Maandag 09/12/2019

En toch heerst er crisis

Voor de allereerste keer is prins Laurent het enige lid van het hof dat zonder dwang kan glimlachen naar de camera's. Vader Albert is niet langer on speaking terms met zoon Filip, de VLD wil van het hof af en er is weer hommeles op til omtrent Argenteuil. Crisis in Laken, en dan is een prinselijk huwelijk altijd fijn. 'Maar deze deze keer zal dat niet volstaan', kregen Douglas De Coninck en Anne de Graaf te horen.

Een van de merkwaardige huisregels aan het Belgische hof stelt dat wie als koningszoon niet is getrouwd voor zijn veertigste niet langer hoeft te rekenen op "steun" voor het bekomen van de jaarlijkse dotatie. In het geval van prins Laurent gaat het om 275.000 euro per jaar. Of de roddels kloppen als zou koninklijk kabinetschef Jacques Van Yperseele de Strihou prins Filip en zijn broer er jarenlang op hebben geattendeerd dat de tijd vliegt, valt niet te achterhalen. Er zijn wel data. Prins Filip werd geboren op 15 april 1960. Hij trad in het huwelijk met Mathilde d'Udekem d'Acoz op 4 december 1999. Prins Laurent werd geboren op 23 oktober 1963. Hij trouwt met Claire Coombs op 12 april 2003.

Een puur financiële kwestie?

Onze Man in Laken: "Nee hoor, prins Laurent is tot over zijn oren verliefd. En zij is een geschikte vrouw voor hem. Het feit dat hij volgend jaar veertig wordt, is mooi meegenomen. Misschien hadden ze nog wat willen wachten met dat huwelijk, dat kan."

Laurent de losbol, koninklijke rebel en playboy, die zien we niet meer terug?

"Die zie je ook al enkele jaren niet meer. De perceptie van de mensen loopt altijd wat achter op de feiten. Claire Coombs zit heel anders in elkaar dan de vele vriendinnetjes die hij in de loop der jaren had. Ze heeft hem nooit benaderd als een vedette, alleen als vriend en later als vriendje. Ze heeft iets moederlijks, dat valt wel op. Laurent zegt het niet met zoveel woorden, maar het is alsof hij na al die jaren eindelijk een moeder heeft gevonden. Hij heeft grenzeloos veel respect voor haar en laat dat blijken. Al wie hem een beetje in zijn of haar hart draagt, is gewoon blij."

Prins Laurent is een gepest kind. In 1975, hij is twaalf, loopt hij weg op de Abdijschool van Zevenkerken in het West-Vlaamse Loppem, waar zijn ouders hem naartoe hebben verbannen. Hij wil via de kortste weg, de pechstrook van de E40, te voet terug naar Laken. Op zijn zeventiende zal hij een hele zomervakantie eenzaam doorbrengen in de kille vertrekken van een lege kadettenschool, op een zucht verwijderd van Laken. Zijn moeder, onze huidige koningin Paola, vindt het "beter" zo. Haar jongste heet "moeilijker opvoedbaar" te zijn. De realiteit is dat hij van popmuziek houdt en te veel decibels voortbrengt. Vader en moeder hebben het veel te druk met hun halfslachtige jetsetleven om er nog de kinderen bij te nemen.

Net als zijn broer groeit Laurent op in een waanzinnige wereld met middeleeuwse tradities. Elk adellijk gezin heeft zijn 'duivel', zijn zwarte schaap. Die rol is bijna al vanzelf weggelegd voor hem. Hij wordt onder het toeziende oog van oom Boudewijn angstvallig afgeschermd voor wat in de buurt kan komen van menselijkheid. Een paar pinten trakteren aan zijn kameraden tijdens de militaire opleiding vergt een twee uur durende procedure van telefonisch overleg met de hofmaarschalk, die even moet kortsluiten met Boudewijn. Die heeft besloten dat prinsen nooit geld op zak zullen hebben.

Meisjes dienen van adel te zijn, tweetalig, kleiner van gestalte dan hij, gedwee en zich bovenal bewust van de zware constitutionele taken die hen als eventuele koningin der Belgen kunnen wachten. Laurent brengt in de loop der jaren meer dan één meisje mee naar Laken, maar het is nooit goed - zoals niets wat hij doet goed kan zijn. In 1991 zakt zijn wereld in elkaar, wanneer blijkt dat op aandringen van oom Boudewijn de Salische wet is afgeschaft, waardoor het niet langer zo is dat alleen mannen de Belgische troon kunnen bestijgen. Zus Astrid en haar kinderen wippen over hem. Van tweede opvolger zakt hij opeens naar positie zeven (sinds de geboorte van prinses Elisabeth is dat inmiddels acht). En is daar het plotse besef dat zijn mislukte pogingen om toch een beetje in de pas te lopen helemaal nergens toe hebben geleid.

