Dinsdag 24/11/2020

En toen was daar Tan

'Ik ben niet zo'n rijke man die gewoon met geld komt gooien.' Maar wat voor iemand is Vincent Tan (63) dan wel? Is hij enkel knettergek of is dit de terugkeer van de Aziatische gokmaffia in het Belgische voetbal?

Donderdagavond, iets na achten. In het Guldensporenstadion warmen de spelers van KV Kortrijk en Anderlecht zich op voor een wedstrijd die er niet meer toe zal doen. Vincent Tan heeft een knalrood shirt aangetrokken en is in tribune 2 het ruigere deel van het Kortrijkse supporterslegioen gaan begroeten. Dit is de plek zonder zitplaatsen, van waaruit later op de avond met bier en bommetjes zal worden gegooid naar Silvio Proto.

Het mag dan allemaal erg snel zijn gegaan en 5 miljoen euro mag op zijn minst het dubbele zijn van het hoogste bod van een paar lokale zakenlui: de KVK-supporters sluiten de nieuwe eigenaar meteen in hun harten. De Maleisische multimiljardair, volgens Forbes goed voor een persoonlijk vermogen van 1,3 miljard dollar, wordt bejubeld met olé-olé's en selfies. Het valt niemand op hoe keeperstrainer Patrick Deman aan het eind van de opwarming richting dug-out sjokt, de nieuwe eigenaar daar ziet staan tussen de fans en een diepe zucht laat ontsnappen.

De laatste keer dat Patrick Deman met de glimlach van een Aziatische clubeigenaar te maken kreeg, was dat Zheyun Ye, een jaar of tien geleden. Aan het eind van een te verliezen maar helaas toch gewonnen match van SK Lierse legde Ye in het spelershome een hand op het hoofd van Demans zoontje en zei hij dat het toch wel jammer zou zijn als zo'n lief joch iets zou overkomen.

Het was de tijd van de pistolen in spelershomes, waanzinnige 5-0's en de diepste crisis die het Belgische voetbal ooit doormaakte.

Goed bestuur

Parkhotel, centrum Kortrijk, twee uur voor de wedstrijd.

"Ik ben er zeker van", zegt voorzitter Joseph Allijns, glimmend, "dat de fans van KVK hun hart zullen openen voor Tan Sri Vincent en met ons geloven in zijn goede bedoelingen."

Dit heet respect op zijn Zuid-West-Vlaams, de naam uitspreken zoals het hoort. Benadrukken, ook even, dat als zo'n steenrijke Maleisiër hier in België een voetbalclub komt kopen, hij dat doet met goede bedoelingen. Geen andere.

Vincent Tan (63), omringd door niets dan zielsgelukkig ogende clubbestuurders, laat zich tijdens het persmoment kennen als iemand die geen vervelende onderwerpen uit de weg gaat. "Deze club is goed bestuurd, is ook winstgevend, wat veeleer uitzonderlijk is in de voetbalwereld", zegt hij. "Ik geloof dat deze ploeg een goede toekomst heeft en nog succesvoller kan worden. We kunnen een verhoging van het budget overwegen en we bekijken de mogelijkheid om te investeren in een nieuw stadion, maar eerst moeten we samenzitten met het stadsbestuur en potentiële investeerders."

Dat is waar iedereen in Kortrijk, burgemeester Vincent Van Quickenborne op kop, al jaren van droomt. Een nieuw stadion, een Ghelamco Arena, graag.

Vincent Tan: "Ik zocht een Europese club. Eerst in Portugal, maar dat was niet zo interessant. België heeft goede voetballers, staat mee boven aan de FIFA-ranking, en België heeft de juiste afmetingen. Elf miljoen inwoners, zo liet ik mij vertellen."

Elf miljoen, geeft hij nog mee, dat is beduidend meer dan de 3,8 miljoen inwoners van Bosnië, waar hij FK Sarajevo kocht. Zo bezit Vincent Tan nu drieënhalve club, want hij is ook eigenaar van Cardiff City in Wales en is aandeelhouder bij Los Angeles Football Club. Terwijl hij, geeft hij ongevraagd toe, goed vijf jaar geleden niets van voetbal kende. "Een vriend van me stelde me voor om eens te gaan kijken in Cardiff. Om mee te investeren in het project dat men daar had. Maar ik heb lessen getrokken uit wat er in Cardiff allemaal is gebeurd."

