Maandag 05/12/2022

En toen brak de vrede uit

Een onvervalst en ongegeneerd melodrama dat zijn geloofwaardigheid dankt aan het feit dat dit vredesmirakel echt gebeurd is

Oorlogsmelodrama l Merry Christmas/Joyeux Noël HH

Jan Temmerman

De Eerste Wereldoorlog begon in de zomer van 1914. Vijf maanden later, toen Kerst- mis naderde, waren velen verbaasd dat het bloedige conflict al zo lang aansleepte. Niemand kon vermoeden dat er nog jaren van moordende vijandelijkheden en tientallen miljoenen doden zouden volgen.

Maar rond die Kerstmis van 1914 gebeurde er iets vreemds, iets buitengewoons, iets wonderbaarlijks. In plaats van naar elkaar te schieten klommen her en der soldaten uit hun loopgraven, stapten ze ongewapend door het vaak smalle no man's land op de vijand af en verbroederden ze. Er werden handen gedrukt en familiekiekjes getoond, er werden drank, sigaretten en cadeautjes geruild en er werd zelfs gevoetbald. Minder idyllisch, maar wellicht even belangrijk was dat beide partijen op dat moment ook de lijken van hun gesneuvelde kameraden uit het niemandsland konden weghalen en begraven.

Dat uitbreken van een tijdelijke vrede was zo ondenkbaar dat die fraternisation na verloop van tijd een haast mythische status kreeg, een kerstsprookje. De brieven van de soldaten en de notities in hun dagboeken lieten echter weinig twijfel over het historische waarheidsgehalte van die informele wapenstilstand. Anderzijds wilden de militaire overheden dat kerstbestand liever niet in de officiële geschiedschrijving. Voor hen ging het om een 'illegale' wapenstilstand en maakten de verbroederende soldaten zich schuldig aan hoogverraad. En dus waren zij niet van plan om zoiets ooit opnieuw te laten gebeuren.

Over dat alles gaat het in Merry Christmas/Joyeux Noël van de Franse scenarist-regisseur Christian Carion. Het werd een onvervalst en ongegeneerd (oorlogs)melodrama, dat zijn geloofwaardigheid voornamelijk dankt aan het feit dat dit vredesmirakel echt heeft plaatsgevonden. Dat is ook de reden waarom deze internationale coproductie niet als een artificiële Europudding in elkaar zakt. Op die plaats aan het front stonden de Duitse troepen echt tegenover Franse en Schotse soldaten. Die respectieve personages worden door Duitse, Franse en Britse acteurs vertolkt die - gelukkig - hun eigen taal spreken.

In het begin van de film wordt er wat tijd en ruimte vrijgemaakt om de persoonlijke achtergrond, afkomst en familiebanden van enkele van de latere protagonisten te schetsen. Zo wordt aandacht besteed aan het feit dat een Duitse tenor onder de wapens wordt geroepen, waarna zijn vriendin, een Deense sopraan, haar connecties gebruikt om hem aan het front te bezoeken, wat resulteert in een geïmproviseerde kerstrecital onder de winterse sterrenhemel. Het belangrijkste deel van het verhaal situeert zich in en tussen de loopgraven van het aan flarden gebombardeerde slagveld.

Dit waargebeurde antioorlogsverhaal, met bijbehorende wensen van vrede en broederlijkheid, kreeg van regisseur Carion de ouderwetse en humane sfeer van een welmenende, traditionele kerstfilm mee. Daar is op niets mis mee, maar de cynischer ingestelde medemens heeft daar wellicht geen boodschap aan.

Regie Christian Carion Vertolking Benno Fürmann, Guillaume Canet, Diane Krüger, Daniel Brühl, Gary Lewis, Lucas Belvaux, Danny Boon, Bernard Le Coq Land Frankrijk/Duitsland/UK/België Speelduur 115 minuten

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234