Boudewijn sterft. Prins Laurent erft luidens Financial Times 7 miljard frank. De prins wordt meer dan ooit een rebel. Hij schaft zich een spectaculair autopark aan en vestigt zich in Tervuren in een voor 1 miljoen euro opgetrokken villa. Met de dood van zijn oom valt daar alle controle op bezoekers en bezoeksters weg. Het land leert zijn nutteloze prins kennen als een bon vivant, die geen enkele moeite meer doet om naar de gunsten van Laken te dingen. Integendeel.

Laurent neemt openlijk afstand van de fantastisch religieuze charismatische beweging die het hof in haar ban houdt. Hij lacht broer Filip in zijn gezicht uit wanneer die zich tijdens het gebed op zijn knieën laat vallen: "Geloof jij echt in God?" Zijn liefde voor honden is initieel geïnspireerd op vriendschap met een vooraanstaand Brussels lid van de vrijmetselaarsloge die tevens dierenarts is. "De wereld in Laken is nog altijd opgedeeld in twee extremen", zegt een insider. "Opus Dei aan de ene kant, de loge aan de andere. Telkens als Laurent op de foto gaat staan met een hond of een ezel zit daar in zijn belevingswereld een Boodschap achter. Hij wil zijn familie laten voelen aan welke kant hij staat. Niet dat zijn dierenliefde fake is, maar zo is het wel allemaal begonnen."

In Laken schept hij er plezier in om in 1994 exemplaren rond te laten slingeren van het tijdschrift l'Eventail. Daarin is een foto verschenen van de een of andere receptie waarop de door de buitenwereld nog niet als dusdanig geïdentificeerde onechte dochter van koning Albert, Delphine Boël, herkenbaar is. Hij is in zijn nopjes als de pers lucht krijgt van zijn "grote vriendschap" met Wendy Van Wanten. Het idee dat zijn vader daar nu een vergadering over moet beleggen met de kabinetschef en de hofmaarschalk alleen al! Voor het begin van de jaren negentig had Laurent geen flauw idee hoe hij het aan boord moest leggen om een gesprek aan te knopen met een vrouw - een euvel dat kort daarna snel is verholpen.

Het gebeurde twee jaar geleden tijdens een diner bij vrienden nabij het Waals-Brabantse Dion-le-Val. Claire Coombs is met een vriendin bezig met de vaat als een zich stierlijk vervelende Laurent de keuken binnen komt gewaaid. De twee raken aan de babbel en tappen moppen. Na twee maanden spreken ze weer met elkaar af. "Het was geen liefde op eerste gezicht, maar het groeide", schenen ze zich deze week bijna te verontschuldigen.

Dat het wel eens diep zou kunnen zitten, blijkt als een fotograaf de twee gearmd opmerkt in het Zwitserse skioord Gstaad. De idylle wordt via een publicatie in Paris-Match gelanceerd en helemaal bevestigd als het koppel zich deze zomer hand in hand vertoont in Eurodisney. Ontkent de prins aanvankelijk naar buitenuit het bestaan van de relatie, dan maakt die rond die tijd in Laken wel al het voorwerp uit van vergaderingen op hoog niveau. Claire Cooms werd gewogen en gescreend. "Men weigerde het aanvankelijk te geloven", zegt Onze Man. "Laurent die op eigen houtje een geschikte prinses had gevonden? Laurent heeft feestelijk bedankt voor de complimentjes. Het is uitsluitend uit liefde voor Claire dat hij het spel heeft meegespeeld. Zo van: 'Ze bekijken het maar.' Hij had zich vroeger voorgenomen om een eventueel huwelijk niet vooraf te bespreken met het hof. Maar ja, als er 11 miljoen frank aan vasthangt, schuift een mens zijn principes al eens terzijde."

Claire Coombs is niet van adel, maar voldoet verder aan alle regels van perfectie die het hof had kunnen dromen. Een deftig meisje met pit, dat de kunst van de hofhouding best wel wil leren. Neergeslagen blik, verlegen Lady Di-lachje, Delvaux-handtas en parelsnoer op kasjmieren twinset: Claire is het prototype van de bon chic bon genre-juffrouw. Een aanwinst die, met een restyling van hofkleermaker Natan en -kapper Roger, zomaar mag poseren voor de staatsiefoto's, zoals een eerste keer vorige donderdag.