Ook in Cardiff hebben ze lessen getrokken.

Phillip Nifield is de woordvoerder van de Cardiff City Supporters' Trust, en hij blijft erbij dat 17 april 2013 de allergelukkigste dag van zijn leven was, en ook van het gros van de 350.000 overige inwoners van zijn stad. "Maar misschien", bedenkt hij zich nu, "had de stadionomroeper die avond iets moeten zeggen, iets als dank-u-dank-u, mijnheer Tan."

Op YouTube vind je de beelden terug. Duizenden Cardiff-fans die aan het eind van een treffen met Charlton Athletic het veld bestormen, allemaal in het blauw. Cardiff City heeft in 1927 de FA Cup gewonnen, en daarna helemaal niks meer. Nu, deze avond, was Cardiff kampioen geworden in The Championship, de Britse tweede divisie, en zou het overgaan naar de grote Premier League. Eén man zat een beetje eenzaam in de tribune, met een knalrood shirt. Hij zag hoe de blauwe menigte de naam bleef scanderen van Malky Mackay, de van schouder tot schouder gaande coach. Naast Tan zat een oud dametje, 87 jaar oud. Het was zijn vanuit Maleisië overgevlogen moeder, aan wie hij graag had laten zien hoe dankbaar al deze mensen hem waren. Ook moeder Tan kende weinig van voetbal, maar wist wel hoeveel geld haar zoon in de club had gepompt: 100 miljoen pond, op dat moment. Zo'n 140 miljoen euro. In zijn bedrijven is het de gewoonte dat elk van de 16.000 werknemers minstens een keer per dag een buiging voor hem maakt.

Phillip Nifield: "Hij was niet blij, nee. Hij vond dat hij ook wel een klein applausje had mogen krijgen. Maar hoe gaat dat? Je hebt 51 jaar op dit moment gewacht, Malky Mackay had keihard gewerkt om een kampioenenelftal te kneden."

Tussen Mackay en Tan kwam het nooit meer goed.

Degradatie

Tan was van mening dat het wijzigen van de clubkleuren, van blauw naar rood, op zijn bevel, de bepalende factor was geweest voor het succes. Cardiff City speelde sinds 1899 in het blauw, vandaar ook de bijnaam The Bluebirds. Voor Tan had de titel zijn gelijk bewezen: rood heeft een imponerend effect op de tegenstrever. Hij vond ook dat je in het jaar van het paard beter spelers kon aantrekken met het getal 8 in hun geboortedatum. Tijdens een vergadering over de kern waarmee Cardiff zijn eerste seizoen in de Premier League in moest, plaatste hij vraagtekens bij het rendement van David Marshall. Die speelde al sinds 2009 bij de club, maar had blijkens de statistieken nog geen enkel doelpunt gemaakt. "Dat heeft een reden", had Mackay geantwoord. "Hij is de keeper."

Maar het vlotte niet zo, dat eerste seizoen in de Premier League. 4-0 om de oren, 2-5. Cardiff City geraakte maar niet weg van de laatste plek.

Tan greep in. Hij ontsloeg sportief directeur Iain Moody en verving die door de 23-jarige Alisher Apsalyamov uit Kazachstan, een vriend van zijn zoon U-Jiun, die op diens voorspraak een baantje had gekregen als schilder bij de onderhoudsdienst van Cardiff City. Het was een kwestie van weken of ook Mackay werd door Tan de deur gewezen. De nieuwe coach werd ex-Manchester-legende Ole Gunnar Solskjaer. Zijn eerste versterking, de Noorse middenvelder Magnus Wolff Eikrem, mocht direct 2 miljoen pond kosten. Hij was dan ook geboren op 8 augustus 1990. Twee achten in de geboortedatum, dat had normaal nooit mis kunnen gaan.

