 700 euro meer op jaarbasis.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

De sterk gestegen prijzen van gas en voedsel zetten een domper op het economisch herstel, waarschuwde topvrouw Kristalina Georgieva van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) dinsdag. De voedselprijzen zijn het afgelopen jaar met 30 procent gestegen, zei Georgieva. “Samen met de gestegen energieprijzen zet dit armere gezinnen verder onder druk.”

Europese regeringsleiders bespraken dinsdagavond tijdens een informeel diner in het Sloveense Brdo pri Kranju de exorbitante gasprijzen. Woensdag buigen zowel het Europees Parlement als de 27 milieuministers van de Europese Unie zich over de gascrisis.

Concurrentievermogen

“De situatie begint hachelijk te worden”, schreef de Tsjechische premier Babiš aan zijn Europese collega’s. “Hoge prijzen bedreigen zowel het concurrentievermogen van de Europese economie als de financiële middelen van gezinnen.” De Spaanse regering pleit ervoor dat de EU-landen gezamenlijk gas gaan inkopen, meldde persbureau Reuters dinsdag, terwijl ook de regeringen van Frankrijk, Polen, Griekenland, Tsjechië en Luxemburg een scala aan maatregelen hebben geopperd.

Op nationaal niveau hebben diverse landen al stappen aangekondigd. Frankrijk besloot vorige week donderdag de gasprijzen te bevriezen en de belasting op stroom te verlagen. De Spaanse regering kwam eerder al met een ‘schokplan’ om de grote winsten van energiebedrijven af te romen. Ook het Verenigd Koninkrijk (goedkope leningen voor noodlijdende bedrijven), Griekenland (geldsteun voor gezinnen) en Italië (verlaging van de energiebelasting) kwamen met maatregelen.

In eigen land liggen maatregelen op tafel in het kader van de begrotingsbesprekingen, maar voorlopig is het onduidelijk of en welke maatregelen er komen. Pas tegen het weekend wordt er witte rook verwacht.

Tekort

De oorzaken van de torenhoge energieprijzen zijn legio. Zo zijn Aziatische bedrijven bereid dieper in de buidel te tasten voor aardgas dan hun Europese concurrenten. Het aanbod is toch al geringer door de afbouw van de gasproductie in Groningen en het groot onderhoud dat Noorwegen, Europa’s op één na grootste aardgasleverancier, de voorbije maanden aan twee gasvelden uitvoerde.

Bovendien is er een groot tekort aan aardgas uit Rusland, ’s werelds grootste aardgasleverancier. Vanuit de Amerikaanse regering en het Europees Parlement kreeg de Russische regering de afgelopen weken het verwijt de gasprijzen te manipuleren, iets wat Moskou zelf ontkent. Het Internationaal Energieagentschap sommeerde Rusland onlangs de gaskraan naar Europa verder open te draaien.

“Ik ben jaloers op Frankrijk”, zegt Eric Wildschut, financieel directeur van aluminiumsmelterij Damco Aldel uit het Nederlandse Farmsum. Toen de elektriciteitsprijs nog 160 euro per megawattuur noteerde, hield Wildschuts bedrijf al geen enkele marge meer over, laat staan nu de prijs 184 euro bedraagt en woensdag, naar verwachting, zelfs 225 euro. “Dankzij het bevriezen van de gasprijzen kunnen Franse smelters volle productie blijven draaien, terwijl wij nu dreigen te moeten stoppen met het maken van aluminium.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234