Gelukzalig glimlachen behoort tot de eerste plichten en taken van leden van het hof. Donderdag waren de rollen voor de allereerste keer omgekeerd. Het was van bij zijn geboorte geleden dat prins Laurent nog eens in het midden van de familiefoto mocht staan.

"Het was tevens de eerste keer dat het geluk op zijn gezicht echt was en op dat van de andere gespeeld", zegt Onze Man. "De koning heeft zorgen. En de verloving van prins Laurent kan niet volstaan om die even naar de achtergrond te verdringen, of ze zelfs maar even te vergeten. Het zit vrij diep. Twee weken geleden is daar plots de VLD, de grootste partij van Vlaanderen, die op haar partijcongres beslist dat ze de rol van de monarchie wil reduceren tot het strikt ceremoniële. Nu kan Verhofstadt enkele dagen later wel op audiëntie gaan en hem verzekeren dat hij daar nu niet direct een punt van zal maken tijdens de verkiezingen, er is meer nodig om de paranoïde geesten in Laken gerust te stellen. Zij zien dit als een nieuw hoogtepunt in een proces dat hen al langer irriteert. Discussies in het parlement over de prinselijke dotaties. Vroeger waren dat taboeonderwerpen, en zou geen enkel parlementslid het zelfs maar aan hebben gedurfd om zoiets ter discussie te stellen. Men vreest in Laken voor het begin van het einde. Wat als de koning sterft en Filip zegt: 'Nou, voor mij is dat prima hoor, zo'n ceremoniële functie, dan ben ik meteen van al die drukte verlost.' Prins Filip heeft, om het voorzichtig uit te drukken, slechts in beperkte mate de ambitie om de monarchie te redden. Hij wil het heus wel doen, maar ziet het niet als een levensmissie. Dáár zijn van Yperseele de Strihou en de rest van de koninklijke entourage mee bezig. Als je dan weet dat de koning en zijn zoon niet langer on speaking terms zijn..."

Waarom niet?

"Een generatieconflict. Filip had iets minder dan zijn broer te lijden onder de psychologische terreur van Boudewijn, maar zijn jeugd is net zo goed verknald. Die man is inmiddels tweeënveertig jaar oud, vader, gehuwd en miljardair. Al jaren droomt hij van een helikopter. Dan wordt hij bij zijn vader geroepen: 'Gij gaat gene helikopter kopen, want dat is slecht voor ons imago.' Filip loopt daar enkele maanden over te piekeren en besluit: de boom in allemaal, ik trakteer mezelf met kerstmis op een helikopter."

Er is crisis binnen het hof vanwege een helikopter?

"Noem het eerder een wonde die stilaan open aan het barsten is. Een symptoom. Vader en zoon zijn het de laatste tijd over álles oneens. Het lijkt voorzichtig te zijn begonnen met de geboorte van Elisabeth. Filip staat daar te stralen voor de camera's en zegt: 'Ik ga haar zelf helpen verzorgen.' Wat hij daarmee bedoelt? Hij bedoelt: 'Ik ga niet toelaten dat het leven van mijn kind wordt vergald door een stel lakeien.' Helemaal in de stijl van zijn broer begint Filip steeds meer van die signalen uit te sturen. Hij belt met Frank De Winne in de ruimte. Die moet plots 'monseigneur' zeggen, terwijl zijn adviseurs hem ten tijde van Dirk Frimout inhamerden dat hij zich 'losjes' moest gedragen en moest laten blijken dat er 'in de ruimte geen protocol bestaat'. Als de adviseurs het omgekeerde hadden geadviseerd, dan had Frimout 'monseigneur' moeten zeggen en De Winne 'Filip'. Het lijkt allemaal andekdotisch, en de twee prinsen zijn dan niet misschien grote intellectuelen, ze beseffen wel dat elk woord dat ze in het openbaar uitspreken tienvoudig wordt geïnterpreteerd. Wat we nu meemaken, is in zekere zin de langverwachte machtsovername door de jongeren."

Dat is toch niet slecht?

"Natuurlijk niet. Als je het als burger en democraat bekijkt, is het zelfs allemaal heel positief. Maar nu komt er ook nog eens die ruzie bij met de kinderen van koning Leopold III. Laken wou na de dood van prinses Eliane plots het domein van Argenteuil terug. De kinderen van Eliane, prins Alexander en prinses Esmeralda, moesten het domein verlaten. Daar hebben ze ook mee ingestemd. Naar de buitenwereld toe heette het dat het probleem 'binnen de familie geregeld' was."