Phillip Nifield: "Na één enkel jaartje in de Premier League zijn we gedegradeerd, als laatste van de tabel. Tan heeft het stadion uitgebreid en net toen we wisten dat we zouden degraderen was de nieuwe hoofdtribune klaar. Ze staat nu leeg, behalve als in ons stadion wedstrijden van het Welshe nationaal elftal worden gespeeld. Dit seizoen eindigden we twaalfde in The Championship en intussen is besloten dat de tribune volgend seizoen wordt gesloten. We kwamen dit seizoen niet boven 4.500 verkochte tickets uit, tegenover gemiddeld 27.000 vorig seizoen."

Eén troost: na maandenlang protest bond Tan in en mocht Cardiff opnieuw in het blauw voetballen.

Phillip Nifield: "Hij is op zijn beslissing teruggekomen, zei hij ons, op advies van zijn moeder. We spelen nu opnieuw in het blauw, en dat is fijn, maar zijn belofte om zijn financiële inbreng om te zetten in aandelen is hij niet nagekomen. We hebben nu een schuld van 150 miljoen pond (210 miljoen euro, DDC). Als mijnheer Tan morgen besluit dat hij Cardiff City niet meer interessant vindt, zitten we dik in de problemen."

De juiste kleur

Na het ontslag van Malky Mackay en Iain Moody huurde zijn rechterhand Ken Choo een detectivebureau in dat al hun telefoonverkeer over een periode van twee jaar onderzocht. Hij lekte een hele reeks onderlinge sms'jes naar de Britse tabloids, met een aantal racistische tot ronduit homofobe berichtjes die Mackay en Moody naar elkaar stuurden. In het Kortrijkse hotel is de miljardair niet te beroerd om terug te blikken op zijn doortocht bij Cardiff.

Vincent Tan: "Als iemand mij bedriegt, als iemand corrupt is, dan vliegt hij eruit. Onmiddellijk! En dan gaan we hem ook voor de rechtbank slepen. In Cardiff is toen 12 miljoen pond betaald voor een voetballer uit Kopenhagen van nog geen twintig jaar die achttien keer had gescoord in de Deense competitie. Met alle respect, maar die speler is twee tot drie keer boven zijn werkelijke waarde gekocht."

Tan doelt op de Deense aanvaller Andreas Evald Cornelius, door velen in 2013 gezien als een toekomstige topspits. Hij heeft voor Cardiff City exact acht wedstrijden gespeeld en geen enkele keer gescoord vanwege een enkelblessure die van de clubleiding nooit de tijd kreeg om te genezen.

Dat is pech, betoogden Mackay en Moody. Pech hoort bij voetbal. Niks van, zei Tan. Vincent Tan: "Dat noem ik domme beslissingen, zoals er in Cardiff wel meer zijn genomen. Hier in Kortrijk is het anders. Ik ben dan ook van plan om de huidige raad van bestuur te laten zitten. Er komen enkel twee of drie mensen van mijn staf bij."

Cornelius bleek ook nog eens te zijn geboren op 16 maart 1993. Nergens een 8.

Intussen blijft Tan er wel bij: "Rood is een goede kleur, en Kortrijk speelt al in het rood. De fans hebben dus niks te vrezen."

Ken Choo zit naast hem instemmend te grinniken. Hij heeft als manager van Cardiff alles achter zich gelaten en gaat nu dezelfde functie vervullen bij KV Kortrijk.

Eenarmige bandiet

Je hoeft geen Patrick Deman te zijn om op zijn minst het gevoel te hebben dat er iets niet helemaal klopt. Europarlementslid Ivo Belet (CD&V) ging graven in het verleden van Vincent Tan. Met zijn Berjaya Group introduceerde hij in 1980 via een franchiseovereenkomst McDonald's in Maleisië. Tan maakte daarna fortuin met vastgoed, toeristische resorts, golfterreinen en Sports Toto, de in 1985 geprivatiseerde staatsloterij.

Ivo Belet: "Maleisië is een islamitisch land en in principe is gokken daar verboden. Toch lees ik in de Maleisische pers dat de Berjaya Group in het hele land casino's uitbaat met jackpotmachines, de zogenaamde eenarmige bandieten. Ik lees ook dat de vraag wordt gesteld waarom de politie wel casino's opdoekt van rivaliserende groepen, maar die van Tan ongemoeid laat."

