Zaterdag 18/09/2021

En toen was Bianca Hanskens plots geen Belg meer

- In 2012 kreeg Hanskens, dochter van een Belgische vader en Colombiaanse moeder, absurd genoeg te horen dat ze al sinds 2003 haar Belgische nationaliteit kwijt is.
- Een ernstige administratieve fout, zeggen specialisten.
- Omdat reparatie uitblijft, dagvaardt Hanskens de staat.

Welke rechtszekerheid kan een Belgische burger van zijn overheid verwachten, en wanneer is er sprake van administratieve willekeur? Aan Bianca Hanskens (31) hoeven we het niet te vragen. Hanskens, de dochter van een Belgische vader en een Colombiaanse moeder die op het moment van Bianca's geboorte de Belgische nationaliteit had, is niet langer Belgische.

Of beter: op 18 april vorig jaar kreeg Hanskens een brief van de Belgische ambassade in haar woonplaats Bogotá, Colombia. Daarin werd ze ingelicht dat ze al sinds 6 januari 2003 de Belgische nationaliteit niet meer bezat. Nochtans: al die tijd beschikte Hanskens over een Belgisch paspoort, in 2006 nog werd haar (ook van zijn nationaliteit beroofde) zoontje als Belg ingeschreven, in 2010 kreeg ze een nieuwe Belgische identiteitskaart, en ook volgens haar SIS-kaart was de jonge vrouw goed en wel burger van dit koninkrijk.

Neen, zeggen Justitie en Buitenlandse Zaken. In hun visie nam Hanskens destijds 'vrijwillig' afstand van haar Belgische staatsburgerschap. Dat ze dat zelf niet wist, net zo min als de Belgische autoriteiten in het decennium daarop, doet volgens de dienst Nationaliteit op de FOD Justitie niet ter zake. Vandaag voeren Bianca Hanskens en haar in Antwerpen woonachtige familie een verbeten strijd om haar burgerschap terug te krijgen.

Hanskens trok op haar 21ste naar het land van haar moeder. Dat deed ze in het kader van een universitaire uitwisseling. In 2004 liep ze stage op de Belgische ambassade, daarna werd ze er zelfs voltijds aangenomen als verantwoordelijke ontwikkelingssamenwerking.

In welke valkuil is Hanskens zo te zien getrapt? En zijn, als de Belgische staat zo te werk gaat, misschien talloze andere landgenoten getrapt zonder het te beseffen?

Twee paspoorten

Met het oog op haar verblijf in het Andesland stapte Bianca Hanskens destijds naar de Colombiaanse ambassade in Brussel. Daar kreeg ze te horen dat ze als dochter van een Colombiaanse geen verblijfsvisum hoefde aan te vragen en dat inschrijving op het consulaat volstond om een Colombiaans paspoort te verkrijgen. België erkende toen officieel dan wel nog geen dubbele nationaliteit, in werkelijkheid bestond er een gedoogbeleid en hadden tienduizenden landgenoten twee paspoorten.

Hanskens zou haar nationaliteit erbij ingeschoten hebben krachtens artikel 22, lid 1 van het Wetboek Belgische nationaliteit. Volgens die (op 9 juni 2007 geschrapte) beschikking geldt inschrijving op het consulaat als vrijwillige aanneming van de, in dit geval, Colombiaanse nationaliteit. Het afzien van het Belgische staatsburgerschap zou daar "automatisch" uit voortvloeien.

Vreemd genoeg kreeg Hanskens pas vijf maanden na de boze mare afspraak op de ambassade waar ze enkele jaren eerder nog gewerkt had. Buitenlandse Zaken in Brussel noch de ambassade in Colombia wist wat ze met het dossier-Hanskens aan moest. Ten slotte kreeg de vrouw te horen dat ze een procedure tot heraanvraag van de nationaliteit kon volgen.

De tijd drong, want volgens de informatie die de autoriteiten haar verstrekten werd op 1 januari dit jaar een wet van kracht waardoor heraanvraag vanuit het buitenland niet langer mogelijk was. Hanskens diende haar dossier dan ook op 5 oktober 2012 in, keurig op tijd.

Geen aantoonbare band

Maar toen liep het weer fout. Op 14 december had Hanskens nog altijd niets vernomen in verband met de door haar af te leggen verklaring van nationaliteit. In Brussel wachtte Buitenlandse Zaken op een mail uit Bogotá, Bogotá zei dat het wachtte op nieuws uit Brussel. Op de valreep kreeg Hanskens alsnog een uitnodiging om haar nationaliteit opnieuw te verklaren. Helaas, op 8 april 2013 kreeg ze het nieuws dat haar aanvraag werd verworpen. "Geen aantoonbare band met België", zo heette het. De procureur des Konings bracht zelfs aan het licht dat de nieuwe wet niet op 1 januari 2013 maar op 14 december 2012 van kracht geworden was.

Alleen, zo blijkt nu, die hele procedure had Bianca Hanskens niet eens moeten doorlopen. Alle adviezen die ze inwon, bij Vreemdelingenzaken, bij het Centrum voor Gelijke Kansen en bij gespecialiseerde juristen wezen uit dat Hanskens via haar moeder Colombiaanse was van bij haar geboorte, en dus niet op zeker ogenblik vrijwillig haar Belgische nationaliteit voor de Colombiaanse heeft verruild. In het parlement stelde Kamerlid Carina Van Cauter (Open Vld) er een vraag over aan minister van Justitie Annemie Turtelboom. "Ik ben op de hoogte van dit dossier en heb de beleidscel van de FOD Justitie gevraagd om daarover advies te verstrekken in nauw overleg met de FOD Buitenlandse Zaken, omdat daar een stuk van de knoop zit", zo antwoordde de minister.

Aan De Morgenzeiden diverse diplomatieke bronnen dat België vermoedelijk "een serieuze administratieve fout" heeft begaan. Voor de in vreemdelingenrecht gespecialiseerde advocate Kati Verstrepen dringt de tijd. "We willen niet dat de administratie dit dossier op de lange baan schuift. Dit duurt al lang genoeg. We zullen de staat dus dagvaarden. In afwachting dat de rechtbank de zaak behandelt, kan de Dienst Nationaliteit nog altijd de vergissing rechtzetten en belet niets de minister te zeggen dat ze dit zal regelen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234