En dat is het niet?

"Ga maar eens kijken in Argenteuil."

Er is niet veel te zien in Argenteuil, behalve dan dat omwonenden weten te melden dat de federale politie per 1 september heeft opgehouden het domein te bewaken. Het in deze doorgaans goed geïnformeerde Brusselse weekblad Père Ubu van Rudy Bogaerts (de vroegere privé-leraar van prins Laurent) berichtte de afgelopen weken dat Alexander, Esmeralda en hun families geacht worden per 1 januari de biezen te pakken. Aanstalten in die zin schijnen ze nog niet te hebben gemaakt.

Onze Man: "Wat is nu het punt? In een opwelling heeft Albert besloten de federale politie daar weg te halen. Dat is blijkbaar tegen de afspraak die gemaakt was. Er bestaat geen enkel plan voor wat er met het domein van Argenteuil moet gebeuren. Er zijn geen nieuwe bewoners in aantocht. Het is gewoon koppigheid van de koning, die zijn frustratie over het conflict met zijn zoon toch op iets of iemand moet kunnen afwentelen? Ook het verhaal van Argenteuil is maar een symptoom. En de verloving van Laurent en Claire is daarbij niet meer dan een leuk faits divers, even tussendoor."

Het verhaal staat stilaan bol van de ironie. Filip en Laurent bewijzen langzaam maar zeker de onzin van hun middeleeuwse opvoeding. Zelfs als er een Nepalese genocide plaats zou vinden binnen het Belgische vorstenhuis en prins Laurent de enige overlevende zou zijn, zou moeilijk kunnen worden betwist dat hij zijn 'plichten' is nagekomen. Want onberispelijker dan dat van Claire Coombs kan het parcours van een aanstaande Belgische prinses niet zijn.

Ze wordt op 18 januari 1974 geboren in het Engelse Bath. Zij heeft een zus, Joanna, en een broer, Matthew. Als ze drie is, verhuist het gezin naar Waver in België. Daar loopt Claire school in het Institut de la Providence, die ze afmaakt in de Grieks-Latijnse richting. Claires vader is directeur van een rubberfabriek die wereldwijd allerlei soorten elastiekjes slijt. Zus Joanna is getrouwd met de Britse vertegenwoordiger bij de Europese Unie en werkt op de Britse ambassade.

Claire heeft keurig haar landmeterstudie in Waver voltooid. De schaarse getuigenissen die de pers deze week kon bemachtigen, gingen over een hoogst uitzonderlijk en kortstondig bezoek aan de Brusselse jetsetnachtclub Les Jeux d'Hiver: "Ze dronk fruitsap."

Een vriendin: "Ze was lid van de katholieke gidsen in Dion-le-Val en zong bij het stedelijk zangkoor Les Pious-Pious. Ze heeft een stem als een nachtegaal, en trad op bij het bezoek van de paus aan Brussel in 1995. Ze is gelovig. Elke zaterdag zaten de Coombs samen op de banken in de kerk van Bonlez."

Wanneer prins Laurent medio jaren negentig in boxershort tussen de dolfijnen aan het plonzen is in Florida begint Claire aan haar carrière bij makelaarskantoor Brône & Oldenhove in Waver. Ze valt op "door diepgang en discretie". Na de uren leest ze Konrad Lorenz en wandelt ze door Waal-Brabants. Zo lang Claire de ware niet vindt, wil ze zich liever niet binden.

Tervurens burgemeester Bruno Eulaerts krijgt als eerste lucht van de romance. De prins is net bekomen van zijn snelheidsovertreding en de diefstal van zijn dure horlogecollectie uit zijn villa, als hij opduikt op een evenement waar fondsen worden ingezameld voor de bestrijding van mucoviscidose. De prins straalt. Aan zijn zijde staat Claire. "Ik heb hem niet gevraagd wat de relatie inhield", zegt Eulaerts. "Ik kon mij niet van de indruk ontdoen dat er iets aan het groeien was. De prins had een van zijn honden mee."

Blijft Claire in het begin in de schaduw van de prins, dan is ze wel van de partij op de bruiloft van kroonprins Willem-Alexander en Máxima en op het Brusselse autosalon. Inmiddels is ze ook Nederlands aan het leren in de beroemde taalacademie in Spa. Een paar weken geleden hielp ze Laurent twee slachtoffers bevrijden uit een autowrak, na een ongeval op de A8-autosnelweg. "Wel ja", grijnst Onze Man. "Nog even, en de enige bakens van zekerheid en voorbeeldigheid binnen de koninklijke familie zijn Laurent en Claire."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234