Zaterdag 26/11/2022

InterviewEnergiecrisis

Energie-expert over maatregelen Overlegcomité: ‘Wat heeft een alleenstaande moeder in een huurappartement hieraan?’

Joannes Laveyne: 'Ja, Vlaanderen stimuleert de aankoop van betere isolatie en zonnepanelen. Maar wat heeft een alleenstaande moeder in een huurappartement daaraan?’ Beeld RV
Joannes Laveyne: 'Ja, Vlaanderen stimuleert de aankoop van betere isolatie en zonnepanelen. Maar wat heeft een alleenstaande moeder in een huurappartement daaraan?’Beeld RV

Het Overlegcomité komt met een pakket maatregelen om de prijzen van energiefacturen betaalbaar te houden. Wat vindt energie-expert Joannes Laveyne (UGent) van de genomen maatregelen? ‘We moeten ons realiseren dat veel van de hefbomen bij de gewesten zitten.’

Kelly Van Droogenbroeck

Het sociaal energietarief, de btw-verlaging op energie en de accijnskortingen aan de pomp worden verlengd. Men denkt ook na om die eerste te hervormen naar inkomen. Zullen die maatregelen veel effect hebben?

Laveyne: “Ik was er eerst geen grote fan van, omdat het om algemene maatregelen ging, die voor grote gebruikers evenveel opleveren als voor kleine. Gerekend in absolute cijfers haalt de grootverbruiker er dan zelfs meer voordeel uit. Zo zijn er ook geen prikkels om minder te verbruiken.

“Maar ik vind het wel goed nieuws dat ze nu willen werken op basis van inkomensschijven. Toen ik dat een tijdje geleden aan de regering aanbeval, vertelden ze mij nog dat persoonsgebonden steun een gewestelijke bevoegdheid is. Dus ofwel heeft Vlaanderen toch al op dat vlak zijn medewerking aangeboden, ofwel hebben ze een andere weg gevonden. Ik vind het in ieder geval een positieve evolutie.”

Om de inkomsten die de overheid zo misloopt te compenseren, wil ze een overwinstbelasting voor energiebedrijven invoeren. De maatregel heeft veel voor- en tegenstanders. Het Overlegcomité lijkt het ook nog niet eens over de manier waarop die uitgevoerd moet worden. Wat vindt u?

“In tijden van crisis is dat een moreel te rechtvaardigen keuze, die alleen niet zo gemakkelijk in te voeren zal zijn. Eigenlijk moet de overheid per producent nagaan of die zijn energie al dan niet tegen lage of hoge winsten verkocht heeft.

“Bij volledig afbetaalde kerncentrales is de kans groot dat de overwinsten groot zijn. Die producenten hebben geen kapitaal meer af te lossen en moeten alleen nog hun eigen brandstof en personeel betalen. Misschien is dit ook het geval voor sommige windparken.

Alexander De Croo (premier federale regering) en Jan Jambon (Vlaams minister-president).  Beeld Photo News
Alexander De Croo (premier federale regering) en Jan Jambon (Vlaams minister-president).Beeld Photo News

“Voor gascentrales ligt het moeilijker: sommige hebben misschien op voorhand al goedkope energie aangekocht en verkopen die met grote winst. Maar andere zullen net zo verrast zijn door deze crisis als iedereen. Als je gewoon een knip in de subsidies doet, zul je die laatste bedrijven daar hard mee treffen.”

Ook een uitgestelde sluiting van Tihange 2 lag op tafel, maar daar nam het overlegcomité nog geen beslissing over.

“De levensduur van kerncentrales rekken zal niet veel helpen, omdat de energieprijs toch wordt bepaald door gascentrales. Daarnaast hangen de effecten hiervan ook erg samen met de vraag of er nog kernbrandstof aanwezig is. Je koopt dat niet in de supermarkt, hè. De levering van nieuwe brandstof duurt ongeveer anderhalf jaar. Laten we echter hopen dat de crisis tegen dan al sterk verminderd is.”

Conclusie: de maatregelen zijn niet voldoende om de energiefacturen voor iedereen betaalbaar te houden?

“Eigenlijk neemt de federale regering de minst schadelijke maatregelen die ze kan nemen binnen haar bevoegdheidspakket.

“Maar we moeten ons realiseren dat veel van de hefbomen bij de gewesten zitten. Persoonsgebonden steun, energiebesparing en taksen op energieverbruik zijn allemaal materie voor de Vlaamse regering. Jambon beweert nu wel dat hij al het mogelijke wil doen, maar stelt geen nieuw beleid voor. Of er dus echt iets van komt, moet nog blijken.

“Ja, Vlaanderen stimuleert de aankoop van betere isolatie en zonnepanelen. Maar wat heeft een alleenstaande moeder in een huurappartement daaraan? Het zijn die sociaal zwakkeren die deze winter het hardst getroffen zullen worden.

“De federale overheid kan de opbrengsten van een crisisbelasting nooit alleen naar hen doen vloeien, daarvoor heeft ze de gewesten nodig. Dat de Vlaamse regering terughoudend is om op alle niveaus samen te werken, is dus echt hallucinant.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234