Woensdag 28/07/2021

En toen ontdekte gent de opera

In Parijs en Amsterdam hadden zich al gelijkaardige taferelen afgespeeld. Gent had dus kunnen weten wat het, behalve een bewolkte zaterdag, boven het hoofd hing. Van de operahal tot bijna aan de kerstboommarchands op de Kouter stond zaterdag een lange rij aan te schuiven voor de stockverkoop kostuums van de Vlaamse Opera. Tegen het sluitingsuur waren 1.500 bezoekers geteld.

Gent

Van onze medewerkster

Liv Laveyne

De tweede verkoopdag, die normaliter gisteren zou plaatsvinden, werd afgeblazen. "Uitverkocht", luidde het, want bij deze vroege solden was met eenzelfde koopagressie de kledij in een mum van tijd de deur uit. De Gentse Bastille geplunderd door toneelverenigingen, carnavalgangers en een busje met dertig Limburgse ballerina's. De term publieksverruiming kreeg een nieuw elan: zelden trok de opera zoveel verschillende bevolkingslagen aan. Niet verwonderlijk want de prijzen werden bewust 'democratisch' gehouden: geen veiling, wel een verkoop waarbij de meeste kostuums varieerden tussen 10 en 100 euro. Bovendien gold de beperking van maximum drie stuks boven 25 euro per persoon om grootkopers te vermijden.

De opera: een elitaire bedoening? Niet echt, vindt Bill. Hij vouwt zijn been in een balletpose om de schoenen, die in het plasticzakje bij een ridderkostuum van Parsifal zitten, te passen. Bill leeft van OCMW-steun en is verheugd over de koopjes. "Zeg nu zelf, waar vind je nog een origineel handgemaakt pak voor 40 euro?"

Marc Clémeur, intendant van de Vlaamse Opera, beaamt: "Deze stockverkoop is louter het gevolg van plaatsgebrek, het is ons niet om het geld te doen. In het theater spreek je over een 'grote' productie als er tien acteurs op scène staan; één opera telt gemiddeld tweehonderd outfits. Je kunt je dus wel inbeelden over welk een volume we spreken na meer dan een decennium Vlaamse Opera."

Uit 300 meter rekken diende kostuumcoördinatrice Fréderique Dauwe 3.000 onderdelen te selecteren. Dauwe, veertien jaar werkzaam bij de opera, weet letterlijk van wanten. Wanneer we haar enkele dagen voor de stockverkoop bezoeken in een hangar in Destelbergen, treffen we haar ingeduffeld met wollen handschoenen. In het gebouw, dat dienst doet als decoratelier en kostuummagazijn, is het berekoud. "Deze ruimte biedt niet meteen de meest ideale bewaarcondities", geeft ze toe. "De bovenverdieping valt best mee, maar bij vrieskou hebben we op de betonvloeren van de benedenverdieping veel last van condens."

Dergelijke praktijken zijn een doorn in het oog van elke rechtgeaarde conservator. De opera is dan ook op zoek naar een betere oplossing. "Ik heb mijn ogen uitgekeken toen ik het magazijn van de opera van Hannover bezocht: dat is het summum qua conservering, met aangepaste acclimatisering en vochtregelaars."

Meest trots is Fréderique op haar werk voor Les Liasons Dangereuses. "Daar zitten prachtige modellen tussen in brokaat en zijde. Natuurlijk neem je met een beetje pijn in het hart afscheid van bepaalde stukken. Het zijn echter geen museumobjecten en ik ben blij dat ze een nieuw leven tegemoetgaan. De etiketjes laten we er instaan bij de stockverkoop. Het is altijd leuk om weten wiens kostuum je draagt. In elk kostuum is een etiket genaaid met daarop de naam van de opera, het personage, de persoon die het kostuum draagt en in de hoeveelste akte. Per voorstelling houden we ook boeken bij met foto's waarin alle accessoires en changementen staan. Anders kun je een dergelijke grootschalige productie niet bolwerken, zeker als die jaren later hernomen wordt of verhuurd wordt aan een buitenlandse opera.

"Ergens moet nog een verrassing zitten: een outfit uit de opera Othello gedragen door José Van Dam. Toen was dat een rijzende ster, inmiddels is die onbetaalbaar geworden. Ik heb gezocht naar het etiket maar intussen werd het kostuum ook aan het buitenland uitgeleend. Wie dus onder een etiket een ouder label met de naam Van Dam tegenkomt, mag zich een geluksvogel noemen."

Dat is niet het enige pronkstuk: een baljurk uit de barokopera Infidelta de Luca gaat voor 90 euro over de toonbank. De ontwerpster Squarciapino kreeg in 1990 een Oscar voor de film Cyrano de Bergerac. Ook in de tot showroom getransformeerde Lullyzaal waan je je tijdens de stockverkoop in andere tijden: mannen trekken ijzeren helmen over hun kale hoofden, jonge dochters helpen moeders korsetten rijgen. Iris, leerkracht geschiedenis in spe, komt hier studiemateriaal verzamelen. Joos is collectioneur van livreien en kocht onlangs nog een livrei van de sjah van Iran. Zijn hobby werd zijn passie: in de traphal van zijn huis exposeert hij de livreien op poppen.

Voor de toneelgezelschappen is de Vlaamse Opera een late Sinterklaas. "We zijn een armzalig vzw'tje", luidt het commentaar van het Brusselse toneelcollectief Eternica. Ze doen aan interactief improtheater: "Een beetje zoals de bekende 'murderweekends' maar dan gesitueerd in de magische Middeleeuwen van Tolkien of cyberspace."

Tine speelt bij het kindertheater Kip van Troje en doet die naam alle eer aan met de aankoop van een pluimerige hoed die op de paardenrennen van Ascot niet zou misstaan. Ze schudt enthousiast met het hoofd: "Dit ding is voor mij gemaakt, het valt niet eens af." Manlief grinnikt om haar hyperkinetisme: "Dat is als ze niet eerst het hoofd erbij verliest."

Intendant Clémeur passeert glunderend: "Het is een succes, er komen zelfs mensen vragen of we morgen geen nieuwe lading kostuums kunnen bezorgen." Heeft hij zelf al iets gekocht? Hij lacht: "Mensen willen altijd datgene wat ze niet hebben. Wie de ganse dag op kantoor zit, zal 's avonds misschien de drang voelen om zich in zo'n kostuum te wurmen. Ik zit er dag in dag uit tussen, een verkleedpartij na mijn werkuren is vaak het laatste waaraan ik behoefte heb."

'Waar vind je nog een handgemaakt pak voor 40 euro?'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234