Tan nam enkele jaren geleden ontslag bij de Berjaya Group, maar zijn zoon Robin nam over en hijzelf blijft met 23,74 procent de voornaamste aandeelhouder. Het is natuurlijk niet omdat je geld verdient met gokken dat je tot de gokmaffia behoort. Vervelend is enkel dat Maleisië, juist doordat gokken er op papier illegaal is, het land bij uitstek is waar de voetbalcompetitie niks meer voorstelt, omdat matchfixers overal de touwtjes in handen hebben en niemand de sport nog ernstig neemt. Net zomin als de politie.

Ivo Belet attendeert ons op een artikel in de Malaysia Mail waarin een kenner van de lokale misdaadwereld in juni 2010 verklaart: "Spreek met om het even welke Chinese onderwereldfiguur. Ga Chinees eten in Jalan Imbi in Sakura of een van die plekken en spreek met Chinese onderwereldfiguren. Zij zullen je kunnen vertellen hoe de oplichting in z'n werk gaat en waarom Vincent Tan immuun is en anderen niet."

Manipulatie

In het voorjaar van 2010 trachtte Tan in eigen land via zijn bedrijf Ascot Sports een licentie te verkrijgen voor het organiseren van sportweddenschappen. Volgens een bericht in de Malaysian Insider zouden sportweddenschappen op buitenlandse competities in Maleisië een omzet vertegenwoordigen van zo'n 5 miljard euro. In een interview met New Sunday Times zegt Tan: "Waarom zijn politici hier toch tegen?"

Juist dan, voorjaar 2010, koopt Tan zich in bij Cardiff. Juist dan barst in Duitsland het gokschandaal los rond de topcrimineel Bee Wah Lim, een Maleisiër. Hij verdiende miljoenen met het manipuleren van voetbalwedstrijden in de Duitse competitie. Op het WK in Duitsland in 2006 kocht hij zelfs enkele spelers van Ghana om. Een van zijn stromannen trachtte op 20 juli 2009 ook een Europese voorrondewedstrijd te fiksen tussen het Bosnische FK Sarajevo en het Slowaakse MFK Kosice. In Azië was ingezet op ruime winst voor het op papier zwakkere Sarajevo. Normaal had dat moeten lukken, zo leerden telefoontaps van de Duitse politie. Bee Wah Lim had via een stroman de kok van het hotel van MFK Kosice betaald om spierverslappende middelen door het voedsel van de spelers te mengen. Wat er precies is misgegaan, is niet duidelijk, maar MFK Kosice verloor met 0-2. Een aantoonbaar verband is er niet, maar even later kocht Vincent Tan FK Sarajevo.

Ivo Belet: "Ik zeg niet dat Tan de gokmaffia vertegenwoordigt, ik zeg enkel dat het niet meer dan normaal is dat wij, na wat we allemaal hebben meegemaakt met gokchinees Zheyun Ye, dubbel op onze hoede zijn. Als de zaak-Ye ons één ding heeft geleerd, dan is het dat er in Singapore en Kuala Lumpur wél wordt gegokt - en veel wordt gegokt - op het resultaat van een affiche als Kortrijk-Lierse, of op een winst met meer dan twee of drie doelpunten. Nee, je kunt niet verhinderen dat een buitenlandse onderneming een West-Vlaamse naamloze vennootschap overneemt, maar we kunnen wel van de voetbalbond en de Pro League eisen dat die erover waken dat bepaalde regels worden gerespecteerd."

Vincent Tan vindt het niet prettig als hem vragen worden gesteld over sportweddenschappen.

"Ik heb gehoord over een parlementslid dat bepaalde verklaringen heeft afgelegd. Hij zou beter zijn feiten eens checken. Wij hebben geen licentie meer aangevraagd en doen niet aan internetgokken."

Zijn blik zegt: laat ons het over voetbal hebben. "Politici horen trouwens leiding te geven, niet om het even wat te verkondigen."

Of er nog vragen zijn, nee?

"Laten we dan nu naar het voetbal gaan kijken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234