Woensdag 11/12/2019

Federale formatie

En toen maakten de groenen de federale comeback

Meyrem Almaci werd zaterdag op het ledencongres in Tour & Taxis in Brussel herverkozen als voorzitter van Groen, samen met haar running mate Dany Neudt. Beeld Wouter Van Vooren

Door Groen en Ecolo opnieuw te betrekken bij de formatie, dekt N-VA zich in voor een mislukking van de paars-gele onderhandelingen. Al zouden de groenen ook nog van pas kunnen komen als de boel straks helemaal blokkeert.

Coup de théâtre in de Wetstraat. De preformateurs Geert Bourgeois (N-VA) en Rudy Demotte (PS) hebben Groen en Ecolo opnieuw uitgenodigd aan de onderhandelingstafel van de nieuwe federale regering. In groene kringen wordt bevestigd dat de toponderhandelaars van Groen en Ecolo vorige week, elk afzonderlijk, bij hen zijn langs geweest. Over de inhoud van die gesprekken blijft iedereen discreet.

Groen werd begin september naar de exit geduwd nadat de Franstalige zusterpartij Ecolo weigerde om met N-VA in gesprek te gaan. Aangezien Groen zijn lot had vastgeklikt aan dat van Ecolo, had de partij volgens N-VA-voorzitter Bart De Wever geen plaats meer aan de onderhandelingstafel. Informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR) stelden vast dat de groenen zichzelf buitenspel hadden gezet. N-VA, CD&V, Open Vld, MR, PS en sp.a gingen alleen verder.

Binnen Groen ontkennen ze dat er nu sprake is van een comeback. Het gesprek met Bourgeois en Demotte stelde weinig voor, klinkt het. De preformateurs moeten in de eerste plaats doen wat ze beloofd hebben: een paars-gele coalitie op de been proberen te brengen. In die coalitie zijn de groenen mathematisch overbodig. Ze weigeren dan ook mee te spelen in wat ze “een politiek schimmenspel” noemen.

Nieuwe opportuniteiten

Dat PS-voorzitter Paul Magnette de groenen mee aan tafel wil, is logisch. Op dit moment onderhandelen de socialisten enkel met de partijen van de Zweedse coalitie. Als de groenen erbij komen, zal de linkse stem aan die tafel zwaarder doorwegen. Bovendien: als Magnette straks een samenwerking tussen PS en N-VA aan de achterban moet verkopen, dan kan hij op zijn minst zeggen dat hij alles gedaan heeft om dat scenario te vermijden en eerst een paars-groene coalitie op de been te brengen.

Voor N-VA is de keuze minder logisch. De Vlaams-nationalisten waren degenen die de groenen bijna anderhalve maand geleden naar de exit duwden. Met Geert Bourgeois zitten ze nu zelf in de cockpit van de onderhandelingen. Waarom plots terugkomen op die beslissing? Het antwoord is tweeledig. In de eerste plaats wil N-VA zich indekken voor de verwachte mislukking van de paars-gele formatie. Daarnaast rekent ze erop dat ook de paars-groene vlieger niet zal opgaan. In dat geval komen de groenen nog van pas.

N-VA-voorzitter Bart De Wever zou op de partijraad van 12 oktober zelf hebben laten verstaan dat Geert Bourgeois en Rudy Demotte tijdens hun ronde zouden vaststellen dat een samenwerking tussen PS en N-VA onmogelijk is. Vervolgens zou PS de mogelijkheid krijgen om een paars-groene coalitie op de been te brengen. De voorzichtige inschatting van de voorzitter luidde dat de kans op succes daarbij zowat onbestaande was. Informateur Johan Vande Lanotte (sp.a) liet ook al verstaan dat paars-groen onmogelijk is.

Uitgaande van de veronderstelling dat er niet meteen nieuwe verkiezingen komen, zou de Wetstraat dan in een fase komen waarin alles geblokkeerd zit. In dat geval komen er voor N-VA nieuwe opportuniteiten, zo luidde de analyse van de N-VA-voorzitter. Wat die zijn, verduidelijkte hij niet. Maar binnen de N-VA leeft wel de stille hoop dat er in extremis toch nog iets mogelijk zou zijn op communautair vlak.

Staatshervorming

Daarbij komen de groenen in beeld, want een staatshervorming vereist de steun van een tweederdemeerderheid in het parlement, dus 100 van de 150 Kamerleden. Samen halen de paars-gele partijen maar 80 zitjes. Daarnaast heeft Ecolo er 12, Groen 9. Beide partijen zijn nodig om een staatshervorming te steunen. Tenzij bijvoorbeeld CD&V, met 12 zitjes, aan boord wordt gehesen. In dat geval volstaat de steun van Groen en CD&V, en is Ecolo niet nodig.

Hoe dan ook lijkt N-VA te pokeren en ervan uit te gaan dat Open Vld niet in een paars-groen verhaal stapt. Al is het maar omdat een paars-groene coalitie slechts een zitje op overschot heeft in de Kamer. Het volstaat dat een eigenzinnig Kamerlid zoals Vincent Van Quickenborne of Egbert Lachaert (beiden Open Vld) in opstand komt om de meerderheid te verliezen. Lachaert zei dinsdag nogmaals dat een paars-groene regering onmogelijk is, “tenzij Ecolo zijn programma ritueel verbrandt”.

En zo blijven de uren, dagen en weken wegtikken. Voor nieuwjaar hoeven we geen nieuwe regering te verwachten, voorspellen verschillende onderhandelaars. Al kunnen we dat pas op 4 november echt inschatten. Dan brengen Bourgeois en Demotte verslag uit bij de koning.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234