Dinsdag 15/06/2021

Opinie

En toch zal Angela Merkel 'das schaffen'

null Beeld AFP
Beeld AFP

Frank Schlömer is voormalig buitenlandjournalist van deze krant.

Grote verslagenheid heerste in Berlijn na de moord op twaalf mensen die rustig shopten op een markt ter gelegenheid van het grootste jaarlijkse feest in Duitsland. Grote onzekerheid ook. Was het een aanslag? Was de dader een asielzoeker? Was het een fundamentalistische moslim? De onderzoekers en de politiek tastten nog voor een deel in het duister op het moment dat ik dit schrijff. Op een bepaald moment zei de Berlijnse politie zelfs dat ze de verkeerde man (een jonge Pakistani) had opgepakt en dat de echte dader nog op vrije voet rondloopt en vermoedelijk zelfs gewapend is.

Frank Schlömer. Beeld Bob Van Mol
Frank Schlömer.Beeld Bob Van Mol

Opvallend was ook de grote mate van sereniteit waarmee op het drama werd gereageerd. Geen gekrakeel tussen de partijen, geen politiek opbod, enkel verslagenheid en het besef van onmacht tegen lonely wolves die onverwacht overal kunnen toeslaan.

Natuurlijk was er de oproep dat de rechtsstaat met alle geoorloofde middelen zou terugslaan en werd de politie in een nog hogere graad van paraatheid gebracht, maar er volgde ook meteen de mededeling dat de kerstmarkten niet werden afgelast en zeker ook niet het grote eindejaarsfeest aan de Berlijnse Brandenburger Tor, een jaarlijks hoogtepunt.

Van één kant kwam uiteraard wel een ander geluid, met name van de lieden die zich misleidend AfD noemen, Alternative für Deutschland. Die haatpartij vond het nodig om politiek munt proberen te slaan uit het dramatische gebeuren. De xenofobe groepering is niet aan haar proefstuk toe, maar gisteren overtrof ze zichzelf.

Voorzitter Frauke Petry hield zich, voor haar doen, nog redelijk gedeisd door te stellen dat "de bondsregering medeplichtig is dat Duitsland niet meer veilig is". Haar onderling Marcus Pretzell, voorzitter van de sterke AfD-afdeling Nordrhein-Westfalen, vond het evenwel nodig om een keiharde tackle boven te halen: "Dit zijn Merkels doden." Dit soort praat van de AfD-cynici speelt gewoon in de kaart van het internationale terrorisme.

Angela Merkel zelf was te aangeslagen om op zo'n kwaadaardige onzin te reageren. Ze behield haar waardigheid en zei dat het "bijzonder weerzinwekkend zou zijn als het om een asielzoeker zou gaan". Het zou een fundamenteel misprijzen zijn voor de vele Duitsers die zich dag in dag uit inspannen om immigranten te helpen integreren. Ze kondige aan dat de dader(s) zal (zullen) worden gestraft met de hardheid die de Duitse wetgeving toelaat en riep op tot eenheid en samenhorigheid.

Onderhuids was deze boodschap ook bedoeld voor Horst Seehofer, voorzitter van Merkels Beierse zusterpartij CSU, die kritiek uitte op het asielbeleid. Toch viel het op dat hij vroeger al in forsere bewoordingen tegen Merkel te keer was gegaan dan nu. Seehofer beschouwt zich nu eenmaal als een concurrent binnen de christen-democratie van Merkel en kan er moeilijk mee leven dat Beieren na WOII nog nooit de bondskanselier heeft mogen leveren, hoewel het de rijkste Duitse deelstaat is.

Duitsland en Berlijn zijn door die barbaarse daad in hun hart zelf geraakt, maar Merkel toonde door haar verdriet heen haar grootheid en zinspeelde op geen enkel moment dat het asielbeleid - hààr asielbeleid - door die gebeurtenis nu maar eens zal worden herzien.

Zij blijft er bij dat niemand "ons land zal kunnen afnemen, ook niet met brutaal geweld" en dat Duitsland een land zal zijn waar iedereen die er aan komt zich thuis zal voelen en kansen krijgt. Ze heeft het vandaag natuurlijk niet expliciet herhaald, maar ik ben er persoonlijk van overtuigd dat de grote dame van de Duitse politiek op termijn gelijk zal krijgen met haar "Wir schaffen das". Daar zullen ook kerstmarktmoorden niets aan veranderen.

Duitsland heeft in het verleden al bewezen dat het een immigrantenland is dat ook massale instromen van vluchtelingen kan verwerken. De Franse hugenoten vonden in de 17de eeuw een veilig heenkomen in het land dat toen nog niet Duitsland heette en vooral dan in de hoofdstad van Pruisen, Berlijn.

Na WOII werden miljoenen Duitsers uit Midden-Europa verdreven en geïntegreerd. Ze waren aanvankelijk niet echt graag gezien door de "autochtone Duitsers", maar het integratieproces verliep toch niet al te moeilijk.

Vier decennia later heeft Duitsland honderdduizenden vluchtelingen uit de communistische regimes van Ulbricht en Honecker opgevangen en ook zij zijn deel geworden van hun nieuwe samenleving. Natuurlijk speelt bij het integratieproces in de beide laatste gevallen het feit een belangrijke rol dat zij de taal van de 'Wessis' machtig waren.

Niemand minder dan Angela Merkel zelf komt uit een ander land, wat de DDR toch feitelijk was. Het is niet omdat niemand dat destijds graag hoorde dat er niet de facto een andere Duitse staat bestond. Daar is Merkel vandaan, al is ze zelf niet uit de DDR weggevlucht.

Als één zaak in Berlijn bewezen werd, is het dat ook Duitsland kwetsbaar is. Duitsland is per definitie dominant in Europa, door zijn omvang (82 miljoen inwoners) en zijn economisch zwaargewicht. Mààr, Duitsland is niet meer de boeman van weleer en niemand hoeft nog bang te zijn van het land. Duitsland is een sterke democratie, die stevig ingebed is in de Europese Unie.

Voor sommigen is Duitsland echter wel nog steeds een boeman: voor de blinde haatpredikanten, voor de misdadigers van het internationale terrorisme. Maar voor hen is èlk land in Europa een boeman.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234